GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Ц.Даваасүрэн гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Цэрэнпил Даваасүрэн
Монгол Ардын нам4-р тойрог · Булган, Хөвсгөл, Орхон
УИХ-ын гишүүн Ц.Даваасүрэн (Монгол Ардын нам, Булган, Хөвсгөл, Орхон тойргоос): 2,102 санал хураалтад санал өгсөн, 33.9% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,102
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
19% · 81%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
33.9%
1,387 удаа зөрсөн
Ирц
77.2%
122/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Бие даасаннамынхаа олонхтой ижил санал өгсөн нь 27.4% (намдаа доод 20%)
Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 28 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн
Цөөнхийн талдмаргаантай санал хураалтын зөвхөн 29.9%-д ялсан (олонхын) талд
- 2024 оноос хойш 2 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эрүүл мэнд.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эдийн засаг, бизнес (ердийнхөөсөө 18 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
2
Ялсан (олонхын) талд
4
Хууль санаачлага
5
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
36
Шийдвэрт нөлөөлсөн
94
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эдийн засагч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1983
Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотын 10 жилийн 1 дүгээр дунд сургууль
1989
ЗХУ-ын Харьков хотын Политехникийн дээд сургууль
1989–1992
Төвийн эрчим хүчний системд автоматикийн инженер
1994
Төрийн захиргаа, удирдлагын хөгжлийн институт Бизнесийн удирдлагийн менежер мэргэжлээр
1995–1999
Сангийн яамны Валютын харилцааны газарт мэргэжилтэн
1998
Япон улсын Сайтомогийн их сургууль Эдийн засагч мэргэжлээр тус тус төгссөн.
1999–2000
Сангийн яамны Мэдээлэл, хяналт шинжилгээ, үнэлгээний газрын дарга
1999
Сангийн яамны Эдийн засгийн бодлогын газрын Гадаад харилцааны хэлтсийн дарга
2000–2005
Санхүү, эдийн засгийн яамны Төрийн сангийн газрын дарга
2005–2008
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны яамны Санхүү эдийн засгийн газрын дарга
2005
Монгол Улсын Шадар сайдын Эдийн засгийн зөвлөх
2008–2012
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2009–2010
Монгол Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны дарга
2012–2016
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2012–2014
Монгол Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны дарга
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2017–2020
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Эрчим хүчний сайд
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2023–2024
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Барилга, хот байгуулалтын сайд
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2025
Монгол Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны дарга
Шагнал: 2000 онд Санхүү, банкны тэргүүний ажилтан; 2003 онд Хөдөлмөрийн хүндэт медаль; 2005 онд Алтангадас одон; 2009 онд Хөдөлмөрийн гавъяаны улаан тугийн одон. Гадаад хэл: Англи, Орос.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,102-д нь санал өгч, 1,180-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 398Татгалзсан 1,704Санал өгөөгүй 1,180
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 502 | 116 | 386 | 30.5% |
| 2025 намар | 578 | 547 | 53 | 494 | 48.9% |
| 2026 хавар | 1,882 | 935 | 229 | 706 | 29.9% |
| 2026 намар | 207 | 118 | 0 | 118 | 11.0% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 11 | 665 | 440 | 2% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 193 | 365 | 333 | 35% |
| Эцэслэн батлах | 104 | 101 | 181 | 51% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 30 | 235 | 96 | 11% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 24 | 217 | 57 | 10% |
| Горимын санал | 11 | 42 | 19 | 21% |
| Бусад | 11 | 32 | 9 | 26% |
| Томилох, чөлөөлөх | 2 | 25 | 6 | 7% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 1 | 15 | 11 | 6% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 4 | 2 | 15 | 67% |
| Байнгын хорооны заалт | 7 | 5 | 5 | 58% |
| Дахин санал хураах | 0 | 0 | 6 | — |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 0 | 0 | 2 | — |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хууль зүй, хүний эрх215 санал
+34
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр83 санал
+17
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан26 санал
+16
Орон нутаг, дэд бүтэц50 санал
+10
Татвар, гааль52 санал
+5
Эрүүл мэнд167 санал
+4
Төрийн байгуулалт339 санал
+1
Төсөв, санхүү433 санал
−8
Уул уурхай, эрчим хүч58 санал
−9
Эдийн засаг, бизнес419 санал
−11
Газар, байгаль орчин47 санал
−11
Хамгийн их дэмждэгХууль зүй, хүний эрх+34 пп · 60% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгГазар, байгаль орчин−11 пп · 11% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭдийн засаг, бизнеснамын олонхтой 10% ижил (−18 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● Ц.Даваасүрэн (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Ц.Даваасүрэн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Ц.Даваасүрэн (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Ц.Даваасүрэн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 1,913 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
27.4%
126 гишүүнээс ~123-д
Ялсан (олонхын) талд
29.9%
126 гишүүнээс ~121-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
77.1%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
8.4%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
30.1%
2025 хавар498
23.5%
2025 намар362
29.7%
2026 хавар932
10.3%
2026 намар117
2025 хавар → 2026 хавар: −0.4 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −4.1 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
71удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 28 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/6төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
3удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 2 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 1 төсөл санаачилсан.
Санаачилсан төсөл
2
126 гишүүнээс ~120-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
2
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
67%
Эрүүл мэнд
33%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16