Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
О.Номинчимэг

Одсүрэн Номинчимэг

Монгол Ардын намнамын жагсаалт · №16

УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг (Монгол Ардын нам): 2,589 санал хураалтад санал өгсөн, 79.6% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,589
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
72% · 28%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
79.6%
527 удаа зөрсөн
Ирц
82.9%
131/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

О.Номинчимэг гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Хяналт тавигч9 асуулт, асуулга тавьсан
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 59 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
  • 2024 оноос хойш 13 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эдийн засаг, бизнес.
  • 9 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 43 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, Эдийн засаг, бизнес, Төрийн байгуулалт.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
77
Ялсан (олонхын) талд
74
Хууль санаачлага
48
Асуулт, асуулга
95
Хуралдаанд үг хэлсэн
90
Шийдвэрт нөлөөлсөн
14

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Эрх зүйч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1998
Д.Сүхбаатарын нэрэмжит 2-р дунд сургууль
2001
Монгол Улсын Их Сургуулийн харьяа Монгол-Туркийн хамтарсан байгалийн ухааны төрөлжсөн дунд сургууль
2004
Токиогийн Гадаад Хэлний Их Сургууль
2008
Токиогийн Их Сургууль, Эрх зүйч (LLB)
2010
Токиогийн Их Сургууль, Харьцуулсан эрх зүйн магистр (MA in Law)
2010–2011
Мицубиши Корпораци, Улаанбаатар салбар, Хууль эрх зүй, ашигт малтмалын төсөл хариуцсан ажилтан
2011–2017
Хоган Ловеллс, Ахлах хуульч
2015
Колумбийн Хуулийн Сургууль Хууль зүйн магистр (LLM)
2017–2019
Өмгөөллийн “Авинекс Партнерс” ХХН, Үүсгэн байгуулагч гишүүн
2019–2021
Өмгөөллийн “Номин энд Адвокатс” ХХН, Үүсгэн байгуулагч гишүүн, Захирал
2021–2022
Монгол Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Тэргүүн дэд дарга
2022–2023
Монгол Улсын Их Хурлын даргын зөвлөх
2023–2024
Нийслэлийн Засаг Даргын орлогч
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2025–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын Өргөдлийн байнгын хорооны дарга

Шагнал: 2019 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль. Гадаад хэл: Англи, Япон.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,589-д нь санал өгч, 693-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,868Татгалзсан 721Санал өгөөгүй 693
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар6153693195086.4%
2025 намар57849325024383.3%
2026 хавар1,8821,5281,12340575.3%
2026 намар2071991762390.9%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
О.Номинчимэг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт54938318459%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх5649223586%
Эцэслэн батлах250469084%
Бусад заалтын өөрчлөлт245902673%
Гишүүний гаргасан заалт1146811663%
Горимын санал37171869%
Бусад3015767%
Томилох, чөлөөлөх262593%
Буцаах / хэлэлцэхгүй234085%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх111992%
Байнгын хорооны заалт122386%
Дахин санал хураах51083%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Орон нутаг, дэд бүтэц52 санал
+22
Хууль зүй, хүний эрх349 санал
+15
Төрийн байгуулалт385 санал
+8
Газар, байгаль орчин103 санал
+8
Татвар, гааль86 санал
−2
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр106 санал
−3
Төсөв, санхүү346 санал
−4
Эрүүл мэнд215 санал
−4
Эдийн засаг, бизнес677 санал
−4
Хөдөө аж ахуй, хүнс24 санал
−23
Уул уурхай, эрчим хүч65 санал
−44
Хамгийн их дэмждэгОрон нутаг, дэд бүтэц+22 пп · 96% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−44 пп · 32% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 35% ижил (−43 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● О.Номинчимэг (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
● О.Номинчимэг
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
● О.Номинчимэг (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
● О.Номинчимэг
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,436 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
78.4%
126 гишүүнээс ~29-д
Ялсан (олонхын) талд
76.7%
126 гишүүнээс ~33-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
53.4%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
7.8%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
87.2%
2025 хавар359
76.8%
2025 намар354
75.3%
2026 хавар1,522
90.9%
2026 намар197

2025 хавар → 2026 намар: +3.7 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс 0.0 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
18удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 6 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 13 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
13
126 гишүүнээс ~66-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
13
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
20%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.05.30 · Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.12.17 · Нийгмийн ажлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 24 санаачлагч2026.04.09 · Төрийн болон орон нутгийн өмчийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 8 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.05.05 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.21 · Санхүүгийн хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.17 · Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · боловсруулж буй · 18 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.23 · Нийгмийн сүлжээнд хүүхдийн оролцоог зохицуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 9 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
11
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
31%
Эдийн засаг, бизнес
19%
Хууль зүй, хүний эрх
19%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
13%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
13%
Эрүүл мэнд
6%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
9
126 гишүүнээс ~6-д
Асуулга
3
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
5 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
9 / 9
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
3
Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд
3
Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайд
1
Монголбанкны Ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
25%
Эрүүл мэнд
16%
Орон нутаг, дэд бүтэц
16%
Хууль зүй, хүний эрх
15%
Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах
7%
Татвар, гааль
7%
УИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.05.26 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанХууль тогтоомжийн тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар2026.05.07 · Ерөнхий сайдАсуулт · хариу авсанГашуунсухайт-Ганцмод боомтын хил дамнасан төмөр замын бүтээн байгуулалтын гэрээ хэлэлцээрийн талаар2026.04.23 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанЦахим орчин дахь аюулгүй байдлыг хангахад чиглэсэн бодлого, үйл ажиллагааны хэрэгжилт, үр дүнгийн талаар2025.02.03 · Цахим хөгжил, инновац, харилцаа холбооны сайдАсуулга · хариу авсанЦахим орчинд үйлдэгдэж буй гэмт хэрэгтэй тэмцэх, урьдчилан сэргийлэх бодлого, үйл ажиллагааны хэрэгжилт, үр дүнгийн талаар2025.02.03 · Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдАсуулт · хариу авсанШүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх ажиллагааны биелэлтийн талаар2024.11.06 · Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдАсуулт · хариу авсанЗээлийн хүүг бууруулах стратегийн хэрэгжилтийн талаар2024.11.06 · Монголбанкны Ерөнхийлөгч Б.ЛхагвасүрэнАсуулт · хариу авсанГэмт хэргийн хохирогчид нөхөн төлбөр олгох сангийн хэрэгжилтийн талаар2024.11.04 · Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдАсуулт · хариу авсанЭрүүл мэндийг дэмжих сангийн бүрдүүлэлт, зарцуулалтын талаар2024.11.04 · Эрүүл мэндийн сайд

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16