Улсын Их Хурлын гишүүд · Үндэсний эвсэл
Н.Номтойбаяр

Нямтайшир Номтойбаяр

Үндэсний эвсэлнамын жагсаалт · №1

УИХ-ын гишүүн Н.Номтойбаяр (Үндэсний эвсэл): 1,890 санал хураалтад санал өгсөн, 80.1% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
1,890
3,165 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
40% · 60%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
80.1%
342 удаа зөрсөн
Ирц
72.2%
114/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Н.Номтойбаяр гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Чимээгүйнэгдсэн хуралдаанд 7 удаа үг хэлсэн (доод 15%)
  • 2024 оноос хойш 6 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Төсөв, санхүү (ердийнхөөсөө 13 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Орон нутаг, дэд бүтэц, Эдийн засаг, бизнес, Газар, байгаль орчин.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
58
Ялсан (олонхын) талд
20
Хууль санаачлага
17
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
11
Шийдвэрт нөлөөлсөн
61
Товч намтар
Мэргэжил: Улс төр судлаач, Бизнесийн удирдлага. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1996
Нийслэлийн ерөнхий боловсролын 1 дүгээр сургууль, 45 дугаар сургууль
1997
АНУ-ын Индиана мужийн Интерлинк хэлний төв
2001
АНУ-ын Индиана мужийн Валпарайсо Их сургуулийг Улс төр, бизнесийн удирдлага хос мэргэжлээр бакалавр,
2001–2005
Тагнуулын ерөнхий газрын гүйцэтгэх ажилтан
2002
Тагнуулын ерөнхий газрын дээд сургууль
2005–2008
Монголын Алт ХХК-ийн төслийн менежер
2008–2009
Тагнуулын ерөнхий газрын гүйцэтгэх ажилтан
2010
ХБНГУ-ын Берлин хотын Техник, эдийн засгийн дээд сургуулийг Техник инженирингийн мэргэжлээр магистр
2010–2012
Монголын Алт ХХК-ийн Бодлогын зөвлөлийн гишүүн, дэд ерөнхийлөгч
2012–2016
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2012
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн яамны дэд сайд
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2016–2017
Хөдөлмөр нийгмийн хамгааллын яамны сайд
2017
Эрүүл мэндийн яамны сайдын үүргийг түр орлон гүйцэтгэгч
2022
ИБУИНХУ-ын Кембрижийн Их сургуулийн Удирдлага, манлайллын хөтөлбөр
2023
ИБУИНХУ-ын Оксфордын Их сургуулийн Удирдлага, манлайллын хөтөлбөр
2024
Үндэсний Эвслийн тэргүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2026–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Монгол Улсын Шадар сайд

Шагнал: Алтангадас одон. Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,165 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 1,890-д нь санал өгч, 1,275-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 763Татгалзсан 1,127Санал өгөөгүй 1,275
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар6154816241968.9%
2025 намар57841610231485.2%
2026 хавар1,88297559737882.7%
2026 намар20718216100.0%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Н.Номтойбаяр
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт22342946434%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх25534429243%
Эцэслэн батлах7210421041%
Бусад заалтын өөрчлөлт1206417765%
Гишүүний гаргасан заалт3111415321%
Горимын санал17342133%
Бусад10162638%
Томилох, чөлөөлөх222992%
Буцаах / хэлэлцэхгүй861357%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх251429%
Байнгын хорооны заалт19710%
Дахин санал хураах006—
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан26 санал
+38
Эдийн засаг, бизнес467 санал
+28
Татвар, гааль41 санал
+12
Уул уурхай, эрчим хүч38 санал
+12
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр56 санал
+8
Төрийн байгуулалт235 санал
+5
Газар, байгаль орчин39 санал
+1
Орон нутаг, дэд бүтэц29 санал
−3
Хууль зүй, хүний эрх214 санал
−7
Эрүүл мэнд259 санал
−7
Төсөв, санхүү327 санал
−17
Хамгийн их дэмждэгБоловсрол, соёл, шинжлэх ухаан+38 пп · 77% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгТөсөв, санхүү−17 пп · 7% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТөсөв, санхүүнамын олонхтой 65% ижил (−13 пп ердийнхөөсөө)

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 1,749 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
70.7%
126 гишүүнээс ~53-д
Ялсан (олонхын) талд
49.9%
126 гишүүнээс ~101-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
61.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
10.2%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
68.7%
2025 хавар412
77.5%
2025 намар262
82.8%
2026 хавар887

2025 хавар → 2026 хавар: +14.1 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +12.7 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
29удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 16 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 6 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
6
126 гишүүнээс ~105-д
Батлагдсан
1
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
5
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.06.10 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 11 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.19 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 9 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
5
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
50%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
25%
Эрүүл мэнд
13%
Хууль зүй, хүний эрх
13%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
0
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
80%
Газар, байгаль орчин
20%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16