GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Э.Болормаа гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Энхбат Болормаа
Монгол Ардын нам2-р тойрог · Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс
УИХ-ын гишүүн Э.Болормаа (Монгол Ардын нам, Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс тойргоос): 2,630 санал хураалтад санал өгсөн, 54% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,630
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
43% · 57%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
54.0%
1,207 удаа зөрсөн
Ирц
90.5%
143/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Бие даасаннамынхаа олонхтой ижил санал өгсөн нь 50.3% (намдаа доод 20%)
Намаасаа холдож байнанамын олонхтой нийцэл 2025 хавар → 2026 намар: -60.5 пп (намын бусад гишүүдийн дунджаас -64.2 пп)
- 2024 оноос хойш 13 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Төсөв, санхүү.
- 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд-д.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 41 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
7
Ялсан (олонхын) талд
20
Хууль санаачлага
48
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
69
Шийдвэрт нөлөөлсөн
76
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
2007
Хобби-Бүрэн дунд боловсрол
2012
Орегоны Их Сургууль-Эдийн засаг олон улсын харилцаа
2015–2018
Дэлхийн банк-Уур амьсгалын өөрчлөлтийн газар, Шинжээч
2018–2020
НҮБ-Уур амьсгалын ногоон сангийн төв Ази, Номхон далайн орнууд хариуцсан мэргэжилтэн
2021
Азийн дэд бүтцийн хөрөнгө оруулалтын банк Түншлэл хариуцсан мэргэжилтэн
2021–2022
Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар Ерөнхий сайдын Ажлын албаны дарга
2022–2024
Ховд аймгийн Засаг даргын Тамгын газар Ховд аймгийн Засаг дарга, Баруун бүсийн зөвлөлийн дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Гадаад хэл: Англи.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,630-д нь санал өгч, 652-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,129Татгалзсан 1,501Санал өгөөгүй 652
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 608 | 439 | 169 | 77.1% |
| 2025 намар | 578 | 480 | 156 | 324 | 76.6% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,338 | 513 | 825 | 41.1% |
| 2026 намар | 207 | 204 | 21 | 183 | 16.7% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 354 | 671 | 91 | 35% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 354 | 331 | 206 | 52% |
| Эцэслэн батлах | 96 | 60 | 230 | 62% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 168 | 164 | 29 | 51% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 68 | 191 | 39 | 26% |
| Горимын санал | 39 | 20 | 13 | 66% |
| Бусад | 22 | 22 | 8 | 50% |
| Томилох, чөлөөлөх | 4 | 4 | 25 | 50% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 10 | 14 | 3 | 42% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 7 | 8 | 6 | 47% |
| Байнгын хорооны заалт | 4 | 11 | 2 | 27% |
| Дахин санал хураах | 1 | 5 | 0 | 17% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Газар, байгаль орчин101 санал
+45
Хөдөө аж ахуй, хүнс33 санал
+33
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр43 санал
+30
Орон нутаг, дэд бүтэц41 санал
+21
Төсөв, санхүү495 санал
+15
Эрүүл мэнд262 санал
+1
Эдийн засаг, бизнес594 санал
+0
Хууль зүй, хүний эрх365 санал
−8
Төрийн байгуулалт368 санал
−9
Татвар, гааль55 санал
−25
Уул уурхай, эрчим хүч54 санал
−40
Хамгийн их дэмждэгГазар, байгаль орчин+45 пп · 88% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−40 пп · 6% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 9% ижил (−41 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Э.Болормаа (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар↕ сольсон
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Э.Болормаа
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Э.Болормаа (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Э.Болормаа
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,437 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
50.3%
126 гишүүнээс ~117-д
Ялсан (олонхын) талд
49.9%
126 гишүүнээс ~101-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
64.9%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
10.4%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
76.8%
2025 хавар596
62.5%
2025 намар299
41.1%
2026 хавар1,336
16.3%
2026 намар202
2025 хавар → 2026 намар: −60.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −64.2 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
67удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 21 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/6төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
2удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 13 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
13
126 гишүүнээс ~66-д
Батлагдсан
1
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
11
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
29%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
11
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
38%
Төсөв, санхүү
13%
Эдийн засаг, бизнес
13%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
13%
Уул уурхай, эрчим хүч
6%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
6%
06 · ХЯНАЛТ
Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ
Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.
Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Уул уурхай, эрчим хүч
33%
Хөдөө аж ахуй, хүнс
33%
Газар, байгаль орчин
11%
Орон нутаг, дэд бүтэц
11%
Төсөв, санхүү
6%
Төрийн байгуулалт
6%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16