Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Ц.Мөнхбат

Цагаанхүү Мөнхбат

Ардчилсан нам7-р тойрог · Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь

УИХ-ын гишүүн Ц.Мөнхбат (Ардчилсан нам, Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь тойргоос): 1,983 санал хураалтад санал өгсөн, 72% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
1,983
3,165 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
45% · 55%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
72.0%
534 удаа зөрсөн
Ирц
65.2%
103/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Ц.Мөнхбат гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 3 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 44.0% нь өөр намынх
Чимээгүйнэгдсэн хуралдаанд 5 удаа үг хэлсэн (доод 15%)
Ирц сулирц 65.2% (доод 12%)
  • 2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс (ердийнхөөсөө 50 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү, Газар, байгаль орчин, Хөдөө аж ахуй, хүнс.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
42
Ялсан (олонхын) талд
34
Хууль санаачлага
64
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
14
Шийдвэрт нөлөөлсөн
17

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул). Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Инженер. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1997
Сайнцагаан сумын 2 дугаар сургууль, бүрэн дунд боловсрол
2001–2003
“Ньюфийл” ХХК, Инженер
2003–2005
"КЕСПА" ХХК, Захирал
2007–2012
"Сатилайт повер" ХХК, Ерөнхий захирал
2010
ШУТИС-КТМС, Компьютер программ хангамжийн инженерээр бакалавр
2012–2014
Барилга хот, байгуулалтын яаманд Сайдын зөвлөх
2014–2017
"Сатилайт повер" ХХК, Зөвлөх
2017–2020
УИХ-ын Тамгын газарт Гишүүний бие төлөөлөгч, туслах
2017–одоо
Дундговь аймгийн Ардчилсан намын дарга
2018
Удирдлагын академийн Удирдахуйн ухааны сургууль, Нийтийн удирдлагын магистр
2020–2024
Дундговь аймгийн засаг дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,165 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 1,983-д нь санал өгч, 1,182-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 901Татгалзсан 1,082Санал өгөөгүй 1,182
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61535413022467.4%
2025 намар57854213141177.1%
2026 хавар1,8821,01564037569.1%
2026 намар2077207297.2%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Ц.Мөнхбат
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт36933241553%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх21729537942%
Эцэслэн батлах886323558%
Бусад заалтын өөрчлөлт1161935238%
Гишүүний гаргасан заалт4310614929%
Горимын санал16342232%
Бусад23181156%
Томилох, чөлөөлөх722424%
Буцаах / хэлэлцэхгүй811842%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх461140%
Байнгын хорооны заалт81889%
Дахин санал хураах0150%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хөдөө аж ахуй, хүнс41 санал
+60
Эрүүл мэнд152 санал
+23
Уул уурхай, эрчим хүч56 санал
+20
Орон нутаг, дэд бүтэц67 санал
+13
Эдийн засаг, бизнес518 санал
+9
Хууль зүй, хүний эрх198 санал
+2
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр54 санал
+0
Газар, байгаль орчин64 санал
−4
Төрийн байгуулалт234 санал
−10
Төсөв, санхүү323 санал
−19
Татвар, гааль50 санал
−20
Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+60 пп · 98% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгТатвар, гааль−20 пп · 36% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгХөдөө аж ахуй, хүнснамын олонхтой 19% ижил (−50 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● Ц.Мөнхбат (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар↕ сольсон
A26 гишүүн
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
● Ц.Мөнхбат
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар↕ сольсон · сул
A22 гишүүн
● Ц.Мөнхбат (сул)
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 1,791 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
66.1%
126 гишүүнээс ~73-д
Ялсан (олонхын) талд
57.2%
126 гишүүнээс ~83-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
55.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
11.2%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
66.4%
2025 хавар327
65.2%
2025 намар339
69.1%
2026 хавар979

2025 хавар → 2026 хавар: +2.7 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +9.9 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
8удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 7 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
15
126 гишүүнээс ~45-д
Батлагдсан
1
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
14
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
44%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.23 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 39 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.07 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 34 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.20 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 17 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 8 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.03.30 · Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Татвар, гааль2026.04.14 · Төрийн нууцын тухай (Шинэчилсэн найруулга) · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 18 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.21 · Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Газрын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Газар, байгаль орчин2026.08.21 · Эдийн засгийн бүсийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
3
12
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
33%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
19%
Газар, байгаль орчин
14%
Хууль зүй, хүний эрх
10%
Татвар, гааль
5%
Эдийн засаг, бизнес
5%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16