Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Р.Сэддорж

Ренчинбямба Сэддорж

Ардчилсан нам7-р тойрог · Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь

УИХ-ын гишүүн Р.Сэддорж (Ардчилсан нам, Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь тойргоос): 2,542 санал хураалтад санал өгсөн, 65.6% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,542
3,165 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
57% · 43%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
65.6%
840 удаа зөрсөн
Ирц
76.6%
121/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Р.Сэддорж гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 26 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн
Хууль санаачлагч26 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан
Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 3 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 54.2% нь өөр намынх
  • 2024 оноос хойш 26 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • 2 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс (ердийнхөөсөө 31 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс, Эдийн засаг, бизнес.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
29
Ялсан (олонхын) талд
43
Хууль санаачлага
98
Асуулт, асуулга
62
Хуралдаанд үг хэлсэн
40
Шийдвэрт нөлөөлсөн
90

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул). Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч, хэрэглээний математикч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1997
Өмнөговь аймгийн 1 дүгээр сургууль
2002
"Хан-Уул" дээд сургууль, бизнесийн эдийн засагч, хэрэглээний математикч
2002–2006
"Ажнай" корпорацийн төслийн менежер, маркетингийн албаны дарга
2004–2007
УИХ-ын гишүүний бие төлөөлөгч, туслах
2006–2008
МҮБХ-ны аймаг цэргийн цолтой бөхчүүдийн зөвлөлийн ахлагч
2008
Удирдлагын академи, Нийгмийн ухааны магистр
2009
ШУТИС, Уул уурхайн сургуулийн докторант
2009–2010
"Таван толгой" ХК-ийн санхүү хангамж хариуцсан дэд захирал
2012
АНУ-ын Санфранциско хотын CISL сургууль, Канзас мужийн Канзасын Их сургууль
2012–2024
Өмнөговь аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч, тэргүүлэгч
2013
Австрали улсын Queensland-ийн их сургууль мэргэжил дээшлүүлсэн
Өмнөговь аймгийн Засаг даргын уул уурхай, байгаль орчин, дэд бүтэц хариуцсан орлогч дарга
2013–2020
"Таван толгой" ХК-ийн гүйцэтгэх захирал
2020–2024
Өмнөговь аймгийн Засаг дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2026
Монгол Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга

Шагнал: Алтангадас одон. Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,165 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,542-д нь санал өгч, 623-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,445Татгалзсан 1,097Санал өгөөгүй 623
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61547826021852.5%
2025 намар57852424527985.9%
2026 хавар1,8821,46894052861.0%
2026 намар2077207297.2%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Р.Сэддорж
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт40442428849%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх51925212067%
Эцэслэн батлах2224412083%
Бусад заалтын өөрчлөлт1341685944%
Гишүүний гаргасан заалт731349135%
Горимын санал19332037%
Бусад23151461%
Томилох, чөлөөлөх273390%
Буцаах / хэлэлцэхгүй1111550%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх711388%
Байнгын хорооны заалт411227%
Дахин санал хураах0150%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хөдөө аж ахуй, хүнс46 санал
+34
Уул уурхай, эрчим хүч55 санал
+23
Төсөв, санхүү465 санал
+17
Эдийн засаг, бизнес621 санал
+14
Татвар, гааль56 санал
+3
Эрүүл мэнд203 санал
−2
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр81 санал
−3
Төрийн байгуулалт242 санал
−8
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан28 санал
−9
Газар, байгаль орчин112 санал
−9
Орон нутаг, дэд бүтэц84 санал
−28
Хууль зүй, хүний эрх339 санал
−31
Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+34 пп · 83% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгХууль зүй, хүний эрх−31 пп · 34% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгХөдөө аж ахуй, хүнснамын олонхтой 32% ижил (−31 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
● Р.Сэддорж (сул)
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар↕ сольсон
A26 гишүүн
● Р.Сэддорж
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар · сул
A22 гишүүн
● Р.Сэддорж (сул)
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,349 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
60.3%
126 гишүүнээс ~89-д
Ялсан (олонхын) талд
64.3%
126 гишүүнээс ~72-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
55.7%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
4.9%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
51.2%
2025 хавар449
80.2%
2025 намар323
61.0%
2026 хавар1,405

2025 хавар → 2026 хавар: +9.8 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +17.0 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
46удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 26 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/6төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 26 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
26
126 гишүүнээс ~3-д
Батлагдсан
1
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
24
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
54%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.23 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 39 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.07 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 34 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.12.12 · Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай · дэмжигдээгүй · 38 санаачлагч · Төсөв, санхүү2025.12.16 · Монгол улсын эрдэнэсийн сангийн үндсэн сангийн орлого, гүйлгээ сангийн орлого, зарлагын 2025 оны гүйцэтгэл, 2026 оны төсвийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 1 санаачлагч · Төсөв, санхүү2025.12.17 · Нийгмийн ажлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 24 санаачлагч2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.21 · Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.28 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.05.29 · Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний тухай хууль · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 45 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.29 · Монгол улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 16 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.02 · Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.10 · Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.29 · Статистикийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.01 · Газрын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Газар, байгаль орчин2026.07.06 · Дулаан хангамжийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч2026.08.21 · Эдийн засгийн бүсийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
3
22
Ганцаараа 4%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
42%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
19%
Төсөв, санхүү
11%
Уул уурхай, эрчим хүч
8%
Газар, байгаль орчин
8%
Эрүүл мэнд
6%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
2
126 гишүүнээс ~48-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
2 / 2
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
2
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Уул уурхай, эрчим хүч
42%
Эдийн засаг, бизнес
21%
Төрийн байгуулалт
17%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
8%
Төсөв, санхүү
4%
Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах
4%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16