GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Б.Заяабал гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Батжаргал Заяабал
Монгол Ардын нам2-р тойрог · Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс
УИХ-ын гишүүн Б.Заяабал (Монгол Ардын нам, Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс тойргоос): 2,734 санал хураалтад санал өгсөн, 79% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,734
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
70% · 30%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
79.0%
573 удаа зөрсөн
Ирц
88.6%
140/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Байр сууриа өөрчилдөгнэг төслийн хэлэлцэх ба эцсийн шатанд 3 удаа өөр санал, дахин санал хураалтад 15 удаа өөрчилсөн
- 2024 оноос хойш 12 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Төсөв, санхүү.
- 2 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн зам, тээврийн сайд-д.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Татвар, гааль (ердийнхөөсөө 32 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү, Төрийн байгуулалт, Эдийн засаг, бизнес.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
73
Ялсан (олонхын) талд
72
Хууль санаачлага
41
Асуулт, асуулга
62
Хуралдаанд үг хэлсэн
51
Шийдвэрт нөлөөлсөн
44
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1994
Увс аймгийн Улаангом сумын ерөнхий боловсролын нэгдүгээр сургууль
1999
МУИС-ийн Эдийн засгийн сургууль, Санхүү, эдийн засагч
1999–2000
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүний туслах
2002–2005
Өрхийн амжиргааг дэмжих хөтөлбөрийн газарт мэргэжилтэн
2008
АНУ-ын Жорж Майсоны их сургууль, Төрийн бодлогын магистр
2008–2009
Түлш эрчим хүчний яамны ТЗУГ-ын хэлтсийн дарга
2009–2010
Эрдэс баялаг, эрчим хүчний яамны ХҮШГ-ын дарга
2010–2012
Төрийн өмчийн хорооны ТХХТХГ-ын дарга
2012–2013
Төрийн өмчийн хорооны дарга
2013–2015
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүний зөвлөх
2015–2016
Татварын Ерөнхий Газрын дэд дарга
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүний зөвлөх
2016–2019
Татварын Ерөнхий Газрын дэд дарга
2017
МУИС-ийн Хууль зүйн сургууль, эрх зүйч
2019–2024
Татварын Ерөнхий Газрын дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2026–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын Эдийн засгийн байнгын хорооны дарга
Шагнал: 2015 онд Алтан гадас. Гадаад хэл: Англи.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,734-д нь санал өгч, 548-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,910Татгалзсан 824Санал өгөөгүй 548
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 575 | 338 | 237 | 63.8% |
| 2025 намар | 578 | 530 | 277 | 253 | 91.7% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,422 | 1,162 | 260 | 81.9% |
| 2026 намар | 207 | 207 | 133 | 74 | 68.9% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 489 | 356 | 271 | 58% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 583 | 131 | 177 | 82% |
| Эцэслэн батлах | 321 | 34 | 31 | 90% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 294 | 61 | 6 | 83% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 97 | 183 | 18 | 35% |
| Горимын санал | 39 | 22 | 11 | 64% |
| Бусад | 32 | 10 | 10 | 76% |
| Томилох, чөлөөлөх | 29 | 0 | 4 | 100% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 12 | 8 | 7 | 60% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 5 | 13 | 3 | 28% |
| Байнгын хорооны заалт | 6 | 6 | 5 | 50% |
| Дахин санал хураах | 1 | 0 | 5 | 100% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Төсөв, санхүү513 санал
+10
Эдийн засаг, бизнес578 санал
+8
Хууль зүй, хүний эрх243 санал
+3
Эрүүл мэнд281 санал
+2
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр84 санал
+1
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
−1
Орон нутаг, дэд бүтэц88 санал
−6
Газар, байгаль орчин63 санал
−8
Төрийн байгуулалт418 санал
−12
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан26 санал
−19
Хөдөө аж ахуй, хүнс68 санал
−25
Татвар, гааль84 санал
−33
Хамгийн их дэмждэгТөсөв, санхүү+10 пп · 82% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгТатвар, гааль−33 пп · 42% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТатвар, гаальнамын олонхтой 45% ижил (−32 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Б.Заяабал (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
● Б.Заяабал
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
● Б.Заяабал (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Б.Заяабал
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,537 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
77.3%
126 гишүүнээс ~34-д
Ялсан (олонхын) талд
76.5%
126 гишүүнээс ~35-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
66.7%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
1.7%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
63.3%
2025 хавар564
87.7%
2025 намар350
81.8%
2026 хавар1,414
68.8%
2026 намар205
2025 хавар → 2026 намар: +5.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +1.8 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
38удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 14 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 12 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
12
126 гишүүнээс ~74-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
12
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
11
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
58%
Төсөв, санхүү
16%
Эдийн засаг, бизнес
11%
Газар, байгаль орчин
5%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
5%
Эрүүл мэнд
5%
06 · ХЯНАЛТ
Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ
Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.
Асуулт, асуулга
2
126 гишүүнээс ~48-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
1 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
2 / 2
Хэнд хандсан
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Хөдөө аж ахуй, хүнс
44%
Орон нутаг, дэд бүтэц
28%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
9%
Төрийн байгуулалт
9%
Эдийн засаг, бизнес
4%
Эрүүл мэнд
2%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16