Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Б.Пүрэвдорж

Бөхчулуун Пүрэвдорж

Ардчилсан нам2-р тойрог · Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс

УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж (Ардчилсан нам, Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс тойргоос): 2,555 санал хураалтад санал өгсөн, 62.6% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,555
3,165 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
47% · 53%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
62.6%
918 удаа зөрсөн
Ирц
87.3%
138/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Б.Пүрэвдорж гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Бие даасаннамынхаа олонхтой ижил санал өгсөн нь 56.8% (намдаа доод 20%)
Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 25 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн
Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 4 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 65.2% нь өөр намынх
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 630 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
  • 2024 оноос хойш 16 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (2 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эдийн засаг, бизнес (ердийнхөөсөө 9 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төрийн байгуулалт, Газар, байгаль орчин, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
16
Ялсан (олонхын) талд
30
Хууль санаачлага
72
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
94
Шийдвэрт нөлөөлсөн
87

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул). Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Багш. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1994
Монгол улсын их сургуулийн Олон улсын харилцааны дээд сургууль, англи хэлний багш, орчуулагч
1995–2009
Монгол улсын Гаалийн ерөнхий газрын харьяа Баян-Өлгий, Буянт-Ухаа, Улаанбаатар хот дахь гаалийн газарт байцаагч, албаны дарга
2009–2012
Ховд аймгийн Ардчилсан намын дарга
2012–2014
Гадаадын иргэн, харьяатын асуудал эрхлэх газрын дарга
2014–2015
Иргэний харьяалал, шилжилт хөдөлгөөний ерөнхий газрын дарга
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Монгол Улсын Их Хурлын дэд дарга

Шагнал: 2009 онд Алтан гадас одон. Гадаад хэл: Англи, Орос.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,165 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,555-д нь санал өгч, 610-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,207Татгалзсан 1,348Санал өгөөгүй 610
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61559125933268.8%
2025 намар57856011344768.2%
2026 хавар1,8821,31576155460.4%
2026 намар20789741519.1%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Б.Пүрэвдорж
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт35636139950%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх31241016943%
Эцэслэн батлах1652012045%
Бусад заалтын өөрчлөлт1971461857%
Гишүүний гаргасан заалт831427337%
Горимын санал3231951%
Бусад2719659%
Томилох, чөлөөлөх423615%
Буцаах / хэлэлцэхгүй1071059%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх94869%
Байнгын хорооны заалт112485%
Дахин санал хураах105100%
Ерөнхийлөгчийн хориг0200%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
+23
Орон нутаг, дэд бүтэц58 санал
+19
Татвар, гааль75 санал
+15
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан29 санал
+7
Төрийн байгуулалт313 санал
+7
Эрүүл мэнд239 санал
+6
Хууль зүй, хүний эрх198 санал
+5
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр93 санал
−7
Эдийн засаг, бизнес656 санал
−8
Төсөв, санхүү504 санал
−9
Газар, байгаль орчин57 санал
−11
Хөдөө аж ахуй, хүнс42 санал
−12
Хамгийн их дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч+23 пп · 77% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс−12 пп · 43% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭдийн засаг, бизнеснамын олонхтой 51% ижил (−9 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● Б.Пүрэвдорж (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар↕ сольсон
A26 гишүүн
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
● Б.Пүрэвдорж
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар↕ сольсон · сул
A22 гишүүн
● Б.Пүрэвдорж (сул)
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,356 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
56.8%
126 гишүүнээс ~106-д
Ялсан (олонхын) талд
55.3%
126 гишүүнээс ~88-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
46.9%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.8%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
68.2%
2025 хавар556
52.8%
2025 намар356
60.2%
2026 хавар1,252
19.1%
2026 намар89

2025 хавар → 2026 хавар: −8.0 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −0.8 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
39удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 25 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/8төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 16 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 10 төсөл санаачилсан.

Санаачилсан төсөл
16
126 гишүүнээс ~35-д
Батлагдсан
2
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
13
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
65%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.19 · Харьяатын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · батлагдсан · 8 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.19 · Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 4 санаачлагч · Татвар, гааль2025.06.19 · Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 5 санаачлагч · Татвар, гааль2025.06.23 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 39 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.05.07 · Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар төсөл, арга хэмжээг санхүүжүүлэх талаар авч хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 14 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.02 · Улс төрийн хилс хэрэгт хэлмэгдэгчдийг цагаатгах, тэдэнд нөхөх олговор олгох тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 1 санаачлагч2026.08.21 · Эдийн засгийн бүсийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
4
11
Ганцаараа 6%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
39%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
17%
Татвар, гааль
13%
Эдийн засаг, бизнес
9%
Хууль зүй, хүний эрх
9%
Төсөв, санхүү
4%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16