GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
С.Эрдэнэболд гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Сүхбаатар Эрдэнэболд
Ардчилсан нам5-р тойрог · Дархан-Уул, Сэлэнгэ, Төв
УИХ-ын гишүүн С.Эрдэнэболд (Ардчилсан нам, Дархан-Уул, Сэлэнгэ, Төв тойргоос): 3,057 санал хураалтад санал өгсөн, 70.9% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
3,057
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
46% · 54%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
70.9%
857 удаа зөрсөн
Ирц
94.3%
149/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Хууль санаачлагч18 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан
Хяналт тавигч16 асуулт, асуулга тавьсан
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 54 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
- 2024 оноос хойш 18 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
- 16 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 33 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төрийн байгуулалт, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
43
Ялсан (олонхын) талд
28
Хууль санаачлага
85
Асуулт, асуулга
99
Хуралдаанд үг хэлсэн
87
Шийдвэрт нөлөөлсөн
41
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эрх зүйч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
2000–2003
Монголын Үндэсний Олон Нийтийн Телевизийн Хүүхэд сургалт, танин мэдэхүйн Ерөнхий редакцид “Толь” нэвтрүүлгийн хөтлөгч
2001
М.Цэдэндоржийн нэрэмжит Нийслэлийн Чингэлтэй дүүргийн 50 дугаар дунд сургууль
2003–2006
Нээлттэй Мэтгэлцээний Холбоонд сургагч багш
2006
Монгол Улсын Их Сургуулийн Хууль Зүйн сургуульд Эрх зүйн бакалавр
2008
Индианагийн Их Сургуулийн Майкл Маурерийн нэрэмжит хуулийн сургуульд Хууль зүйн магистр
2009
Хууль Зүй, Дотоод Хэргийн Яамны харъяа Хууль Зүйн Үндэсний Хүрээлэнгийн Гадаад харилцаа, Хүний нөөцийн ажилтан
2009–2015
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын Газрын Олон Нийттэй Харилцах, Мэдээлэл Боловсруулах албаны дарга, Ерөнхийлөгчийн Хэвлэлийн төлөөлөгч
2010–одоо
Түүх соёлыг дэмжигч Жак Уэтерфорд сангийн тэргүүн
2016
Харвардын Их Сургуулийн Жон Ф. Кеннедигийн нэрэмжит Төрийн Удирдлагын сургуульд магистр
2016–2020
Сүхбаатар Дүүргийн Иргэдийн Хурлын төлөөлөгч
2017–2023
Ардчилсан Залуучуудын Холбооны Ерөнхийлөгч
2018–одоо
Монголын Байт Харвааны Холбооны Ерөнхийлөгч, Хүндэт Ерөнхийлөгч
“MARS-V” төслийн санаачлагч, Монголын Сансрын Судалгаа, Хөгжүүлэлтийн Төвийн Тэргүүн
2022–одоо
УИХ дахь Ардчилсан намын бүлгийн Ажлын албаны дарга, зөвлөх
2023–одоо
Төвийн Бүсийн Хөгжлийг Дэмжих Агентлагийн тэргүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Шагнал: 2015 онд Алтангадас одон. Гадаад хэл: Англи.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 3,057-д нь санал өгч, 225-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,421Татгалзсан 1,636Санал өгөөгүй 225
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 615 | 171 | 444 | 73.8% |
| 2025 намар | 578 | 530 | 220 | 310 | 88.8% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,706 | 924 | 782 | 63.5% |
| 2026 намар | 207 | 206 | 106 | 100 | 77.7% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 444 | 581 | 91 | 43% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 541 | 311 | 39 | 63% |
| Эцэслэн батлах | 105 | 237 | 44 | 31% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 156 | 186 | 19 | 46% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 75 | 205 | 18 | 27% |
| Горимын санал | 22 | 50 | 0 | 31% |
| Бусад | 28 | 20 | 4 | 58% |
| Томилох, чөлөөлөх | 28 | 1 | 4 | 97% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 12 | 12 | 3 | 50% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 6 | 14 | 1 | 30% |
| Байнгын хорооны заалт | 2 | 13 | 2 | 13% |
| Дахин санал хураах | 1 | 5 | 0 | 17% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 1 | 1 | 0 | 50% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Эрүүл мэнд277 санал
+18
Эдийн засаг, бизнес650 санал
+12
Татвар, гааль79 санал
+4
Төрийн байгуулалт436 санал
+1
Төсөв, санхүү516 санал
+0
Орон нутаг, дэд бүтэц97 санал
−1
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан28 санал
−1
Хууль зүй, хүний эрх442 санал
−13
Газар, байгаль орчин77 санал
−14
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр97 санал
−15
Хөдөө аж ахуй, хүнс71 санал
−27
Уул уурхай, эрчим хүч68 санал
−38
Хамгийн их дэмждэгЭрүүл мэнд+18 пп · 73% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−38 пп · 16% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 36% ижил (−33 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● С.Эрдэнэболд (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар
A26 гишүүн
● С.Эрдэнэболд
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар · сул
A22 гишүүн
● С.Эрдэнэболд (сул)
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
● С.Эрдэнэболд
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,859 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
66.3%
126 гишүүнээс ~72-д
Ялсан (олонхын) талд
54.8%
126 гишүүнээс ~91-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
64.4%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
5.9%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
73.3%
2025 хавар580
82.7%
2025 намар330
63.4%
2026 хавар1,636
77.6%
2026 намар205
2025 хавар → 2026 намар: +4.3 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +11.5 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
24удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 13 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/8төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 18 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
18
126 гишүүнээс ~19-д
Батлагдсан
1
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
16
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
17
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
42%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
23%
Эдийн засаг, бизнес
8%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
8%
Эрүүл мэнд
8%
Төсөв, санхүү
4%
06 · ХЯНАЛТ
Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ
Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.
Асуулт, асуулга
16
126 гишүүнээс ~1-д
Асуулга
6
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
3 · 7
бичгээр / амаар
Хариу авсан
88%
14 / 16
Хэнд хандсан
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
24%
Хууль зүй, хүний эрх
18%
Эрүүл мэнд
15%
Эдийн засаг, бизнес
9%
Газар, байгаль орчин
9%
Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах
6%
Асуулга · хариу хүлээгдэж буйХууль бус алт олборлолт, мансууруулах бодисын хууль бус эргэлттэй холбоотой асуудлын тухай2026.10.02 · Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдАсуулга · хариу хүлээгдэж буйУлсын Их Хурлын 2026 оны 15 дугаар тогтоолын хэрэгжилт, хүний эрхийн баталгааны талаар2026.09.14 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 06 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.06.23 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.05.26 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 4 дүгээр сарын 24-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.04.21 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанХүний амьд явах эрхийн хэрэгжилтийн тухай2026.01.12 · Батлан хамгаалахын сайдАсуулга · хариу авсанХүний амьд явах эрхийн хэрэгжилтийн тухай2025.12.31 · Хууль зүй, дотоод хэргийн сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүдийн асуулт2025.12.23 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүд2025.11.25 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрийн Баасан гарагт Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Улсын Их Хурлын гишүүдээс Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Ул2025.10.28 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 9 дүгээр сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагт Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Улсын Их Хурлын гишүүдээс Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсы2025.09.23 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанБоловсролтой монгол хүний баталгааг хангах талаар2025.08.28 · Боловсролын сайдАсуулга · хариу авсанЭрүүл монгол хүний эрхийн баталгааг хангах талаар2025.08.26 · Эрүүл мэндийн сайдАсуулт · хариу авсанЭдийн засгийн хараат бус хяналтын хэрэгжилтийн талаар2025.08.26 · Монгол Улсын Ерөнхий аудитор С.МагнайсүрэнАсуулт · хариу авсанМонгол хүний эрүүл мэндийн тухай2024.11.22 · Эрүүл мэндийн сайд
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16