GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Д.Цогтбаатар гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Дамдин Цогтбаатар
Монгол Ардын нам10-р тойрог · Сүхбаатар, Чингэлтэй
УИХ-ын гишүүн Д.Цогтбаатар (Монгол Ардын нам, Сүхбаатар, Чингэлтэй тойргоос): 1,742 санал хураалтад санал өгсөн, 75.9% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
1,742
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
73% · 27%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
75.9%
420 удаа зөрсөн
Ирц
72.8%
115/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Сонгомол оролцооирсэн өдрүүдийн маргаантай санал хураалтын 15.0%-д санал өгөөгүй
Байр сууриа өөрчилдөгнэг төслийн хэлэлцэх ба эцсийн шатанд 1 удаа өөр санал, дахин санал хураалтад 13 удаа өөрчилсөн
- 2024 оноос хойш 11 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (2 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эдийн засаг, бизнес.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Төсөв, санхүү (ердийнхөөсөө 44 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах, Эрүүл мэнд.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
70
Ялсан (олонхын) талд
70
Хууль санаачлага
34
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
82
Шийдвэрт нөлөөлсөн
17
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Улс төр судлаач. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1988
14 дүгээр орос дунд сургууль
1994
Москвагийн Олон улсын харилцааны дээд сургууль, улс төр судлалын мэргэжилтэй
1994–1996
Гадаад хэргийн яамны Ази, Африкийн газарт атташе
1998
Австралийн Үндэсний их сургуулийн хуулийг олон улсын хуульч мэргэжлээр
1998–2000
Гадаад хэргийн яамны Гадаад худалдаа, хамтын ажиллагааны газарт мэргэжилтэн
2000–2002
Гадаад хэргийн яамны Олон талт хамтын ажиллагааны газрын дэд захирал
2002–2008
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн гадаад бодлогын зөвлөх
2008–2011
Гадаад харилцааны яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга
2011–2012
Монгол Улсын Ерөнхий сайдын зөвлөх
2013
Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд
2014–2015
Барилга, хот байгуулалтын сайд
2015–одоо
Нийслэлийн Сүхбаатар дүүргийн МАН-ын хорооны дарга
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2016–одоо
Хүний эрхийн дэд хорооны дарга
2017–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Гадаад харилцааны сайд
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2023–2026
Монгол Улсын Их Хурлын Хууль зүйн байнгын хорооны дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Шагнал: 2005 онд Алтангадас одон; 2011 онд Ардын хувьсгалын ойн медаль. Гадаад хэл: Англи, Орос, Кхмер, Тай.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 1,742-д нь санал өгч, 1,540-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,270Татгалзсан 472Санал өгөөгүй 1,540
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 291 | 188 | 103 | 64.3% |
| 2025 намар | 578 | 311 | 157 | 154 | 65.4% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,006 | 869 | 137 | 86.1% |
| 2026 намар | 207 | 134 | 56 | 78 | 48.5% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 482 | 61 | 573 | 89% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 367 | 194 | 330 | 65% |
| Эцэслэн батлах | 89 | 44 | 253 | 67% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 170 | 50 | 141 | 77% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 72 | 87 | 139 | 45% |
| Горимын санал | 20 | 20 | 32 | 50% |
| Бусад | 26 | 8 | 18 | 76% |
| Томилох, чөлөөлөх | 25 | 0 | 8 | 100% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 11 | 4 | 12 | 73% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 2 | 2 | 17 | 50% |
| Байнгын хорооны заалт | 4 | 2 | 11 | 67% |
| Дахин санал хураах | 0 | 0 | 6 | — |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Татвар, гааль60 санал
+23
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр49 санал
+14
Эдийн засаг, бизнес551 санал
+13
Газар, байгаль орчин36 санал
+11
Орон нутаг, дэд бүтэц42 санал
+9
Уул уурхай, эрчим хүч54 санал
+9
Эрүүл мэнд229 санал
+7
Хууль зүй, хүний эрх129 санал
+6
Хөдөө аж ахуй, хүнс26 санал
+0
Төрийн байгуулалт287 санал
−9
Төсөв, санхүү214 санал
−45
Хамгийн их дэмждэгТатвар, гааль+23 пп · 97% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгТөсөв, санхүү−45 пп · 29% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТөсөв, санхүүнамын олонхтой 31% ижил (−44 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Д.Цогтбаатар (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар↕ сольсон
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Д.Цогтбаатар
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
● Д.Цогтбаатар (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Д.Цогтбаатар
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 1,688 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
75.3%
126 гишүүнээс ~38-д
Ялсан (олонхын) талд
75.4%
126 гишүүнээс ~38-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
65.0%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
15.0%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
64.8%
2025 хавар281
59.8%
2025 намар266
86.1%
2026 хавар1,006
48.1%
2026 намар133
2025 хавар → 2026 хавар: +21.3 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +17.6 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
19удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 7 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/2төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
13удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 11 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 1 төсөл санаачилсан. 1 хуулийн ажлын хэсэгт ажилласан.
Санаачилсан төсөл
11
126 гишүүнээс ~83-д
Батлагдсан
2
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
8
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
1
8
Ганцаараа 18%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
72%
Эдийн засаг, бизнес
11%
Хууль зүй, хүний эрх
11%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
6%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16