Чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтад гишүүн бүр хэрхэн санал өгснийг нэг бүрчлэн харьцуулж, ижил санал өгдөг гишүүдийг холбосон зураглал гаргалаа. Гишүүн бүрийн хуудсанд санал хураалтын хэв маяг, байр суурь, хууль санаачлага, асуулга, товч намтар бий.
Цэг бүр нэг гишүүн. Гишүүн бүрийг хамгийн ойр санал өгдөг 4 гишүүнтэй нь зураасаар холбосон — хамтдаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн нь өндөр байх тусам ойр байрлана. Гишүүн дээр дарж түүний холбоосыг тодруулж, дахин дарж хуудсыг нь нээнэ. «Санал хураалтын бүлгээр» сонговол намын харьяаллыг үл харгалзан зөвхөн өгсөн саналаар нь ялгарсан бүлгүүд харагдана.
Гишүүн бүрийн 3,105 маргаантай санал хураалтад өгсөн саналыг хоёр хэмжээст зураглалд буулгав (санал нэгтэй санал хураалтыг хассан). Хэвтээ тэнхлэг саналын ялгааны 16%-ийг, босоо тэнхлэг 5%-ийг тайлбарлана. Намынхаа бүлгээс хол байрласан гишүүд — намынхаасаа өөрөөр санал өгдөг. ▶ дарж чуулган бүрд гишүүд, намуудын төв хэрхэн шилжсэнийг харна уу; гишүүн дээр дарвал түүний 4 чуулганы замнал гарна. Чуулган бүрийн байрлалыг нийт хугацааны ижил тэнхлэг дээр буулгасан.
МАН, АН-ын бүлгийн олонх ижил санал өгсөн санал хураалтын хувь, хоёр намын дотоод нэгдмэл байдал (Rice индекс, 100 = бүгд ижил).
Хоёр намын гишүүдийн хос бүрийн санал хураалтын давхцлын дундаж. Диагональ — тухайн намын гишүүд өөр хоорондоо.
| МАН | АН | ХҮН | ИЗНН | ҮЭ | |
|---|---|---|---|---|---|
| МАН | 62% | 53% | 65% | 53% | 56% |
| АН | 53% | 58% | 54% | 55% | 54% |
| ХҮН | 65% | 54% | 73% | 53% | 58% |
| ИЗНН | 53% | 55% | 53% | 51% | 51% |
| ҮЭ | 56% | 54% | 58% | 51% | 62% |
100 = тухайн намын бүлгийн бүх гишүүн үргэлж ижил санал өгдөг; 0 = тал талдаа хуваагддаг (санал хураалт бүрийн |зөвшөөрсөн − татгалзсан| / санал өгсөн, дундаж).
| Нам | Гишүүн | Бүх хугацаа | 2025 хавар | 2025 намар | 2026 хавар | 2026 намар |
|---|---|---|---|---|---|---|
| МАН | 68 | 50 | 46 | 61 | 49 | 37 |
| АН | 42 | 33 | 37 | 54 | 25 | 34 |
| ХҮН | 8 | 67 | 49 | 78 | 71 | 59 |
| ИЗНН | 4 | 47 | 48 | 76 | 40 | 26 |
| ҮЭ | 4 | 62 | 50 | 85 | 58 | 62 |
Одоо бүрэн эрхтэй, 300+ удаа санал өгсөн гишүүд; намынхаа бүлгийн олонхтой ижил санал өгсөн хувь бага нь эхэндээ.
| Гишүүн | Нам | Санал өгсөн | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|
| Л.Оюун-Эрдэнэ | МАН | 419 | 28.8% |
| Ц.Даваасүрэн | МАН | 2,102 | 33.9% |
| Ж.Ганбаатар | МАН | 1,209 | 36.5% |
| Н.Алтанхуяг | АН | 2,619 | 49.2% |
| Б.Чойжилсүрэн | МАН | 2,387 | 49.4% |
| С.Амарсайхан | МАН | 2,004 | 50.4% |
| Л.Мөнхбаатар | МАН | 2,812 | 50.7% |
| Х.Ганхуяг | МАН | 2,643 | 51.1% |
| Э.Болормаа | МАН | 2,630 | 54.0% |
| З.Мэндсайхан | МАН | 2,495 | 54.7% |
Санал хураалт бүрийг томьёоллоор нь ангилав: хуулийн төслийг хэлэлцэх эсэх, ажлын хэсэг эсвэл гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт, эцэслэн батлах г.м. Төслийн хувь заяаг шийддэг «том» санал хураалтад МАН, АН ихэвчлэн нэг талд байдаг бол заалт тус бүрийн санал хураалтад хуваагдал их.
| Төрөл | Тоо | Дэмжигдсэн | Зөвшөөрсөн (дундаж) | Санал өгөөгүй | МАН=АН олонх | МАН нэгдмэл | АН нэгдмэл |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 1,116 | 84% | 54% | 24% | 54% | 45 | 30 |
| Хэлэлцэх эсэх (үзэл баримтлал) | 891 | 96% | 65% | 25% | 61% | 47 | 25 |
| Эцэслэн батлах | 386 | 98% | 77% | 26% | 86% | 74 | 32 |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 361 | 80% | 56% | 23% | 49% | 50 | 51 |
| Гишүүний гаргасан заалт | 298 | 58% | 44% | 22% | 63% | 46 | 46 |
| Горимын санал | 72 | 83% | 57% | 24% | 36% | 42 | 40 |
| Бусад | 52 | 92% | 65% | 23% | 65% | 48 | 34 |
| Томилох, чөлөөлөх | 33 | 97% | 66% | 30% | 86% | 56 | 22 |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 27 | 96% | 58% | 24% | 33% | 37 | 23 |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 21 | 76% | 60% | 32% | 24% | 51 | 49 |
| Байнгын хорооны заалт | 17 | 94% | 63% | 22% | 67% | 46 | 17 |
| Дахин санал хураах | 6 | 67% | 55% | 27% | 17% | 36 | 27 |
347 санал хураалтын томьёолол дотор санал гаргасан гишүүний нэр бий. Эдгээрээс санал нэгтэй биш, 5 хүртэл гишүүний гаргасан 273 санал дээр санаачлагчийн нам (мөр) ба санал өгсөн гишүүний нам (багана) хооронд дэмжлэгийг харьцуулав. Сүүлийн мөр — тухайн намын гишүүд гишүүдийн бүх саналыг дунджаар дэмжсэн хувь (суурь).
| Санаачлагч ↓ · Санал өгөгч → | МАН | АН | ХҮН | ИЗНН | ҮЭ |
|---|---|---|---|---|---|
| МАН | 60% +1 | 39% +0 | 63% +0 | 40% +2 | 44% +1 |
| АН | 58% −1 | 39% +1 | 63% +0 | 37% −1 | 43% +1 |
| ХҮН | 56% −3 | 31% −7 | 55% −8 | 29% −9 | 23% −19 |
| ИЗНН | 62% +3 | 53% +15 | 67% +5 | 67% +28 | 100% +58 |
| ҮЭ | 64% +4 | 32% −7 | 75% +13 | 30% −8 | 40% −2 |
| Суурь | 59% | 39% | 62% | 38% | 42% |
Ногоон — суурь хувиасаа илүү, улаан — бага дэмжсэн. Жижиг намын нүдэнд санал цөөн (нүдэн дээр хулганаа аваачвал тоо гарна).
| Гишүүн | Санал | Дэмжигдсэн | Байнгын хороо дэмжээгүй | Өөрийн нам дэмжсэн | Бусад нам дэмжсэн |
|---|---|---|---|---|---|
| Г.Лувсанжамц | 48 | 4 | 44 | 75% | 43% |
| Н.Наранбаатар | 24 | 19 | 6 | 53% | 54% |
| Х.Баасанжаргал | 23 | 20 | 5 | 64% | 50% |
| П.Сайнзориг | 23 | 19 | 3 | 64% | 47% |
| Г.Уянгахишиг | 22 | 18 | 3 | 60% | 53% |
| Б.Заяабал | 19 | 14 | 10 | 56% | 47% |
| Д.Энхтүвшин | 17 | 13 | 3 | 62% | 54% |
| Р.Сэддорж | 16 | 14 | 6 | 34% | 68% |
| С.Эрдэнэбат | 15 | 13 | 0 | 63% | 39% |
| Д.Ганмаа | 14 | 12 | 1 | 76% | 41% |
| Ц.Мөнхтуяа | 14 | 5 | 4 | 38% | 45% |
| Б.Жаргалан | 13 | 10 | 5 | 32% | 63% |
Олон гишүүний нэрийн жагсаалттай хамтын санал (жишээ нь төсвийн хэлэлцүүлгийн үеийн «… нарын 16 гишүүн») санаачлагч бүрд тоологдоно. «Дэмжсэн %» — санал нэгтэй бус, 5 хүртэл санаачлагчтай санал дээр.
Хоёулаа санал өгсөн (≥300) санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан. Нэг гишүүнийг жагсаалтад ихдээ 3 удаа оруулав; гишүүн бүрийн хуудсанд өөрийн жагсаалт бий.
Нам дотроо хуваагдсан (намын цөөнх ≥ 20%) санал хураалтад гишүүдийн өгсөн саналын хэв маягаар чуулган бүрд намыг хоёр бүлэгт ялгав. Бүлгийн «төв» — тухайн хуваагдлыг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд. A/B нь зөвхөн тэмдэглэгээ; дараагийн чуулганыг өмнөхтэй нь гишүүдийн давхцлаар тааруулсан.
| Чуулган | A — төв гишүүд | B — төв гишүүд | A / B | Тод байдал |
|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа, Д.Амарбаясгалан | Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн, Ц.Даваасүрэн | 40 / 24 | 0.13 сул |
| 2025 намар | Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам, Л.Соронзонболд | Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар, О.Батнайрамдал | 39 / 22 | 0.18 |
| 2026 хавар | Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа, С.Зулпхар | Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан, Х.Ганхуяг | 34 / 29 | 0.05 сул |
| 2026 намар | Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар, Б.Бат-Эрдэнэ | Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам, М.Ганхүлэг | 38 / 22 | 0.37 |
| Чуулган | A — төв гишүүд | B — төв гишүүд | A / B | Тод байдал |
|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир, Р.Эрдэнэбүрэн | Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан, Б.Түвшин | 22 / 17 | 0.08 сул |
| 2025 намар | Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд, Г.Хосбаяр | Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг, Г.Очирбат | 26 / 11 | 0.19 |
| 2026 хавар | Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан, Г.Ганбаатар | Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар, Д.Ганбат | 22 / 16 | 0.03 сул |
| 2026 намар | Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан, Ж.Баярмаа | О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин, Ш.Бямбасүрэн | 19 / 12 | 0.34 |
«Тод байдал» — бүлэг доторх дундаж корреляц хасах бүлэг хоорондын дундаж корреляц (0.15-аас бага бол хуваагдал сул). 2026 оны намрын чуулган цөөн хуралдаантай. Жигүүрийн бүрэлдэхүүн чуулган бүрд өөр — энэ нь албан ёсны фракц биш, санал хураалтын хэв маяг.
Гишүүн бүрд санал хураалт, хууль санаачлага, асуулга, үг, ирцийн үзүүлэлтээр тоон босгоор шошго оноов. Нэг гишүүнд хэд хэдэн шошго байж болно; шошго бүрийн тайлбар гишүүний хуудсанд.
2024 оноос хойш uih.mn-д бүртгэгдсэн 296 хууль, тогтоолын төслийн 98 нь гишүүдийн санаачилсан: ганцаараа 20, 2–10 гишүүнтэй 35, 11 ба түүнээс олон гишүүнтэй 43. Зориуд хамтарсныг харуулахын тулд хосын холбоог зөвхөн 2–10 гишүүнтэй төслөөр тоолсон — 557 хос.
Нийт 280 асуулт, асуулга (2024-07-оос, parliament.mn). Хэнд хандсан: Ерөнхий сайд 176, Боловсролын сайд 17, Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд 10, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд 7, Сангийн сайд 6.
Маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтад намын гишүүдийн өгсөн саналын хэдэн хувь нь «зөвшөөрсөн» байсан. Төслийг гарчгаар нь сэдэвт ангилсан.
| Сэдэв | Төсөл | Санал хураалт | МАН | АН | ХҮН | ИЗНН | ҮЭ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Эдийн засаг, бизнес | 43 | 760 | 74% | 51% | 87% | 45% | 57% |
| Төсөв, санхүү | 52 | 519 | 68% | 38% | 62% | 41% | 35% |
| Хууль зүй, хүний эрх | 39 | 455 | 75% | 51% | 80% | 51% | 65% |
| Төрийн байгуулалт | 109 | 451 | 65% | 51% | 71% | 51% | 48% |
| Эрүүл мэнд | 16 | 281 | 67% | 54% | 77% | 60% | 60% |
| Газар, байгаль орчин | 16 | 118 | 68% | 40% | 76% | 60% | 44% |
| Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр | 17 | 106 | 87% | 37% | 90% | 32% | 94% |
| Орон нутаг, дэд бүтэц | 15 | 97 | 74% | 57% | 81% | 63% | 61% |
| Татвар, гааль | 28 | 92 | 71% | 50% | 74% | 53% | 44% |
| Уул уурхай, эрчим хүч | 11 | 78 | 73% | 51% | 82% | 39% | 83% |
| Хөдөө аж ахуй, хүнс | 6 | 71 | 82% | 42% | 82% | 63% | 66% |
| Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан | 8 | 31 | 71% | 57% | 75% | 64% | 55% |
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Цөөн гишүүнтэй намуудын хувь цөөн саналд тулгуурласан.
Нэг төсөл дээр ижил томьёоллоор хоёр удаа санал хураасан тохиолдол — эхэнд нь дүн өөрчлөгдсөн санал хураалтууд.
Шинэчилсэн: 2026-10-16