Б.Жаргалан — УИХ-ын гишүүн: санал хураалт, ирц, намтар

GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Б.Жаргалан гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 29 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн

Хууль санаачлагч23 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан

Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 5 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 65.5% нь өөр намынх

Хяналт тавигч7 асуулт, асуулга тавьсан

Жигүүр сольсоннамын доторх санал хураалтын жигүүрээ 2025 намар → 2026 намар хооронд сольсон

2024 оноос хойш 23 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (4 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
7 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс (ердийнхөөсөө 42 пп бага нийцдэг).
Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү, Газар, байгаль орчин.

126 гишүүнтэй харьцуулахад

Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр

Намын олонхтой нийцэл

20

Ялсан (олонхын) талд

47

Хууль санаачлага

95

Асуулт, асуулга

90

Хуралдаанд үг хэлсэн

74

Шийдвэрт нөлөөлсөн

95

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар

Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.

БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн

2005

АНУ Колумбын их сургууль /Эдийн засагч/

2006–2012

ЗанадуАРТ галерей, Үүсгэн байгуулагч

2006–2016

Монгол Улсын Их Хурлын гишүүний ажлын алба, Орон тооны бус зөвлөх

2009–2011

“Ес далан зургаа” сэтгүүл, Ерөнхий эрхлэгч

2012–2013

Эдийн засгийн хөгжлийн яам, Сайдын орон тооны бус зөвлөх

2013–2016

“Элүдэй” ХХК, Бизнес хөгжил хариуцсан захирал

2016–одоо

“Монгол түлхүүр” ХХК, Гүйцэтгэх захирал

2020

Монгол улсын их сургууль /Эрх зүйч/

2024–одоо

Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Гадаад хэл: Англи, Орос, Хятад.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,897-д нь санал өгч, 385-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,699Татгалзсан 1,198Санал өгөөгүй 385

Чуулган	Санал хураалт	Санал өгсөн	Зөвшөөрсөн	Татгалзсан	Намын олонхтой ижил
2025 хавар	615	576	343	233	49.5%
2025 намар	578	465	31	434	60.6%
2026 хавар	1,882	1,650	1,192	458	67.7%
2026 намар	207	206	133	73	71.4%

Санал хураалтын орон зай дахь байрлал

Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг

МАНАНХҮНҮЭИЗНН

Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд

Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн

Ц.Мөнхбат · АН

72.4%Б.Мөнхсоёл · ХҮН

72.3%Ц.Сандаг-Очир · МАН

71.3%Г.Ганбаатар · АН

71.3%П.Ганзориг · ХҮН

68.4%А.Ганбаатар · АН

68.0%Х.Болормаа · АН

67.9%О.Батнайрамдал · МАН

67.3%

Өөр намаас хамгийн ойр

Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал

Б.Мөнхсоёл · ХҮН

72.3%Ц.Сандаг-Очир · МАН

71.3%П.Ганзориг · ХҮН

68.4%О.Батнайрамдал · МАН

67.3%Г.Лувсанжамц · МАН

65.9%

Хамгийн зөрүүтэй

Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд

Б.Батбаатар · ИЗНН

38.2%З.Мэндсайхан · МАН

39.4%Д.Жаргалсайхан · АН

40.4%Б.Хэрлэн · МАН

50.3%Д.Амарбаясгалан · МАН

50.6%

Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд

Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан

Б.Батбаатар · ИЗНН

61.8%Н.Алтанхуяг · АН

60.6%З.Мэндсайхан · МАН

60.6%Х.Баттулга · АН

59.6%Д.Жаргалсайхан · АН

59.6%М.Нарантуяа-Нара · ИЗНН

59.5%

Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

Төрөл	Зөвшөөрсөн	Татгалзсан	Өгөөгүй	Зөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт	713	318	85	69%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх	358	349	184	51%
Эцэслэн батлах	245	94	47	72%
Бусад заалтын өөрчлөлт	156	189	16	45%
Гишүүний гаргасан заалт	149	126	23	54%
Горимын санал	27	36	9	43%
Бусад	18	32	2	36%
Томилох, чөлөөлөх	3	26	4	10%
Буцаах / хэлэлцэхгүй	17	7	3	71%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх	4	6	11	40%
Байнгын хорооны заалт	6	10	1	38%
Дахин санал хураах	1	5	0	17%
Ерөнхийлөгчийн хориг	2	0	0	100%

Сар бүрээр

Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь

Намынхаа олонхтой ижилОролцсон

03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь

Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.

бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг

Хөдөө аж ахуй, хүнс34 санал

+37

Газар, байгаль орчин113 санал

+22

Эдийн засаг, бизнес700 санал

+17

Эрүүл мэнд209 санал

+15

Уул уурхай, эрчим хүч58 санал

+7

Төрийн байгуулалт411 санал

−4

Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр95 санал

−5

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан28 санал

−7

Төсөв, санхүү504 санал

−12

Татвар, гааль60 санал

−14

Орон нутаг, дэд бүтэц91 санал

−16

Хууль зүй, хүний эрх377 санал

−18

Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+37 пп · 82% зөвшөөрсөн

Хамгийн бага дэмждэгХууль зүй, хүний эрх−18 пп · 45% зөвшөөрсөн

Намаасаа хамгийн их зөрдөгХөдөө аж ахуй, хүнснамын олонхтой 18% ижил (−42 пп ердийнхөөсөө)

АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ

Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.

2025 хавар · сул

A22 гишүүн

Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир

B17 гишүүн

● Б.Жаргалан (сул)

Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан

2025 намар

A26 гишүүн

Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд

B11 гишүүн

● Б.Жаргалан

Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг

2026 хавар↕ сольсон · сул

A22 гишүүн

● Б.Жаргалан (сул)

Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан

B16 гишүүн

Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар

2026 намар

A19 гишүүн

● Б.Жаргалан

Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан

B12 гишүүн

О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,701 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил

58.2%

126 гишүүнээс ~101-д

Ялсан (олонхын) талд

65.9%

126 гишүүнээс ~67-д

Байнгын хорооны саналыг дагасан

45.8%

хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд

Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй

5.3%

тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас

Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил

Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо

48.9%

2025 хавар542

34.3%

2025 намар268

67.7%

2026 хавар1,577

71.2%

2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: +22.3 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +29.5 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд

50удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 29 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.

3/6төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.

6удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.

05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 23 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл

23

126 гишүүнээс ~6-д

Батлагдсан

4

1 нь дэмжигдээгүй

Хэлэлцэгдэж буй

18

өргөн барьсан / хэлэлцэж буй

Хамтрагчдын өөр намынх

66%

2–10 санаачлагчтай төсөлд

Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд

Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын

батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан

Хэнтэй хамтардаг вэ

Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр

5

18

Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн

Ч.Лодойсамбуу3 Б.Найдалаа3 Ж.Алдаржавхлан2 А.Ариунзаяа2 М.Нарантуяа-Нара2 У.Отгонбаяр2 Г.Очирбат2 Э.Болормаа1

Санаачилсан төслийн сэдэв

Төслийн гарчгаар ангилсан

Төрийн байгуулалт

50%

Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан

13%

Хууль зүй, хүний эрх

13%

Төсөв, санхүү

9%

Эдийн засаг, бизнес

9%

Хөдөө аж ахуй, хүнс

3%

06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга

7

126 гишүүнээс ~13-д

Асуулга

1

чуулганы хуралдаанд хариулдаг

Асуулт · асуулгын цаг

1 · 5

бичгээр / амаар

Хариу авсан

100%

7 / 7

Хэнд хандсан

Ерөнхий сайд

6

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд

1

Сэдэв

Асуулт, асуулгын бичвэрээс

Төрийн байгуулалт

45%

Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр

16%

Төсөв, санхүү

10%

Уул уурхай, эрчим хүч

8%

Татвар, гааль

4%