Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
З.Мэндсайхан

Загджав Мэндсайхан

Монгол Ардын нам2-р тойрог · Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс

УИХ-ын гишүүн З.Мэндсайхан (Монгол Ардын нам, Говь-Алтай, Завхан, Ховд, Увс тойргоос): 2,495 санал хураалтад санал өгсөн, 54.7% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,495
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
48% · 52%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
54.7%
1,127 удаа зөрсөн
Ирц
81.6%
129/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

З.Мэндсайхан гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Бие даасаннамынхаа олонхтой ижил санал өгсөн нь 53.5% (намдаа доод 20%)
Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 27 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 94 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
Намдаа ойртож байнанамын олонхтой нийцэл 2025 хавар → 2026 намар: +47.7 пп (намын бусад гишүүдийн дунджаас +44.0 пп)
  • 2024 оноос хойш 6 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эрүүл мэнд (ердийнхөөсөө 34 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
11
Ялсан (олонхын) талд
26
Хууль санаачлага
17
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
89
Шийдвэрт нөлөөлсөн
93

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1996
Ховд аймгийн Мянгад сумын ЕБ 10 жилийн дунд сургууль
2001
Санхүү эдийн засгийн дээд сургуулийг Бизнес судлаач, Эдийн засагч
2001–2014
Хувийн хэвшилд гүйцэтгэх захирал
2008
Удирдлагын академи
2015–2016
Сангийн яамны Төсвийн хөрөнгө оруулалтын газарт газрын дарга
2016–2019
Эрчим хүчний яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга
2019–2020
Төрийн өмчийн бодлого зохицуулалтын газрын дарга
2020–2022
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд
2022–2023
Монгол Улсын Ерөнхий сайдын зөвлөх
2024
Монгол улсын ерөнхийлөгчийн Хот, хөдөөгийн хөгжил хариуцсан зөвлөх
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2026–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Сангийн сайд
02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,495-д нь санал өгч, 787-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,205Татгалзсан 1,290Санал өгөөгүй 787
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар6153839628736.6%
2025 намар5783222507293.4%
2026 хавар1,8821,58369888547.7%
2026 намар2072071614682.5%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
З.Мэндсайхан
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт34850226641%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх41038110052%
Эцэслэн батлах893426372%
Бусад заалтын өөрчлөлт1631405854%
Гишүүний гаргасан заалт821635333%
Горимын санал32271354%
Бусад2791675%
Томилох, чөлөөлөх272493%
Буцаах / хэлэлцэхгүй817232%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх84967%
Байнгын хорооны заалт88150%
Дахин санал хураах33050%
Ерөнхийлөгчийн хориг002—
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр76 санал
+31
Татвар, гааль85 санал
+26
Төрийн байгуулалт292 санал
+22
Төсөв, санхүү457 санал
+13
Газар, байгаль орчин116 санал
+3
Хууль зүй, хүний эрх372 санал
−1
Хөдөө аж ахуй, хүнс71 санал
−2
Уул уурхай, эрчим хүч65 санал
−3
Эдийн засаг, бизнес595 санал
−11
Орон нутаг, дэд бүтэц79 санал
−28
Эрүүл мэнд198 санал
−28
Хамгийн их дэмждэгНийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр+31 пп · 95% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгЭрүүл мэнд−28 пп · 19% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭрүүл мэнднамын олонхтой 20% ижил (−34 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● З.Мэндсайхан (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар↕ сольсон
A39 гишүүн
● З.Мэндсайхан
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● З.Мэндсайхан (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
● З.Мэндсайхан
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,432 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
53.5%
126 гишүүнээс ~112-д
Ялсан (олонхын) талд
53.7%
126 гишүүнээс ~93-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
61.8%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
7.1%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
34.7%
2025 хавар372
92.4%
2025 намар275
47.6%
2026 хавар1,575
82.4%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: +47.7 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +44.0 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
52удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 27 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/4төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
3удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 6 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
6
126 гишүүнээс ~105-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
5
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.16 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 33 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.05.28 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
6
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн

2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.

Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
42%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
33%
Эдийн засаг, бизнес
8%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
8%
Эрүүл мэнд
8%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
23%
Орон нутаг, дэд бүтэц
23%
Газар, байгаль орчин
18%
Уул уурхай, эрчим хүч
14%
Эдийн засаг, бизнес
9%
Хөдөө аж ахуй, хүнс
9%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16