Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
Х.Тэмүүжин

Хишигдэмбэрэл Тэмүүжин

Ардчилсан намнамын жагсаалт · №9

УИХ-ын гишүүн Х.Тэмүүжин (Ардчилсан нам): 3,195 санал хураалтад санал өгсөн, 69.3% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
3,195
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
64% · 36%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
69.3%
943 удаа зөрсөн
Ирц
86.1%
136/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Х.Тэмүүжин гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 29 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн
Хууль санаачлагч23 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан
Нам дамнасан хамтрагч2–10 гишүүнтэй 3 төслийн хамтран санаачлагчдынх нь 84.2% нь өөр намынх
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 56 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
  • 2024 оноос хойш 23 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (3 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
  • 1 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Газар, байгаль орчин (ердийнхөөсөө 26 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төрийн байгуулалт, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах, Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
40
Ялсан (олонхын) талд
60
Хууль санаачлага
95
Асуулт, асуулга
44
Хуралдаанд үг хэлсэн
86
Шийдвэрт нөлөөлсөн
95

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Эрх зүйч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1979
Төв аймгийн Зуун мод сумын II-р арван жил
1994
Монгол Улсын Их Сургуулийн Хууль Зүйн Сургууль - Эрх зүйч /бакалавр/
1994–2008
Монгол Улсын Их Сургуулийн Хууль Зүйн Сургуулийн багш
1998
Монгол Улсын Их Сургуулийн Хууль Зүйн Сургууль – Хууль Зүйн ухааны боловсролын магистр
2004–2008
Нээлттэй академи Төрийн бус байгууллагын тэргүүн
2005–2008
Ардчилсан намын нарийн бичгийн дарга
Монголын либертари сангийн Удирдах зөвлөлийн гишүүн
2006–2008
Нээлттэй нийгэм форумын удирдах зөвлөлийн гишүүн
2008–2012
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2012–2014
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүйн сайд
2014–2016
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 3,195-д нь санал өгч, 87-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 2,048Татгалзсан 1,147Санал өгөөгүй 87
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61559327831575.4%
2025 намар57851419731780.9%
2026 хавар1,8821,8811,42345864.5%
2026 намар2072071505766.2%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Х.Тэмүүжин
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт771345069%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх552332762%
Эцэслэн батлах327451488%
Бусад заалтын өөрчлөлт1821473255%
Гишүүний гаргасан заалт1001831535%
Горимын санал4031156%
Бусад27141166%
Томилох, чөлөөлөх623421%
Буцаах / хэлэлцэхгүй216078%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх613232%
Байнгын хорооны заалт97156%
Дахин санал хураах600100%
Ерөнхийлөгчийн хориг11050%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хууль зүй, хүний эрх449 санал
+18
Газар, байгаль орчин113 санал
+15
Эдийн засаг, бизнес749 санал
+10
Эрүүл мэнд274 санал
+2
Төсөв, санхүү481 санал
−9
Орон нутаг, дэд бүтэц97 санал
−9
Төрийн байгуулалт439 санал
−10
Татвар, гааль90 санал
−11
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр106 санал
−12
Хөдөө аж ахуй, хүнс71 санал
−23
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан28 санал
−41
Уул уурхай, эрчим хүч77 санал
−43
Хамгийн их дэмждэгХууль зүй, хүний эрх+18 пп · 89% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч−43 пп · 27% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгГазар, байгаль орчиннамын олонхтой 42% ижил (−26 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● Х.Тэмүүжин (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар
A26 гишүүн
● Х.Тэмүүжин
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар · сул
A22 гишүүн
● Х.Тэмүүжин (сул)
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
● Х.Тэмүүжин
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,995 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
65.1%
126 гишүүнээс ~76-д
Ялсан (олонхын) талд
71.4%
126 гишүүнээс ~50-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
66.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
0.1%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
75.1%
2025 хавар558
77.5%
2025 намар311
64.3%
2026 хавар1,792
66.0%
2026 намар206

2025 хавар → 2026 намар: −9.1 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −1.9 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
53удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 29 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/7төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
12удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 23 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
23
126 гишүүнээс ~6-д
Батлагдсан
3
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
20
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
84%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072024.08.13 · Монгол улсын их хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · батлагдсан · 6 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.05.30 · Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2025.06.10 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 11 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.19 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 9 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.23 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 39 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.11.07 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 34 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.20 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 17 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.24 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 37 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.12.17 · Нийгмийн ажлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 24 санаачлагч2026.03.30 · Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Татвар, гааль2026.04.14 · Төрийн нууцын тухай (Шинэчилсэн найруулга) · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 18 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.14 · Хууль тогтоомжийн тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Эмнэлгийн тусламж, үйлчилгээний тухай хууль · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 45 санаачлагч · Эрүүл мэнд2026.06.10 · Сургуулийн өмнөх болон ерөнхий боловсролын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2026.06.17 · Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · боловсруулж буй · 18 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
3
20
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
59%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
10%
Хууль зүй, хүний эрх
10%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
7%
Эрүүл мэнд
7%
Татвар, гааль
3%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
1
126 гишүүнээс ~71-д
Асуулга
0
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 1
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
1 / 1
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төрийн байгуулалт
63%
Хууль зүй, хүний эрх
25%
Газар, байгаль орчин
13%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16