Улсын Их Хурлын гишүүд · Хүн нам
Л.Энхнасан

Лутаа Энхнасан

Хүн намнамын жагсаалт · №2

УИХ-ын гишүүн Л.Энхнасан (Хүн нам): 2,894 санал хураалтад санал өгсөн, 91.3% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,894
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
82% · 18%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
91.3%
243 удаа зөрсөн
Ирц
86.1%
136/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Л.Энхнасан гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Намын шугамаармаргаантай санал хураалтын 87.5%-д намынхаа олонхтой ижил (намдаа дээд 20%)
Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 3 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 100.0% нь өөр намынх
  • 2024 оноос хойш 14 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эдийн засаг, бизнес.
  • 3 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр (ердийнхөөсөө 8 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах, Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
91
Ялсан (олонхын) талд
91
Хууль санаачлага
56
Асуулт, асуулга
71
Хуралдаанд үг хэлсэн
24
Шийдвэрт нөлөөлсөн
34
Товч намтар
Мэргэжил: Аялал жуулчлалын менежмент. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
АжилУИХ-ын гишүүн
1990
Улаанбаатар хот дахь Зөвлөлтийн 3-р дунд сургууль, ерөнхий боловсрол
1990–1993
Японы Иточу корпорацийн Улаанбаатар хот дахь төлөөлөгчийн газар, нарийн бичгийн дарга
1996
Япон улсын Сундай колледж, Аялал жуулчлалын менежмент
2000–2004
Дэд бүтцийн яам, Зам тээвэр, мэдээлэл холбоо, аялал жуулчлалын бодлого зохицуулалтын газар, аялал жуулчлалын салбар хариуцсан мэргэжилтэн
2004–2005
Зам тээвэр, аялал жуулчлалын яам, Аялал жуулчлалын бодлого зохицуулалтын газар, аялал жуулчлалын салбар хариуцсан мэргэжилтэн, орлогч дарга
2007
Австрали улсын Монашийн Их сургууль, Олон улсын аялал жуулчлал, магистр
2007–2009
Зам тээвэр, аялал жуулчлалын яам, Аялал жуулчлалын бодлого зохицуулалтын газар, аялал жуулчлалын салбар хариуцсан мэргэжилтэн, орлогч дарга
2009–2010
Байгаль орчин аялал жуулчлалын яам, Аялал жуулчлалын газар, орлогч дарга
2010–2024
Монгол дахь Австрали төгсөгчдийн нийгэмлэгийн гишүүн
Тахько ХХК компани, Гүйцэтгэх захирал, ТУЗ-ын дарга
2012
Санхүү эдийн засгийн дээд сургууль, Бизнесийн удирдлагын бакалавр
2016–2024
Монгол дахь Япон төгсөгчдийн “ЖУГАМО” нийгэмлэгийн гишүүн
Чадраабалын Лодойдамба сан, Гүйцэтгэх захирал
Улаанбаатар хот дахь Говь-Алтай аймгийн Нутгийн зөвлөл, Удирдах зөвлөлийн гишүүн
2020–2024
МҮХАҮТ дэргэдэх Бизнес эрхлэгч эмэгтэйчүүдийн зөвлөлийн гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2025
Монгол Улсын Их Хурлын Нийгмийн бодлогын байнгын хорооны дарга
02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,894-д нь санал өгч, 388-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 2,369Татгалзсан 525Санал өгөөгүй 388
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61557842015888.8%
2025 намар5783792978296.5%
2026 хавар1,8821,7301,47825290.5%
2026 намар2072071743394.6%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Л.Энхнасан
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт76615719383%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх68110710386%
Эцэслэн батлах358161296%
Бусад заалтын өөрчлөлт250103871%
Гишүүний гаргасан заалт153994661%
Горимын санал50121081%
Бусад406687%
Томилох, чөлөөлөх291397%
Буцаах / хэлэлцэхгүй194483%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх712237%
Байнгын хорооны заалт133181%
Дахин санал хураах24033%
Ерөнхийлөгчийн хориг11050%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хөдөө аж ахуй, хүнс71 санал
+8
Төсөв, санхүү513 санал
+4
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан31 санал
+3
Газар, байгаль орчин110 санал
+2
Төрийн байгуулалт376 санал
+0
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
+0
Эдийн засаг, бизнес735 санал
−2
Хууль зүй, хүний эрх402 санал
−2
Эрүүл мэнд208 санал
−5
Татвар, гааль85 санал
−6
Орон нутаг, дэд бүтэц95 санал
−8
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр105 санал
−14
Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+8 пп · 96% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгНийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр−14 пп · 82% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгНийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрнамын олонхтой 83% ижил (−8 пп ердийнхөөсөө)

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,829 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
87.5%
126 гишүүнээс ~11-д
Ялсан (олонхын) талд
86.2%
126 гишүүнээс ~11-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
54.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
0.9%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
89.1%
2025 хавар513
96.0%
2025 намар326
90.4%
2026 хавар1,674
94.6%
2026 намар202

2025 хавар → 2026 намар: +5.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −2.5 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
25удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 11 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/7төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
10удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 14 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
14
126 гишүүнээс ~55-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
14
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
100%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.05.30 · Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2025.06.19 · Хүнсний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 9 санаачлагч · Хөдөө аж ахуй, хүнс2025.06.19 · Хөдөө аж ахуйн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Хөдөө аж ахуй, хүнс2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.24 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 37 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.05 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.07 · Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар төсөл, арга хэмжээг санхүүжүүлэх талаар авч хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 14 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.05.21 · Санхүүгийн хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.04 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.02 · Төрийн худалдан авах ажиллагааны тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 28 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
3
11
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
45%
Эдийн засаг, бизнес
20%
Хөдөө аж ахуй, хүнс
10%
Хууль зүй, хүний эрх
10%
Төсөв, санхүү
5%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
5%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
3
126 гишүүнээс ~37-д
Асуулга
0
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 3
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
3 / 3
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
3
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
30%
Орон нутаг, дэд бүтэц
19%
Эдийн засаг, бизнес
12%
Төсөв, санхүү
9%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
9%
Эрүүл мэнд
7%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16