GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Б.Тулга гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Буяа Тулга
Монгол Ардын нам5-р тойрог · Дархан-Уул, Сэлэнгэ, Төв
УИХ-ын гишүүн Б.Тулга (Монгол Ардын нам, Дархан-Уул, Сэлэнгэ, Төв тойргоос): 1,893 санал хураалтад санал өгсөн, 57.3% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
1,893
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
54% · 46%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
57.3%
808 удаа зөрсөн
Ирц
62.7%
99/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Бие даасаннамынхаа олонхтой ижил санал өгсөн нь 55.9% (намдаа доод 20%)
Ирц сулирц 62.7% (доод 12%)
Намаасаа холдож байнанамын олонхтой нийцэл 2025 хавар → 2026 хавар: -28.2 пп (намын бусад гишүүдийн дунджаас -31.9 пп)
- 2024 оноос хойш 6 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, Төрийн байгуулалт.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 50 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төрийн байгуулалт, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
14
Ялсан (олонхын) талд
31
Хууль санаачлага
17
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
22
Шийдвэрт нөлөөлсөн
71
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Хэрэглээний математикч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1997
Дархан-Уул аймаг арван жилийн 15 дугаар дунд сургууль
2001–2002
Дархан дээд сургууль, Математикийн багш
2003–2004
МАХН, Мэдээлэл, технологийн ажилтан
2004–2005
Монгол Улсын Их Хурлын Тамгын газар, Улсын Их Хурлын даргын шадар туслах
2005
МУИС-ийн Математик, Компьютерын сургууль, Хэрэглээний математикч
2005–2009
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, Ерөнхийлөгчийн шадар туслах
2010
АНУ-д Колумбын Их Сургуулийн Америк хэл соёлын сургууль
2012
АНУ-д Фордамын Их Сургуулийн Улс төрийн шинжлэх ухааны Факультет , Улс төр судлалын магистр
2012–2014
Монгол Улсын Засгийн газар Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн дэд сайд
2014–2015
Монгол Улсын Засгийн газар Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны дэд сайд
2021–одоо
МАН-ын төв аппарат МАН-ын Удирдах зөвлөл, нарийн бичгийн дарга
2023–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Монгол Улсын сайд, Боомтын сэргэлтийн Үндэсний хорооны дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Гадаад хэл: Англи, Орос.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 1,893-д нь санал өгч, 1,389-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,023Татгалзсан 870Санал өгөөгүй 1,389
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 528 | 385 | 143 | 74.8% |
| 2025 намар | 578 | 85 | 35 | 50 | 92.9% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,146 | 526 | 620 | 46.3% |
| 2026 намар | 207 | 134 | 77 | 57 | 59.7% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 325 | 382 | 409 | 46% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 353 | 192 | 346 | 65% |
| Эцэслэн батлах | 96 | 34 | 256 | 74% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 88 | 103 | 170 | 46% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 103 | 104 | 91 | 50% |
| Горимын санал | 25 | 17 | 30 | 60% |
| Бусад | 16 | 10 | 26 | 62% |
| Томилох, чөлөөлөх | 2 | 4 | 27 | 33% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 6 | 8 | 13 | 43% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 4 | 6 | 11 | 40% |
| Байнгын хорооны заалт | 1 | 7 | 9 | 13% |
| Дахин санал хураах | 2 | 3 | 1 | 40% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Эрүүл мэнд176 санал
+46
Орон нутаг, дэд бүтэц66 санал
+30
Хөдөө аж ахуй, хүнс40 санал
+25
Төсөв, санхүү240 санал
+15
Төрийн байгуулалт286 санал
+14
Газар, байгаль орчин96 санал
−2
Хууль зүй, хүний эрх219 санал
−10
Эдийн засаг, бизнес548 санал
−14
Татвар, гааль41 санал
−35
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр51 санал
−46
Уул уурхай, эрчим хүч54 санал
−53
Хамгийн их дэмждэгЭрүүл мэнд+46 пп · 98% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−53 пп · 2% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 6% ижил (−50 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Б.Тулга (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Б.Тулга (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
● Б.Тулга
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 1,836 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
55.9%
126 гишүүнээс ~108-д
Ялсан (олонхын) талд
56.1%
126 гишүүнээс ~87-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
38.0%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
5.4%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
74.4%
2025 хавар516
46.2%
2026 хавар1,144
59.4%
2026 намар133
2025 хавар → 2026 хавар: −28.2 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −31.9 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
54удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 20 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 6 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
6
126 гишүүнээс ~105-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
6
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
6
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
38%
Төрийн байгуулалт
38%
Эрүүл мэнд
13%
Хууль зүй, хүний эрх
13%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16