Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Т.Мөнхсайхан

Тогтмол Мөнхсайхан

Монгол Ардын нам12-р тойрог · Хан-Уул

УИХ-ын гишүүн Т.Мөнхсайхан (Монгол Ардын нам, Хан-Уул тойргоос): 2,886 санал хураалтад санал өгсөн, 66.1% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,886
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
58% · 42%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
66.1%
975 удаа зөрсөн
Ирц
82.3%
130/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Т.Мөнхсайхан гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Байр сууриа өөрчилдөгнэг төслийн хэлэлцэх ба эцсийн шатанд 1 удаа өөр санал, дахин санал хураалтад 15 удаа өөрчилсөн
Намаасаа холдож байнанамын олонхтой нийцэл 2025 хавар → 2026 намар: -28.9 пп (намын бусад гишүүдийн дунджаас -32.6 пп)
  • 2024 оноос хойш 8 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эрүүл мэнд.
  • 3 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Газар, байгаль орчин (ердийнхөөсөө 12 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр, Эрүүл мэнд, Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
38
Ялсан (олонхын) талд
42
Хууль санаачлага
24
Асуулт, асуулга
71
Хуралдаанд үг хэлсэн
60
Шийдвэрт нөлөөлсөн
41

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Хүний их эмч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
2000
28-р дунд сургууль
2006
Эрүүл Мэндийн Шинжлэх Ухааны Их сургууль, Хүний их эмч, бакалавр
2006–2016
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв, Их эмч
2016
Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их сургууль, магистр
2016–2019
Гэмтэл согог судлалын үндэсний төв, Ерөнхий захирал
2019–2020
Улсын Нэгдүгээр Төв эмнэлэг, Ерөнхий захирал
2020–2021
Монгол улсын Засгийн газрын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд
2021–2024
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Эрүүл мэнд, Спорт, Нийгмийн бодлогын зөвлөх
2022
Анагаахын Шинжлэх Ухааны Үндэсний Их сургууль, доктор
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2025
Монгол улсын Засгийн газрын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд

Шагнал: Төрийн соёрхол. Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,886-д нь санал өгч, 396-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,683Татгалзсан 1,203Санал өгөөгүй 396
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61554036717373.9%
2025 намар57841513228373.3%
2026 хавар1,8821,7241,10561964.6%
2026 намар2072077912844.7%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Т.Мөнхсайхан
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт4436017242%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх5203175462%
Эцэслэн батлах324214194%
Бусад заалтын өөрчлөлт230419085%
Гишүүний гаргасан заалт721666030%
Горимын санал37171869%
Бусад17112461%
Томилох, чөлөөлөх612686%
Буцаах / хэлэлцэхгүй1215044%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх104771%
Байнгын хорооны заалт114273%
Дахин санал хураах15017%
Ерөнхийлөгчийн хориг002—
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Эрүүл мэнд192 санал
+38
Хөдөө аж ахуй, хүнс66 санал
+26
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан28 санал
+7
Хууль зүй, хүний эрх449 санал
+2
Уул уурхай, эрчим хүч76 санал
+2
Татвар, гааль83 санал
−1
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр104 санал
−2
Төсөв, санхүү415 санал
−3
Төрийн байгуулалт387 санал
−4
Орон нутаг, дэд бүтэц87 санал
−7
Эдийн засаг, бизнес735 санал
−11
Газар, байгаль орчин88 санал
−13
Хамгийн их дэмждэгЭрүүл мэнд+38 пп · 98% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгГазар, байгаль орчин−13 пп · 47% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгГазар, байгаль орчиннамын олонхтой 52% ижил (−12 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● Т.Мөнхсайхан (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Т.Мөнхсайхан
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Т.Мөнхсайхан (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Т.Мөнхсайхан
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,730 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
64.1%
126 гишүүнээс ~78-д
Ялсан (олонхын) талд
63.2%
126 гишүүнээс ~73-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
76.4%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.7%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
73.3%
2025 хавар529
59.9%
2025 намар274
64.5%
2026 хавар1,716
44.4%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: −28.9 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −32.6 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
44удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 13 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/3төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 8 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
8
126 гишүүнээс ~96-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
8
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.12.31 · Сургуулийн орчны эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 3 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Эрүүл мэндийн ажилтны тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 1 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.07.02 · Төрийн худалдан авах ажиллагааны тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 28 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.07.06 · Дулаан хангамжийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
1
6
Ганцаараа 13%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
40%
Эрүүл мэнд
30%
Эдийн засаг, бизнес
10%
Уул уурхай, эрчим хүч
10%
Хууль зүй, хүний эрх
10%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
3
126 гишүүнээс ~37-д
Асуулга
3
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
3 / 3
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
1
Сангийн сайд
1
Эрүүл мэндийн сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төсөв, санхүү
36%
Эрүүл мэнд
29%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
12%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
9%
Эдийн засаг, бизнес
7%
Хөдөө аж ахуй, хүнс
5%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16