Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Д.Энхтүвшин

Дашцэрэн Энхтүвшин

Монгол Ардын намнамын жагсаалт · №9

УИХ-ын гишүүн Д.Энхтүвшин (Монгол Ардын нам): 2,703 санал хураалтад санал өгсөн, 81.9% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,703
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
75% · 25%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
81.9%
488 удаа зөрсөн
Ирц
77.2%
122/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Д.Энхтүвшин гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Хяналт тавигч7 асуулт, асуулга тавьсан
Идэвхтэй илтгэгчнэгдсэн хуралдаанд 169 удаа үг хэлсэн (дээд 15%)
  • 2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр.
  • 7 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Татвар, гааль (ердийнхөөсөө 29 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч, Төсөв, санхүү.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
80
Ялсан (олонхын) талд
78
Хууль санаачлага
64
Асуулт, асуулга
90
Хуралдаанд үг хэлсэн
98
Шийдвэрт нөлөөлсөн
82

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Санхүү менежмент. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1997
МУИС-н Эдийн засгийн сургууль, Санхүү менежмент
1997–2022
М-Си-Эс Групп, Дэд ерөнхийлөгч.
2022–2024
"Би Тү Брос" ХХК, Захирал
2023–2024
МҮХАҮТ-ын ерөнхийлөгч
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Гадаад хэл: Англи.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,703-д нь санал өгч, 579-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 2,020Татгалзсан 683Санал өгөөгүй 579
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61540825015863.0%
2025 намар5782907022078.8%
2026 хавар1,8821,7991,52027986.3%
2026 намар2072061802685.4%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Д.Энхтүвшин
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт8371819882%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх42124122964%
Эцэслэн батлах283416287%
Бусад заалтын өөрчлөлт211836772%
Гишүүний гаргасан заалт153846165%
Горимын санал32271354%
Бусад15102760%
Томилох, чөлөөлөх251796%
Буцаах / хэлэлцэхгүй202591%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх831073%
Байнгын хорооны заалт89047%
Дахин санал хураах600100%
Ерөнхийлөгчийн хориг11050%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан31 санал
+18
Эрүүл мэнд270 санал
+15
Уул уурхай, эрчим хүч77 санал
+10
Хууль зүй, хүний эрх347 санал
+9
Эдийн засаг, бизнес648 санал
+3
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр95 санал
−2
Төсөв, санхүү336 санал
−4
Төрийн байгуулалт383 санал
−5
Орон нутаг, дэд бүтэц87 санал
−14
Хөдөө аж ахуй, хүнс71 санал
−15
Газар, байгаль орчин112 санал
−20
Татвар, гааль87 санал
−29
Хамгийн их дэмждэгБоловсрол, соёл, шинжлэх ухаан+18 пп · 97% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгТатвар, гааль−29 пп · 49% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТатвар, гаальнамын олонхтой 52% ижил (−29 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● Д.Энхтүвшин (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Д.Энхтүвшин
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
● Д.Энхтүвшин (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
● Д.Энхтүвшин
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,558 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
80.8%
126 гишүүнээс ~25-д
Ялсан (олонхын) талд
80.3%
126 гишүүнээс ~28-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
45.9%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.6%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
62.9%
2025 хавар404
59.9%
2025 намар152
86.3%
2026 хавар1,793
85.3%
2026 намар204

2025 хавар → 2026 намар: +22.4 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +18.7 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
47удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 23 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
1/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
5удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 15 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 1 төсөл санаачилсан.

Санаачилсан төсөл
15
126 гишүүнээс ~45-д
Батлагдсан
0
2 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
13
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
67%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.05.30 · Эрүүгийн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 19 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2025.09.22 · Тамхины хяналтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 77 санаачлагч · Эрүүл мэнд2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.16 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 33 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.12.17 · Худалдаа, аж үйлдвэрийн танхимын тухай · дэмжигдээгүй · 2 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.12.17 · Монгол Улсын их хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 1 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.04.30 · Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 6 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.05 · Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 21 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.05.05 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.10 · Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.06.23 · Асрах үйлчилгээний тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 65 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.07.06 · Дулаан хангамжийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
2
12
Ганцаараа 7%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
52%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
13%
Хууль зүй, хүний эрх
13%
Эдийн засаг, бизнес
9%
Төсөв, санхүү
4%
Уул уурхай, эрчим хүч
4%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
7
126 гишүүнээс ~13-д
Асуулга
2
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
0 · 5
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
7 / 7
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
6
Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Эдийн засаг, бизнес
43%
Төрийн байгуулалт
25%
Газар, байгаль орчин
10%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
8%
Уул уурхай, эрчим хүч
3%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
3%
УИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 5 дугаар сарын 29-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.05.26 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 4 дүгээр сарын 24-ний өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.04.21 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 3 дугаар сарын 27-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүдийн асуулт2026.03.24 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 10 дугаар сарын 31-ний өдрийн Баасан гарагт Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Улсын Их Хурлын гишүүдээс Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Ул2025.10.28 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 9 дүгээр сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагт Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Улсын Их Хурлын гишүүдээс Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсы2025.09.23 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанУлсын Их Хурлын тогтоолын хэрэгжилтийн талаар2024.12.20 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанГадаад ажилчдын ажлын байрны төлбөрийг хөнгөлөх, чөлөөлөх талаар2024.11.06 · Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16