Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Ц.Баатархүү

Цэнд Баатархүү

Ардчилсан нам10-р тойрог · Сүхбаатар, Чингэлтэй

УИХ-ын гишүүн Ц.Баатархүү (Ардчилсан нам, Сүхбаатар, Чингэлтэй тойргоос): 3,010 санал хураалтад санал өгсөн, 74.1% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
3,010
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
38% · 62%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
74.1%
751 удаа зөрсөн
Ирц
87.3%
138/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Ц.Баатархүү гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Хяналт тавигч8 асуулт, асуулга тавьсан
  • 2024 оноос хойш 12 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • 8 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Орон нутаг, дэд бүтэц (ердийнхөөсөө 31 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч, Төрийн байгуулалт.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
55
Ялсан (олонхын) талд
16
Хууль санаачлага
41
Асуулт, асуулга
93
Хуралдаанд үг хэлсэн
56
Шийдвэрт нөлөөлсөн
11

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Улс төр судлаач. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1999–2004
Хан-Уул Дээд сургууль- Бакалавр, Математик-Бизнесийн эдийн засаг
1999–2003
МУИС-Нийгмийн шинжлэх ухааны сургууль- Бакалавр, Улс төр судлаач
1999
Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хот, 2-р дунд сургууль, Бүрэн дунд боловсрол
2005–2006
Монгол Улсын Засгийн Газрын Хэвлэл, мэдээллийн албаны дарга
2012–2013
Нийслэлийн Засаг даргын Нийгмийн хөгжил хариуцсан орлогч
2012–2020
Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурлын төлөөлөгч, Тэргүүлэгч
2020–2024
"МИГ даатгал" ХХК-д Төлөөлөн Удирдах Зөвлөлийн гишүүн
2023–2024
Harvard Manage Mentor /онлайн хөтөлбөр/ Бизнес менежмент мэргэшүүлэх хөтөлбөр
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2025
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд

Шагнал: 2023 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль. Гадаад хэл: Англи, Турк.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 3,010-д нь санал өгч, 272-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,129Татгалзсан 1,881Санал өгөөгүй 272
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61556020735378.8%
2025 намар5783818429794.7%
2026 хавар1,8821,8637581,10568.9%
2026 намар2072068012668.9%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Ц.Баатархүү
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт231879621%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх41129418658%
Эцэслэн батлах2371123768%
Бусад заалтын өөрчлөлт85268824%
Гишүүний гаргасан заалт762111126%
Горимын санал2540738%
Бусад2622454%
Томилох, чөлөөлөх236479%
Буцаах / хэлэлцэхгүй323112%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх413424%
Байнгын хорооны заалт310423%
Дахин санал хураах33050%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Татвар, гааль83 санал
+25
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр93 санал
+16
Хууль зүй, хүний эрх436 санал
+11
Эдийн засаг, бизнес694 санал
+4
Төсөв, санхүү419 санал
+3
Төрийн байгуулалт423 санал
+3
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
−3
Хөдөө аж ахуй, хүнс58 санал
−9
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан26 санал
−20
Эрүүл мэнд281 санал
−21
Газар, байгаль орчин116 санал
−25
Орон нутаг, дэд бүтэц90 санал
−32
Хамгийн их дэмждэгТатвар, гааль+25 пп · 65% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгОрон нутаг, дэд бүтэц−32 пп · 16% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгОрон нутаг, дэд бүтэцнамын олонхтой 41% ижил (−31 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● Ц.Баатархүү (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар
A26 гишүүн
● Ц.Баатархүү
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар↕ сольсон · сул
A22 гишүүн
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
● Ц.Баатархүү (сул)
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар↕ сольсон
A19 гишүүн
● Ц.Баатархүү
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,812 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
69.3%
126 гишүүнээс ~57-д
Ялсан (олонхын) талд
46.8%
126 гишүүнээс ~106-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
56.2%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.0%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
78.3%
2025 хавар526
89.7%
2025 намар195
68.8%
2026 хавар1,774
68.8%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: −9.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −2.3 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
15удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 5 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 12 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
12
126 гишүүнээс ~74-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
11
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.10.05 · “Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төсөл · дэмжигдээгүй · 11 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.07 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 34 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.03.30 · Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Татвар, гааль2026.04.14 · Төрийн нууцын тухай (Шинэчилсэн найруулга) · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 18 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.17 · Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · боловсруулж буй · 18 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
12
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн

2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.

Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
61%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
11%
Хууль зүй, хүний эрх
11%
Татвар, гааль
6%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
6%
Эрүүл мэнд
6%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
8
126 гишүүнээс ~9-д
Асуулга
4
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 4
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
8 / 8
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
5
Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайд
1
Зам, тээврийн сайд
1
Эрчим хүчний сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Газар, байгаль орчин
34%
Төрийн байгуулалт
18%
Эрүүл мэнд
10%
Төсөв, санхүү
9%
Эдийн засаг, бизнес
9%
Орон нутаг, дэд бүтэц
8%
Асуулга · хариу авсанГазрын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийн талаар2026.08.13 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 06 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.06.23 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанГазрын тухай хууль тогтоомжийн хэрэгжилтийн талаар2026.05.29 · Хот байгуулалт, барилга, орон сууцжуулалтын сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.05.26 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 4 дүгээр сарын 24-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.04.21 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүд2025.11.25 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанЭрүүл мэндийн салбарын үйл ажиллагааны талаар2025.11.20 · Зам, тээврийн сайдАсуулга · хариу авсанХагас коксон шахмал түлшний асуудлаар2025.10.24 · Эрчим хүчний сайд

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16