Улсын Их Хурлын гишүүд · Үндэсний эвсэл
Д.Пүрэвдаваа

Даваахүү Пүрэвдаваа

Үндэсний эвсэлнамын жагсаалт · №3

УИХ-ын гишүүн Д.Пүрэвдаваа (Үндэсний эвсэл): 2,698 санал хураалтад санал өгсөн, 85.5% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,698
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
44% · 56%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
85.5%
347 удаа зөрсөн
Ирц
78.5%
124/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Д.Пүрэвдаваа гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Хууль санаачлагч18 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан
Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 4 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 100.0% нь өөр намынх
  • 2024 оноос хойш 18 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Хууль зүй, хүний эрх.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эрүүл мэнд (ердийнхөөсөө 22 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
66
Ялсан (олонхын) талд
22
Хууль санаачлага
85
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
34
Шийдвэрт нөлөөлсөн
5
Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1996
Нийслэлийн 1-р дунд сургууль
2002
Монгол Бизнес дээд сургууль, бакалавр
2004–2012
“Цэнан” ХХК, Гүйцэтгэх захирал
2007
Удирдлагын академи, магистр
2012
Нийслэлийн Засаг даргын Тамгын газар, Нийслэлийн засаг даргын орлогч
2012–2017
Баянзүрх дүүргийн Засаг даргын тамгын газар, Дүүргийн Засаг дарга
2017–2020
Ерөнхийлөгчийн тамгын газар, Ерөнхийлөгчийн зөвлөх
2020–2023
Нийслэлийн иргэдийн Төлөөлөгчдийн хурал Ардчилсан намын бүлгийн дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Шагнал: 2013 онд Алтангадас одон; 2020 онд Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон. Гадаад хэл: Англи, Орос.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,698-д нь санал өгч, 584-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,191Татгалзсан 1,507Санал өгөөгүй 584
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61555325030393.8%
2025 намар5785246346199.6%
2026 хавар1,8821,41476265275.3%
2026 намар20720711691100.0%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Д.Пүрэвдаваа
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт33660317736%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх37432419354%
Эцэслэн батлах209789973%
Бусад заалтын өөрчлөлт882442927%
Гишүүний гаргасан заалт1031583739%
Горимын санал26341243%
Бусад935820%
Томилох, чөлөөлөх222992%
Буцаах / хэлэлцэхгүй618325%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх741064%
Байнгын хорооны заалт105267%
Дахин санал хураах105100%
Ерөнхийлөгчийн хориг0200%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Татвар, гааль66 санал
+23
Эрүүл мэнд224 санал
+14
Төрийн байгуулалт400 санал
+12
Газар, байгаль орчин67 санал
+7
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр88 санал
+6
Төсөв, санхүү492 санал
+3
Уул уурхай, эрчим хүч35 санал
+1
Хууль зүй, хүний эрх319 санал
−5
Орон нутаг, дэд бүтэц87 санал
−5
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан24 санал
−6
Эдийн засаг, бизнес621 санал
−11
Хөдөө аж ахуй, хүнс67 санал
−15
Хамгийн их дэмждэгТатвар, гааль+23 пп · 56% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс−15 пп · 48% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭрүүл мэнднамын олонхтой 62% ижил (−22 пп ердийнхөөсөө)

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,510 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
73.9%
126 гишүүнээс ~43-д
Ялсан (олонхын) талд
51.2%
126 гишүүнээс ~98-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
42.8%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
5.0%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
94.0%
2025 хавар480
99.4%
2025 намар318
75.3%
2026 хавар1,275
100.0%
2026 намар127

2025 хавар → 2026 хавар: −18.7 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −20.1 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
6удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 3 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
4/8төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
10удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 18 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
18
126 гишүүнээс ~19-д
Батлагдсан
1
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
17
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
100%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072024.12.12 · "Жамсрангийн Самбуугийн алдар гавьяаг мөнхжүүлэх, түүний мэндэлсний 130 жилийн ойг тэмдэглэн өнгөрүүлэх талаар авах зарим арга хэмжээний тухай" Улсын Их Хурлын · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.06.19 · Онцгой албан татварын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 4 санаачлагч · Татвар, гааль2025.06.23 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 39 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.04.30 · Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 6 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.05 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.21 · Санхүүгийн хэрэглэгчийн эрхийг хамгаалах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.10 · Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Газрын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Газар, байгаль орчин2026.07.02 · Төрийн худалдан авах ажиллагааны тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 28 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.07.06 · Дулаан хангамжийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
4
14
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
39%
Хууль зүй, хүний эрх
15%
Эдийн засаг, бизнес
12%
Татвар, гааль
8%
Газар, байгаль орчин
8%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
8%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16