GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Л.Мөнхбаатар гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Лхагва Мөнхбаатар
Монгол Ардын нам4-р тойрог · Булган, Хөвсгөл, Орхон
УИХ-ын гишүүн Л.Мөнхбаатар (Монгол Ардын нам, Булган, Хөвсгөл, Орхон тойргоос): 2,812 санал хураалтад санал өгсөн, 50.7% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,812
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
42% · 58%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
50.7%
1,383 удаа зөрсөн
Ирц
83.5%
132/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Бие даасаннамынхаа олонхтой ижил санал өгсөн нь 47.8% (намдаа доод 20%)
- 2024 оноос хойш 10 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (2 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Хууль зүй, хүний эрх.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс (ердийнхөөсөө 44 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Хууль зүй, хүний эрх, Төрийн байгуулалт.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
5
Ялсан (олонхын) талд
18
Хууль санаачлага
28
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
37
Шийдвэрт нөлөөлсөн
38
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эрх зүйч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1995
Хөвсгөл аймгийн Цэцэрлэг сумын 10 жилийн сургууль
1999
Монгол Улсын их сургууль Хууль зүйн дээд сургууль, эрх зүйч, бакалавр
1999–2000
Хууль зүйн яамны Эрх зүйн шинэтгэлийн стратегийн нэгдсэн төлөвлөлтийн газарт мэргэжилтэн
2000–2006
Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны Гэмт хэргээс урьдчилан сэргийлэх зөвлөлийн мэргэжилтэн, ахлах мэргэжилтэн
2006–2008
Хууль зүй, дотоод хэргийн яамны Мэдээлэл, хяналт-шинжилгээ, үнэлгээний газрын дарга
2008
Отгонтэнгэр их сургууль, хууль зүйн ухааны магистр
2008–2009
Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг, Иргэний бүртгэл, мэдээллийн улсын төвийн дарга, улсын ерөнхий байцаагч
2009–2011
Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг, Улсын бүртгэлийн ерөнхий газрын дарга, улсын ерөнхий бүртгэгч
2012
Монгол Улсын Ерөнхий сайдын зөвлөх
2013
Монгол Ардын Намын даргын зөвлөх
2014–2016
“Хөвсгөл хөгжил” сангийн тэргүүн
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2022–2023
Монгол Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны дарга
2023–2024
Монгол Улсын Их Хурлын дэд дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2025
Монгол Улсын Их Хурал дахь Монгол Ардын Намын бүлгийн дарга
2025
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд
2026–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны дарга
Шагнал: 2009 онд Цэргийн хүндэт медаль; 2011 онд Цэргийн гавьяаны одон; 2026 онд Сүхбаатарын одон.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,812-д нь санал өгч, 470-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,187Татгалзсан 1,625Санал өгөөгүй 470
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 408 | 263 | 145 | 65.7% |
| 2025 намар | 578 | 510 | 130 | 380 | 58.8% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,760 | 779 | 981 | 47.2% |
| 2026 намар | 207 | 134 | 15 | 119 | 20.9% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 239 | 756 | 121 | 24% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 406 | 398 | 87 | 50% |
| Эцэслэн батлах | 317 | 45 | 24 | 88% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 50 | 205 | 106 | 20% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 62 | 136 | 100 | 31% |
| Горимын санал | 32 | 30 | 10 | 52% |
| Бусад | 27 | 19 | 6 | 59% |
| Томилох, чөлөөлөх | 25 | 3 | 5 | 89% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 4 | 20 | 3 | 17% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 13 | 1 | 7 | 93% |
| Байнгын хорооны заалт | 7 | 10 | 0 | 41% |
| Дахин санал хураах | 5 | 0 | 1 | 100% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 0 | 2 | 0 | 0% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан18 санал
+43
Татвар, гааль68 санал
+38
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
+36
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр63 санал
+32
Орон нутаг, дэд бүтэц93 санал
+27
Хууль зүй, хүний эрх440 санал
+14
Эрүүл мэнд277 санал
+2
Газар, байгаль орчин114 санал
+2
Төрийн байгуулалт421 санал
+1
Төсөв, санхүү305 санал
−11
Эдийн засаг, бизнес695 санал
−15
Хөдөө аж ахуй, хүнс71 санал
−51
Хамгийн их дэмждэгБоловсрол, соёл, шинжлэх ухаан+43 пп · 83% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс−51 пп · 4% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгХөдөө аж ахуй, хүнснамын олонхтой 4% ижил (−44 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● Л.Мөнхбаатар (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Л.Мөнхбаатар
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Л.Мөнхбаатар (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Л.Мөнхбаатар
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,659 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
47.8%
126 гишүүнээс ~120-д
Ялсан (олонхын) талд
47.6%
126 гишүүнээс ~103-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
66.9%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
7.1%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
64.7%
2025 хавар397
43.4%
2025 намар369
47.2%
2026 хавар1,756
20.3%
2026 намар133
2025 хавар → 2026 хавар: −17.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −21.2 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
47удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 12 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/6төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
2удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 10 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 5 төсөл санаачилсан.
Санаачилсан төсөл
10
126 гишүүнээс ~91-д
Батлагдсан
2
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
8
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
46%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
8
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
64%
Хууль зүй, хүний эрх
18%
Төсөв, санхүү
9%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
9%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16