Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
М.Мандхай

Мэндбаяр Мандхай

Монгол Ардын намнамын жагсаалт · №8

УИХ-ын гишүүн М.Мандхай (Монгол Ардын нам): 2,925 санал хураалтад санал өгсөн, 71.9% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,925
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
62% · 38%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
71.9%
820 удаа зөрсөн
Ирц
85.4%
135/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

М.Мандхай гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 5 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 44.1% нь өөр намынх
Намаасаа холдож байнанамын олонхтой нийцэл 2025 хавар → 2026 намар: -39.6 пп (намын бусад гишүүдийн дунджаас -43.3 пп)
  • 2024 оноос хойш 16 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Хөдөө аж ахуй, хүнс.
  • 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 23 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс, Газар, байгаль орчин.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
56
Ялсан (олонхын) талд
52
Хууль санаачлага
72
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
82
Шийдвэрт нөлөөлсөн
71

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Аялал жуулчлалын менежмент. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1988–1998
МУИС-ийн дэргэдэх хэл бичгээр гүнзгийрүүлсэн лицей сургууль /Бүрэн дунд/
2002–2005
Аялал жуучлалын удирдлагын дээд сургууль (ITM), Монгол
2003–2005
Вест Лондон коллеж (West London College), Их Британи, Лондон хот Аялал жуулчлалын (агент) удирдлагаар диплом
2006–2008
“Office of Fair Trading” Засгийн газрын агентлаг (Лондон хот, Их Британи) Хэрэглэгчийн зөвшөөрөл комплайнс хариуцсан мэргэжилтэн
2007–2008
Их Британи дахь Америкийн олон улсын их сургууль (International University of America in the United Kingdom), Лондон хот - Бизнесийн удирдлагын магистр
2008–2009
“Ази Номхон Далайн Хөрөнгө Оруулалтын Партнерс” ХХК- Төсөл хариуцсан менежер
2009–2011
Нортенсек ХХК (брокер, диллер, андеррайтерийн үйлчилгээ) Хамтран үүсгэн байгуулагч, Бизнес Хөгжил Хариуцсан Захирал
2011–2015
“Оюу Толгой” ХХК Нийгмийн Төслүүд Хариуцсан төслийн менежер
2015–2016
“Нүүдэлчин Групп” ХХК Дэд Захирал
2016–2018
Монголжин Стратеги Консалтинг ХХК – үүсгэн байгуулагч, зөвлөх
2018–2021
“Сүү” ХК Гүйцэтгэх захирал
2022–2024
Нэгдсэн Үндэсний Байгууллагын Хөгжлийн Хөтөлбөр “Бизнес ба Хүний эрх” төслийн Үндэсний зөвлөх
2023–одоо
МУИС-ийн УТСОУХНУС-ийн докторант
2023–2024
Социал Демократ Эмэгтэйчүүдийн Холбоо Ерөнхий Нарийн Бичгийн дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2026–одоо
Монгол Улсын Их хурлын Байгаль орчин, хүнс, хөдөө аж ахуйн байнгын хорооны дарга

Гадаад хэл: Англи, Орос.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,925-д нь санал өгч, 357-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,826Татгалзсан 1,099Санал өгөөгүй 357
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61558842616276.2%
2025 намар57841512129475.7%
2026 хавар1,8821,7151,21849773.8%
2026 намар2072076114636.4%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
М.Мандхай
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт5674935653%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх43523422265%
Эцэслэн батлах318383089%
Бусад заалтын өөрчлөлт2381081569%
Гишүүний гаргасан заалт126165743%
Горимын санал42191169%
Бусад2922157%
Томилох, чөлөөлөх252693%
Буцаах / хэлэлцэхгүй1311354%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх133581%
Байнгын хорооны заалт124175%
Дахин санал хураах600100%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хөдөө аж ахуй, хүнс66 санал
+19
Хууль зүй, хүний эрх399 санал
+15
Эрүүл мэнд213 санал
+11
Орон нутаг, дэд бүтэц91 санал
+8
Төсөв, санхүү411 санал
+5
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр103 санал
+4
Татвар, гааль75 санал
+0
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан31 санал
−2
Эдийн засаг, бизнес717 санал
−7
Газар, байгаль орчин110 санал
−11
Төрийн байгуулалт416 санал
−13
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
−23
Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+19 пп · 99% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−23 пп · 45% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 47% ижил (−23 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● М.Мандхай (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● М.Мандхай
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● М.Мандхай (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● М.Мандхай
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,730 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
69.7%
126 гишүүнээс ~55-д
Ялсан (олонхын) талд
68.3%
126 гишүүнээс ~60-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
72.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
0.1%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
75.7%
2025 хавар577
56.7%
2025 намар231
73.8%
2026 хавар1,711
36.1%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: −39.6 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −43.3 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
47удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 20 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/8төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 16 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
16
126 гишүүнээс ~35-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
16
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
44%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.06.18 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.19 · Хүнсний тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 9 санаачлагч · Хөдөө аж ахуй, хүнс2025.06.19 · Хөдөө аж ахуйн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Хөдөө аж ахуй, хүнс2025.07.04 · Хүнсний бүтээгдэхүүний аюулгүй байдлыг хангах тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Хөдөө аж ахуй, хүнс2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.16 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 33 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.24 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 37 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.12.17 · Нийгмийн ажлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 24 санаачлагч2025.12.31 · Сургуулийн орчны эрүүл мэнд, аюулгүй байдлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 3 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.05 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.14 · Хууль тогтоомжийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний тухай хууль · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 45 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.02 · Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.06 · Дулаан хангамжийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
5
11
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
56%
Хөдөө аж ахуй, хүнс
17%
Эрүүл мэнд
17%
Уул уурхай, эрчим хүч
6%
Хууль зүй, хүний эрх
6%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
0
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Хөдөө аж ахуй, хүнс
35%
Төрийн байгуулалт
29%
Газар, байгаль орчин
18%
Орон нутаг, дэд бүтэц
12%
Эдийн засаг, бизнес
6%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16