Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Н.Наранбаатар

Нанзад Наранбаатар

Монгол Ардын нам7-р тойрог · Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь

УИХ-ын гишүүн Н.Наранбаатар (Монгол Ардын нам, Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь тойргоос): 2,816 санал хураалтад санал өгсөн, 89.6% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,816
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
84% · 16%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
89.6%
293 удаа зөрсөн
Ирц
84.8%
134/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Н.Наранбаатар гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Намын шугамаармаргаантай санал хураалтын 88.7%-д намынхаа олонхтой ижил (намдаа дээд 20%)
  • 2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Газар, байгаль орчин.
  • 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Татвар, гааль (ердийнхөөсөө 26 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
95
Ялсан (олонхын) талд
94
Хууль санаачлага
64
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
46
Шийдвэрт нөлөөлсөн
54

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1992
Өмнөговь аймгийн 10 жилийн 1 дүгээр дунд сургууль
1996
Цэргийн их сургууль, эдийн засагч, нягтлан бодогч
1996–1998
Цэргийн их сургуульд багш
1998–2002
Төрийн өмчийн хороонд мэргэжилтэн
2002–2004
Өмнөговь аймгийн татварын хэлтсийн дарга
2004–2009
Өмнөговь аймгийн ЗДТГ-ын дарга
2011
АНУ-ын Калифорнийн Олон Улсын их сургууль, эдийн засгийн ухааны магистр
2011–2015
“Билэгт говь” ХХК-ийн гүйцэтгэх захирал
2016–2020
Өмнөговь аймгийн Засаг дарга
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2025–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны дарга

Шагнал: 2018 онд Эрүүлийг хамгаалахын тэргүүний ажилтан; 2019 онд Хууль зүйн албаны тэргүүний ажилтан. Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,816-д нь санал өгч, 466-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 2,353Татгалзсан 463Санал өгөөгүй 466
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61548634114576.3%
2025 намар57856635121591.5%
2026 хавар1,8821,5571,4659292.5%
2026 намар2072071961193.2%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Н.Наранбаатар
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт70517923280%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх723739591%
Эцэслэн батлах271358089%
Бусад заалтын өөрчлөлт30251886%
Гишүүний гаргасан заалт188102865%
Горимын санал5091385%
Бусад359880%
Томилох, чөлөөлөх2904100%
Буцаах / хэлэлцэхгүй241296%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх132687%
Байнгын хорооны заалт102583%
Дахин санал хураах105100%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Эдийн засаг, бизнес609 санал
+6
Хууль зүй, хүний эрх347 санал
+3
Төрийн байгуулалт431 санал
+3
Эрүүл мэнд212 санал
+0
Уул уурхай, эрчим хүч77 санал
−3
Төсөв, санхүү498 санал
−3
Орон нутаг, дэд бүтэц88 санал
−4
Газар, байгаль орчин67 санал
−4
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан28 санал
−7
Хөдөө аж ахуй, хүнс67 санал
−8
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр93 санал
−8
Татвар, гааль80 санал
−29
Хамгийн их дэмждэгЭдийн засаг, бизнес+6 пп · 98% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгТатвар, гааль−29 пп · 60% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТатвар, гаальнамын олонхтой 63% ижил (−26 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Н.Наранбаатар (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
● Н.Наранбаатар
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
● Н.Наранбаатар (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
● Н.Наранбаатар
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,617 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
88.7%
126 гишүүнээс ~6-д
Ялсан (олонхын) талд
87.1%
126 гишүүнээс ~8-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
41.6%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.9%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
76.1%
2025 хавар476
87.7%
2025 намар381
92.5%
2026 хавар1,549
93.2%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: +17.1 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +13.4 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
27удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 15 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
3удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 5 төсөл санаачилсан.

Санаачилсан төсөл
15
126 гишүүнээс ~45-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
14
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.16 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 33 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.05.21 · Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний тухай хууль · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 45 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.29 · Монгол улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 16 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.10 · Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.01 · Газрын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Газар, байгаль орчин2026.07.02 · Төрийн худалдан авах ажиллагааны тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 28 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
14
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
48%
Газар, байгаль орчин
13%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
13%
Эрүүл мэнд
9%
Эдийн засаг, бизнес
4%
Уул уурхай, эрчим хүч
4%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Эдийн засаг, бизнес
39%
Газар, байгаль орчин
23%
Хууль зүй, хүний эрх
23%
Төрийн байгуулалт
15%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16