GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Д.Жаргалсайхан гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Дамдинсүрэн Жаргалсайхан
Ардчилсан нам1-р тойрог · Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор
УИХ-ын гишүүн Д.Жаргалсайхан (Ардчилсан нам, Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор тойргоос): 2,367 санал хураалтад санал өгсөн, 73% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,367
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
39% · 61%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
73.0%
611 удаа зөрсөн
Ирц
77.2%
122/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Цөөнхийн талдмаргаантай санал хураалтын зөвхөн 44.6%-д ялсан (олонхын) талд
Сонгомол оролцооирсэн өдрүүдийн маргаантай санал хураалтын 17.0%-д санал өгөөгүй
Байр сууриа өөрчилдөгнэг төслийн хэлэлцэх ба эцсийн шатанд 3 удаа өөр санал, дахин санал хураалтад 15 удаа өөрчилсөн
- 2024 оноос хойш 16 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
- 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эдийн засаг, бизнес (ердийнхөөсөө 24 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Орон нутаг, дэд бүтэц, Хууль зүй, хүний эрх, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
53
Ялсан (олонхын) талд
14
Хууль санаачлага
72
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
30
Шийдвэрт нөлөөлсөн
22
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1999–2002
Олон Улсын Эдийн Засаг Бизнесийн дээд сургууль, банк санхүүгийн нягтлан бодлогч
2012–2016
Баянхонгор аймгийн засаг дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Шагнал: 2022 онд Монгол улсын хөдөлмөрийн баатар. Гадаад хэл: Орос.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,367-д нь санал өгч, 915-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 923Татгалзсан 1,444Санал өгөөгүй 915
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 456 | 154 | 302 | 79.4% |
| 2025 намар | 578 | 263 | 169 | 94 | 86.9% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,531 | 504 | 1,027 | 68.7% |
| 2026 намар | 207 | 117 | 96 | 21 | 72.6% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 282 | 582 | 252 | 33% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 331 | 357 | 203 | 48% |
| Эцэслэн батлах | 83 | 62 | 241 | 57% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 66 | 202 | 93 | 25% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 75 | 152 | 71 | 33% |
| Горимын санал | 22 | 38 | 12 | 37% |
| Бусад | 26 | 17 | 9 | 60% |
| Томилох, чөлөөлөх | 25 | 5 | 3 | 83% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 6 | 16 | 5 | 27% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 2 | 6 | 13 | 25% |
| Байнгын хорооны заалт | 3 | 7 | 7 | 30% |
| Дахин санал хураах | 0 | 0 | 6 | — |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан22 санал
+29
Төрийн байгуулалт289 санал
+24
Орон нутаг, дэд бүтэц55 санал
+21
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр61 санал
+17
Төсөв, санхүү415 санал
+12
Эрүүл мэнд256 санал
+3
Хууль зүй, хүний эрх326 санал
−4
Хөдөө аж ахуй, хүнс67 санал
−5
Татвар, гааль80 санал
−10
Газар, байгаль орчин109 санал
−18
Эдийн засаг, бизнес536 санал
−19
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
−21
Хамгийн их дэмждэгБоловсрол, соёл, шинжлэх ухаан+29 пп · 82% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−21 пп · 22% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭдийн засаг, бизнеснамын олонхтой 48% ижил (−24 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● Д.Жаргалсайхан (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар
A26 гишүүн
● Д.Жаргалсайхан
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар↕ сольсон · сул
A22 гишүүн
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
● Д.Жаргалсайхан (сул)
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар↕ сольсон
A19 гишүүн
● Д.Жаргалсайхан
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,307 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
69.0%
126 гишүүнээс ~59-д
Ялсан (олонхын) талд
44.6%
126 гишүүнээс ~108-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
46.0%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
17.0%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
78.8%
2025 хавар430
84.5%
2025 намар200
68.6%
2026 хавар1,454
73.3%
2026 намар116
2025 хавар → 2026 хавар: −10.2 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −3.0 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
17удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 8 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 16 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
16
126 гишүүнээс ~35-д
Батлагдсан
1
2 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
13
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
15
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
48%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
16%
Төсөв, санхүү
8%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
8%
Хууль зүй, хүний эрх
8%
Татвар, гааль
4%
06 · ХЯНАЛТ
Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ
Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.
Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
0
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
83%
Хууль зүй, хүний эрх
17%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16