GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Ц.Сандаг-Очир гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Цэнд Сандаг-Очир
Монгол Ардын нам13-р тойрог · Багануур, Багахангай, Налайх
УИХ-ын гишүүн Ц.Сандаг-Очир (Монгол Ардын нам, Багануур, Багахангай, Налайх тойргоос): 3,001 санал хураалтад санал өгсөн, 83.7% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
3,001
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
76% · 24%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
83.7%
488 удаа зөрсөн
Ирц
89.2%
141/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Жигүүр сольсоннамын доторх санал хураалтын жигүүрээ 2025 намар → 2026 намар хооронд сольсон
- 2024 оноос хойш 11 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Төсөв, санхүү.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Төсөв, санхүү (ердийнхөөсөө 21 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Газар, байгаль орчин, Уул уурхай, эрчим хүч.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
83
Ялсан (олонхын) талд
80
Хууль санаачлага
34
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
30
Шийдвэрт нөлөөлсөн
64
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Багш. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1995
Нийслэлийн Багануур дүүргийн 66 дунд дугаар сургууль
2000–2001
Удирдлагын академи, төрийн удирдлагын менежер
2000
Тэнгэр дээд сургууль, философич, нийгмийн ухааны багш
2000–2004
Нийслэлийн Багануур дүүргийн Засаг даргын Тамгын газрын 4 дүгээр хорооны нийгмийн ажилтан, хэвлэл мэдээлэл, олон нийттэй харилцах мэргэжилтэн
2005–2008
Нийслэлийн Багануур дүүргийн МАН-ын хорооны дэд дарга
2008–2012
Нийслэлийн Багануур дүүргийн Засаг дарга
2012–одоо
Нийслэлийн Багануур дүүргийн МАН-ын хорооны дарга
2016–2020
Нийслэлийн Багануур дүүргийн Засаг дарга
2017–2018
Удирдлагын академи, төрийн удирдлагын магистр
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2025–2026
Монгол Улсын Их Хурлын Төрийн байгуулалтын байнгын хорооны дарга
2026–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд¥
Шагнал: 2005 онд Их Монгол Улсын 800 жилийн ойн медаль; 2011 онд Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль; 2018 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль; 2018 онд Алтан гадас одон. Гадаад хэл: Англи.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 3,001-д нь санал өгч, 281-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 2,277Татгалзсан 724Санал өгөөгүй 281
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 607 | 433 | 174 | 73.6% |
| 2025 намар | 578 | 576 | 182 | 394 | 66.5% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,611 | 1,478 | 133 | 93.3% |
| 2026 намар | 207 | 207 | 184 | 23 | 85.9% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 719 | 262 | 135 | 73% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 628 | 170 | 93 | 79% |
| Эцэслэн батлах | 337 | 24 | 25 | 93% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 263 | 94 | 4 | 74% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 166 | 123 | 9 | 57% |
| Горимын санал | 51 | 14 | 7 | 78% |
| Бусад | 30 | 20 | 2 | 60% |
| Томилох, чөлөөлөх | 28 | 2 | 3 | 93% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 20 | 6 | 1 | 77% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 17 | 3 | 1 | 85% |
| Байнгын хорооны заалт | 10 | 6 | 1 | 63% |
| Дахин санал хураах | 6 | 0 | 0 | 100% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Эрүүл мэнд161 санал
+16
Газар, байгаль орчин104 санал
+15
Хөдөө аж ахуй, хүнс45 санал
+14
Эдийн засаг, бизнес752 санал
+12
Татвар, гааль91 санал
+10
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
+10
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан29 санал
+9
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр102 санал
−1
Төрийн байгуулалт428 санал
−3
Хууль зүй, хүний эрх442 санал
−5
Төсөв, санхүү503 санал
−21
Орон нутаг, дэд бүтэц45 санал
−23
Хамгийн их дэмждэгЭрүүл мэнд+16 пп · 94% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгОрон нутаг, дэд бүтэц−23 пп · 60% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТөсөв, санхүүнамын олонхтой 62% ижил (−21 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Ц.Сандаг-Очир (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар↕ сольсон
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Ц.Сандаг-Очир
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
● Ц.Сандаг-Очир (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
● Ц.Сандаг-Очир
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,801 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
82.4%
126 гишүүнээс ~21-д
Ялсан (олонхын) талд
80.7%
126 гишүүнээс ~25-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
48.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
1.5%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
73.1%
2025 хавар595
50.9%
2025 намар391
93.3%
2026 хавар1,604
85.9%
2026 намар205
2025 хавар → 2026 намар: +12.8 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +9.1 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
41удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 17 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/8төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
2удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 11 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 3 төсөл санаачилсан. 4 хуулийн ажлын хэсэгт ажилласан.
Санаачилсан төсөл
11
126 гишүүнээс ~83-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
10
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
11
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
56%
Төсөв, санхүү
13%
Эрүүл мэнд
13%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
13%
Хууль зүй, хүний эрх
6%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16