Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Д.Цогтбаатар

Даваа Цогтбаатар

Ардчилсан нам1-р тойрог · Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор

УИХ-ын гишүүн Д.Цогтбаатар (Ардчилсан нам, Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор тойргоос): 2,952 санал хураалтад санал өгсөн, 72.5% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,952
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
45% · 55%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
72.5%
778 удаа зөрсөн
Ирц
88.0%
139/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Д.Цогтбаатар гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Хяналт тавигч6 асуулт, асуулга тавьсан
Чимээгүйнэгдсэн хуралдаанд 0 удаа үг хэлсэн (доод 15%)
  • 2024 оноос хойш 17 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • 6 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Орон нутаг, дэд бүтэц (ердийнхөөсөө 20 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төрийн байгуулалт.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
47
Ялсан (олонхын) талд
27
Хууль санаачлага
78
Асуулт, асуулга
86
Хуралдаанд үг хэлсэн
0
Шийдвэрт нөлөөлсөн
61

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Санхүүч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
2003
Баянхонгор аймаг, 2-р 10 жилийн сургууль
2007
СЭЗДС, Санхүүч
2007–2012
Голомт банк, Эдийн засагч
2012–2015
Голомт банк, Баянхонгор салбарын захирал
2016–2020
Монгол Улсын Хөгжлийн банк, Хэлтсийн захирал
2021–2023
Хаан банк, Салбарын удирдлагын газрын захирал
2024
Хадгаламжийн Даатгалын Корпораци, Газрын захирал
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,952-д нь санал өгч, 330-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,330Татгалзсан 1,622Санал өгөөгүй 330
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61553723330468.0%
2025 намар57854017836284.4%
2026 хавар1,8821,68682586168.7%
2026 намар207189949584.1%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Д.Цогтбаатар
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт44656510544%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх33842412944%
Эцэслэн батлах2231333063%
Бусад заалтын өөрчлөлт142211840%
Гишүүний гаргасан заалт911921532%
Горимын санал2637941%
Бусад3017564%
Томилох, чөлөөлөх442550%
Буцаах / хэлэлцэхгүй1116041%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх612333%
Байнгын хорооны заалт97156%
Дахин санал хураах42067%
Ерөнхийлөгчийн хориг0200%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хөдөө аж ахуй, хүнс45 санал
+15
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан29 санал
+14
Төсөв, санхүү489 санал
+11
Хууль зүй, хүний эрх422 санал
+7
Эрүүл мэнд239 санал
+4
Татвар, гааль71 санал
+2
Төрийн байгуулалт363 санал
+2
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
+0
Орон нутаг, дэд бүтэц55 санал
−5
Газар, байгаль орчин104 санал
−10
Эдийн засаг, бизнес731 санал
−12
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр106 санал
−20
Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+15 пп · 67% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгНийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр−20 пп · 17% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгОрон нутаг, дэд бүтэцнамын олонхтой 51% ижил (−20 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● Д.Цогтбаатар (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар
A26 гишүүн
● Д.Цогтбаатар
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар↕ сольсон · сул
A22 гишүүн
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
● Д.Цогтбаатар (сул)
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар↕ сольсон
A19 гишүүн
● Д.Цогтбаатар
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,753 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
67.2%
126 гишүүнээс ~67-д
Ялсан (олонхын) талд
54.1%
126 гишүүнээс ~92-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
53.5%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
1.0%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
67.5%
2025 хавар505
75.9%
2025 намар336
68.6%
2026 хавар1,598
84.0%
2026 намар188

2025 хавар → 2026 намар: +16.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +23.7 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
28удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 16 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 17 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
17
126 гишүүнээс ~28-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
16
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.27 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.12.12 · Гадаад зээллэгийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай · дэмжигдээгүй · 38 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.03.30 · Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Татвар, гааль2026.04.14 · Төрийн нууцын тухай (Шинэчилсэн найруулга) · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 18 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.15 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 1 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.28 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.05.29 · Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний тухай хууль · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 45 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.02 · Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.10 · Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.08.21 · Эдийн засгийн бүсийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
1
15
Ганцаараа 6%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
36%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
23%
Хууль зүй, хүний эрх
14%
Төсөв, санхүү
9%
Эрүүл мэнд
9%
Татвар, гааль
5%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
6
126 гишүүнээс ~18-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
1 · 4
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
6 / 6
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
5
Төрийн албаны зөвлөлийн дарга Л.Цэдэвсүрэн
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
34%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
32%
Эдийн засаг, бизнес
16%
Төсөв, санхүү
11%
Газар, байгаль орчин
4%
Уул уурхай, эрчим хүч
2%
УИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 06 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.06.23 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанХөдөлмөр эрхлэлтийн харилцааг цуцалсны тэтгэмжийн тухай2026.06.16 · Ерөнхий сайдАсуулт · хариу авсанТөрд учруулсан хохирлыг нөхөн төлүүлэх, хяналт тавих талаар2026.06.16 · Төрийн албаны зөвлөлийн дарга Л.ЦэдэвсүрэнУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.05.26 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүдийн асуулт2025.12.23 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүд2025.11.25 · Ерөнхий сайд

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16