GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Х.Баасанжаргал гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Хүрэлбаатар Баасанжаргал
Монгол Ардын намнамын жагсаалт · №18
УИХ-ын гишүүн Х.Баасанжаргал (Монгол Ардын нам): 2,600 санал хураалтад санал өгсөн, 67.5% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,600
3,165 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
58% · 42%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
67.5%
842 удаа зөрсөн
Ирц
83.5%
132/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 89 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
Сонгомол оролцооирсэн өдрүүдийн маргаантай санал хураалтын 11.9%-д санал өгөөгүй
- 2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эдийн засаг, бизнес.
- 5 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 31 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Хууль зүй, хүний эрх.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
39
Ялсан (олонхын) талд
45
Хууль санаачлага
64
Асуулт, асуулга
82
Хуралдаанд үг хэлсэн
93
Шийдвэрт нөлөөлсөн
78
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул). Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эрх зүйч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
2004
ИХ ЗАСАГ их сургуулийг “Эрх зүйч” мэргэжлээр Бакалавр
2006
Өмгөөллийн үйл ажиллагаа эрхлэх тусгай зөвшөөрлийг авч ажиллаж эхэлсэн
2009
СЭЗДС-ийг "Бизнесийн удирдлага" мэргэжлээр Бакалавр
2009–2011
“Сувд Партнерс" Хууль зүйн фирмд Өмгөөлөгч
2010–2011
Хууль Зүйн Үндэсний Хүрээлэнд “Хуульчийн ёс зүй" хичээлийн сургагч багш
2011–2013
“Легал вэй” хууль зүйн фирмийн ахлах хуульч, өмгөөлөгч
2013–2019
Өмгөөллийн "И Эл Си” ХХНөхөрлөлийн Гишүүн, Ахлах хуульч, өмгөөлөгч
2019
МУИС-ын Хууль зүйн сургуулийн магистрант
2020–одоо
“Хөгжлийн шийдэл” ТББ-д Өмгөөлөл, Нөлөөллийн зохицуулагч
2022–одоо
Хүний эрх-дэвшилтэт бодлогын хүрээлэн ТББ-ийн захирал
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Шагнал: Алтангадас одон. Гадаад хэл: Англи.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,165 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,600-д нь санал өгч, 565-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,496Татгалзсан 1,104Санал өгөөгүй 565
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 529 | 392 | 137 | 76.6% |
| 2025 намар | 578 | 530 | 203 | 327 | 77.8% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,468 | 900 | 568 | 63.8% |
| 2026 намар | 207 | 73 | 1 | 72 | 2.8% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 508 | 402 | 206 | 56% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 473 | 340 | 78 | 58% |
| Эцэслэн батлах | 129 | 37 | 220 | 78% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 184 | 113 | 64 | 62% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 106 | 126 | 66 | 46% |
| Горимын санал | 37 | 20 | 15 | 65% |
| Бусад | 21 | 11 | 20 | 66% |
| Томилох, чөлөөлөх | 3 | 25 | 5 | 11% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 12 | 9 | 6 | 57% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 8 | 11 | 2 | 42% |
| Байнгын хорооны заалт | 8 | 9 | 0 | 47% |
| Дахин санал хураах | 5 | 1 | 0 | 83% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хууль зүй, хүний эрх413 санал
+22
Татвар, гааль79 санал
+15
Эрүүл мэнд211 санал
+5
Газар, байгаль орчин55 санал
+5
Төсөв, санхүү469 санал
+3
Хөдөө аж ахуй, хүнс70 санал
+2
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр76 санал
+2
Төрийн байгуулалт289 санал
−1
Орон нутаг, дэд бүтэц89 санал
−15
Эдийн засаг, бизнес532 санал
−15
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан31 санал
−20
Уул уурхай, эрчим хүч68 санал
−28
Хамгийн их дэмждэгХууль зүй, хүний эрх+22 пп · 86% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−28 пп · 34% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 34% ижил (−31 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Х.Баасанжаргал (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
● Х.Баасанжаргал
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Х.Баасанжаргал (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,402 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
64.7%
126 гишүүнээс ~77-д
Ялсан (олонхын) талд
64.7%
126 гишүүнээс ~69-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
53.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
11.9%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
76.3%
2025 хавар518
66.1%
2025 намар345
63.7%
2026 хавар1,461
2025 хавар → 2026 хавар: −12.6 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −16.3 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
52удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 22 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
15
126 гишүүнээс ~45-д
Батлагдсан
1
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
13
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
0%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
13
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
60%
Эдийн засаг, бизнес
10%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
10%
Хууль зүй, хүний эрх
10%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
5%
Эрүүл мэнд
5%
06 · ХЯНАЛТ
Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ
Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.
Асуулт, асуулга
5
126 гишүүнээс ~23-д
Асуулга
3
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 2
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
5 / 5
Хэнд хандсан
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
27%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
19%
Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах
18%
Төсөв, санхүү
10%
Эдийн засаг, бизнес
8%
Хууль зүй, хүний эрх
5%
Асуулга · хариу авсанУлсын Их Хурлын 2025 оны 61 дүгээр тогтоолын хэрэгжилтийн талаар2026.06.22 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанЦэргийн алба хаагчийн эрхийн хэрэгжилтийн талаар2026.06.22 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.05.26 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 9 дүгээр сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагт Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Улсын Их Хурлын гишүүдээс Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсы2025.09.23 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанХөгжлийн бодлого, төлөвлөлтийн тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар2025.08.14 · Ерөнхий сайд
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16