Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Ц.Идэрбат

Цагаанхүү Идэрбат

Монгол Ардын нам6-р тойрог · Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий

УИХ-ын гишүүн Ц.Идэрбат (Монгол Ардын нам, Дорнод, Сүхбаатар, Хэнтий тойргоос): 2,902 санал хураалтад санал өгсөн, 76.8% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,902
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
69% · 31%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
76.8%
673 удаа зөрсөн
Ирц
90.5%
143/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Ц.Идэрбат гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Шийдвэрт нөлөөлөгчбага зөрүүтэй 25 санал хураалтад намаасаа зөрж, ялсан талд санал өгсөн
  • 2024 оноос хойш 7 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Уул уурхай, эрчим хүч.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эрүүл мэнд (ердийнхөөсөө 38 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан, Төсөв, санхүү, Эрүүл мэнд.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
70
Ялсан (олонхын) талд
68
Хууль санаачлага
21
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
42
Шийдвэрт нөлөөлсөн
87

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — B. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Англи хэлний багш. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1989–1998
Хэнтий аймгийн Өндөрхаан хотын Хэрлэн нэгдүгээр 10 жилийн дунд сургууль
1999–2003
Гадаад хэлний дээд сургууль, Англи хэлний багш, бакалавр
2003–2008
Хэнтий аймгийн МАН-ын хороонд улс төрийн ажилтан
2006–2007
Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг Удирдлагын академи, Төрийн удирдлагын менежер
2008–2012
Хэрлэн сумын Засаг даргын орлогч
2012–2016
Хэнтий аймгийн МАН-ын хорооны дэд дарга
2016–2020
Хэрлэн сумын Засаг дарга бөгөөд Чингис хотын захирагч
2020–2021
Хэнтий аймгийн Засаг дарга
2021
-2024 онд Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2026–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хүнс, хөдөө аж ахуй, хөнгөн үйлдвэрийн сайд

Шагнал: 2019 онд Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,902-д нь санал өгч, 380-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,995Татгалзсан 907Санал өгөөгүй 380
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61559837422469.9%
2025 намар57855426129377.3%
2026 хавар1,8821,5441,27127383.0%
2026 намар2072068911748.8%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Ц.Идэрбат
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт5694519656%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх58119511575%
Эцэслэн батлах330183895%
Бусад заалтын өөрчлөлт263277191%
Гишүүний гаргасан заалт911782934%
Горимын санал44181071%
Бусад428284%
Томилох, чөлөөлөх271596%
Буцаах / хэлэлцэхгүй197173%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх131793%
Байнгын хорооны заалт92682%
Дахин санал хураах51083%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Хөдөө аж ахуй, хүнс24 санал
+25
Уул уурхай, эрчим хүч61 санал
+24
Хууль зүй, хүний эрх438 санал
+17
Эдийн засаг, бизнес750 санал
+17
Газар, байгаль орчин101 санал
+15
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр99 санал
+6
Орон нутаг, дэд бүтэц37 санал
+0
Татвар, гааль58 санал
−3
Төрийн байгуулалт406 санал
−10
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан29 санал
−28
Төсөв, санхүү446 санал
−29
Эрүүл мэнд235 санал
−32
Хамгийн их дэмждэгХөдөө аж ахуй, хүнс+25 пп · 100% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгЭрүүл мэнд−32 пп · 37% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭрүүл мэнднамын олонхтой 37% ижил (−38 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Ц.Идэрбат (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар↕ сольсон
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Ц.Идэрбат
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
● Ц.Идэрбат (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
● Ц.Идэрбат
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,705 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
75.0%
126 гишүүнээс ~38-д
Ялсан (олонхын) талд
75.0%
126 гишүүнээс ~40-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
64.2%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
0.1%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
69.3%
2025 хавар586
66.5%
2025 намар370
82.9%
2026 хавар1,540
48.5%
2026 намар204

2025 хавар → 2026 намар: −20.8 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −24.5 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
53удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 25 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
0/7төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 7 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
7
126 гишүүнээс ~100-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
6
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
40%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.06.19 · Хөдөө аж ахуйн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 10 санаачлагч · Хөдөө аж ахуй, хүнс2025.07.08 · Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.11.24 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 37 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.12.17 · Нийгмийн ажлын тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 24 санаачлагч2026.05.05 · Хүүхдийн хөгжлийг дэмжих тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 21 санаачлагч · Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр2026.05.21 · Газрын тосны тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Уул уурхай, эрчим хүч
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
2
5
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
46%
Уул уурхай, эрчим хүч
18%
Газар, байгаль орчин
18%
Хөдөө аж ахуй, хүнс
9%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
9%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16