Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Д.Энхтуяа

Доржзовд Энхтуяа

Ардчилсан намнамын жагсаалт · №8

УИХ-ын гишүүн Д.Энхтуяа (Ардчилсан нам): 2,078 санал хураалтад санал өгсөн, 68.6% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,078
3,165 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
48% · 52%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
68.6%
621 удаа зөрсөн
Ирц
80.4%
127/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Д.Энхтуяа гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Хууль санаачлагч19 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан
  • 2024 оноос хойш 19 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Төсөв, санхүү.
  • 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эдийн засаг, бизнес (ердийнхөөсөө 17 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
33
Ялсан (олонхын) талд
40
Хууль санаачлага
88
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
33
Шийдвэрт нөлөөлсөн
44

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул). Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Сэтгүүлч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
2004
ХБНГУ-ын Карлсруэ Их Сургууль, Телевизийн Сэтгүүлч
2004–2009
Ийгл ТВ, Мэдээний албаны дарга
2009–2012
НТВ Телевиз, Мэдээний албаны дарга
2012–2013
УИХ-ын Тамгын Газар, Хэвлэл Мэдээлэл, Олон Нийттэй харилцах хэлтсийн дарга
2013–2017
МҮОНТ, Захирал
2017–2024
ТВ2 Телевиз, Захирал
2020–2024
Нийслэлийн Иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, Төлөөлөгч
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Шагнал: 2009 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль; 2012 онд Алтангадас одон; 2017 онд Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон. Гадаад хэл: Англи, Герман, Орос.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,165 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,078-д нь санал өгч, 1,087-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,006Татгалзсан 1,072Санал өгөөгүй 1,087
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61552324927474.0%
2025 намар57849318730682.6%
2026 хавар1,88297352944459.8%
2026 намар20789414856.2%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Д.Энхтуяа
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт23632355742%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх31925531756%
Эцэслэн батлах1871574254%
Бусад заалтын өөрчлөлт11012812346%
Гишүүний гаргасан заалт721319535%
Горимын санал24232551%
Бусад3014868%
Томилох, чөлөөлөх523518%
Буцаах / хэлэлцэхгүй661550%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх511531%
Байнгын хорооны заалт91790%
Дахин санал хураах105100%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Татвар, гааль66 санал
+24
Хууль зүй, хүний эрх132 санал
+18
Хөдөө аж ахуй, хүнс42 санал
+12
Эрүүл мэнд182 санал
+11
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр46 санал
+8
Төсөв, санхүү498 санал
+7
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан23 санал
+2
Төрийн байгуулалт285 санал
−3
Газар, байгаль орчин92 санал
−3
Эдийн засаг, бизнес445 санал
−21
Орон нутаг, дэд бүтэц27 санал
−23
Уул уурхай, эрчим хүч31 санал
−25
Хамгийн их дэмждэгТатвар, гааль+24 пп · 74% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−25 пп · 26% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭдийн засаг, бизнеснамын олонхтой 49% ижил (−17 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
● Д.Энхтуяа (сул)
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар↕ сольсон
A26 гишүүн
● Д.Энхтуяа
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар↕ сольсон · сул
A22 гишүүн
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
● Д.Энхтуяа (сул)
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 1,882 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
61.8%
126 гишүүнээс ~84-д
Ялсан (олонхын) талд
60.1%
126 гишүүнээс ~76-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
68.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
8.7%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
73.4%
2025 хавар488
72.4%
2025 намар293
59.5%
2026 хавар914
56.2%
2026 намар89

2025 хавар → 2026 хавар: −13.9 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −6.7 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
25удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 14 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
0/7төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
1удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 19 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
19
126 гишүүнээс ~15-д
Батлагдсан
1
2 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
16
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
50%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072024.08.13 · Монгол улсын их хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · батлагдсан · 6 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.03.17 · Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 4 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.07 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 34 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.12.12 · Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай · дэмжигдээгүй · 38 санаачлагч · Төсөв, санхүү2025.12.17 · Нийгмийн ажлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 24 санаачлагч2026.03.30 · Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Татвар, гааль2026.05.05 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.07 · Улсын төсвийн хөрөнгө оруулалтаар төсөл, арга хэмжээг санхүүжүүлэх талаар авч хэрэгжүүлэх зарим арга хэмжээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 14 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний тухай хууль · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 45 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.29 · Монгол улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 16 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.06 · Дулаан хангамжийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
17
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
54%
Төсөв, санхүү
11%
Эдийн засаг, бизнес
7%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
7%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
7%
Татвар, гааль
4%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
0
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төсөв, санхүү
30%
Төрийн байгуулалт
30%
Уул уурхай, эрчим хүч
13%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
10%
Эдийн засаг, бизнес
3%
Газар, байгаль орчин
3%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16