Улсын Их Хурлын гишүүд · Ардчилсан нам
С.Цэнгүүн

Саруулсайхан Цэнгүүн

Ардчилсан намнамын жагсаалт · №4

УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүн (Ардчилсан нам): 2,823 санал хураалтад санал өгсөн, 73% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,823
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
44% · 56%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
73.0%
731 удаа зөрсөн
Ирц
75.9%
120/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

С.Цэнгүүн гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Онцгой хэв маяг илрээгүй — ихэнх үзүүлэлтээр парламентын дунджид ойр.

  • 2024 оноос хойш 14 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (1 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Хууль зүй, хүний эрх.
  • 5 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн ерөнхий сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч (ердийнхөөсөө 16 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төсөв, санхүү, Газар, байгаль орчин, Орон нутаг, дэд бүтэц.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
50
Ялсан (олонхын) талд
23
Хууль санаачлага
56
Асуулт, асуулга
82
Хуралдаанд үг хэлсэн
63
Шийдвэрт нөлөөлсөн
30

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Бизнесийн удирдлага. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
2004
Кингс Кидс дунд сургууль
2013
Искра ахлах сургууль
2017
ШУТИС-БУХС Бакалавр – Бизнесийн удирдлага, маркетинг менежмент
"Атмор" ХХК, Маркетинг менежер
2020
"Штаб Левел" ХХК, Гүйцэтгэх захирал
2022
СЭЗИС Магистр – Санхүүгийн менежмент
"Атмор" ХХК, ТУЗ дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн

Гадаад хэл: Англи, Герман.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,823-д нь санал өгч, 459-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,237Татгалзсан 1,586Санал өгөөгүй 459
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61554216238067.0%
2025 намар57841811530388.7%
2026 хавар1,8821,65785580270.0%
2026 намар20720610510181.1%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
С.Цэнгүүн
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт42451218045%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх4703408158%
Эцэслэн батлах1571993044%
Бусад заалтын өөрчлөлт552545218%
Гишүүний гаргасан заалт781596133%
Горимын санал16431327%
Бусад10231930%
Томилох, чөлөөлөх424514%
Буцаах / хэлэлцэхгүй128760%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх513328%
Байнгын хорооны заалт56645%
Дахин санал хураах15017%
Ерөнхийлөгчийн хориг002—
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Эрүүл мэнд200 санал
+9
Эдийн засаг, бизнес738 санал
+9
Төсөв, санхүү451 санал
+3
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан31 санал
+2
Төрийн байгуулалт415 санал
+1
Хууль зүй, хүний эрх302 санал
+0
Орон нутаг, дэд бүтэц91 санал
−0
Хөдөө аж ахуй, хүнс64 санал
−14
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр95 санал
−14
Татвар, гааль80 санал
−21
Уул уурхай, эрчим хүч77 санал
−22
Газар, байгаль орчин113 санал
−33
Хамгийн их дэмждэгЭрүүл мэнд+9 пп · 60% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгГазар, байгаль орчин−33 пп · 4% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгУул уурхай, эрчим хүчнамын олонхтой 55% ижил (−16 пп ердийнхөөсөө)
АН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A22 гишүүн
● С.Цэнгүүн (сул)
Д.Ганбат, Г.Очирбат, Ө.Шижир
B17 гишүүн
Г.Хосбаяр, Ж.Баярмаа, Б.Жаргалан
2025 намар
A26 гишүүн
● С.Цэнгүүн
Л.Мөнхбаясгалан, Р.Сэддорж, С.Эрдэнэболд
B11 гишүүн
Э.Одбаяр, Б.Жаргалан, Н.Алтанхуяг
2026 хавар · сул
A22 гишүүн
● С.Цэнгүүн (сул)
Б.Бейсен, Х.Тэмүүжин, Б.Жаргалан
B16 гишүүн
Н.Алтанхуяг, Э.Одбаяр, О.Амгаланбаатар
2026 намар
A19 гишүүн
● С.Цэнгүүн
Х.Тэмүүжин, Б.Бейсен, Б.Жаргалан
B12 гишүүн
О.Цогтгэрэл, П.Мөнхтулга, Б.Түвшин

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,671 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
68.4%
126 гишүүнээс ~63-д
Ялсан (олонхын) талд
52.1%
126 гишүүнээс ~97-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
58.1%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
0.1%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
66.5%
2025 хавар511
82.7%
2025 намар260
70.0%
2026 хавар1,580
81.0%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: +14.5 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +21.7 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
20удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 10 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
0/7төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 14 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.

Санаачилсан төсөл
14
126 гишүүнээс ~55-д
Батлагдсан
1
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
12
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
13%
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072025.03.17 · Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 4 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.05.09 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 41 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2025.06.11 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.06.23 · Үндэсний их баяр наадмын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · батлагдсан · 39 санаачлагч · Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан2025.10.10 · "Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай" Улсын Их Хурлын тогтоол · дэмжигдээгүй · 40 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2025.12.30 · БНМАУ-ын засгийн газарт эрх олгох тухай хууль хүчингүй болсонд тооцох тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 1 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.03.30 · Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 31 санаачлагч · Татвар, гааль2026.04.14 · Төрийн нууцын тухай (Шинэчилсэн найруулга) · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 18 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.05.13 · Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж, түүний удирдлагын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 6 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.29 · Монгол Улсын хүний эрхийн үндэсний комиссын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 38 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.06.02 · Улсын бүртгэлийн ерөнхий хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 36 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх2026.07.01 · Хянан шалгах түр хороо байгуулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 35 санаачлагч · Төрийн байгуулалт
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
2
11
Ганцаараа 7%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
60%
Хууль зүй, хүний эрх
15%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
10%
Татвар, гааль
5%
Эдийн засаг, бизнес
5%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
5%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
5
126 гишүүнээс ~23-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
1 · 3
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
5 / 5
Хэнд хандсан
Ерөнхий сайд
4
Боловсролын сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Эдийн засаг, бизнес
27%
Төрийн байгуулалт
24%
Уул уурхай, эрчим хүч
23%
Газар, байгаль орчин
11%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
7%
Төсөв, санхүү
4%
УИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2026 оны хаврын ээлжит чуулганы 06 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагийн нэгдсэн хуралдааны Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын г2026.06.23 · Ерөнхий сайдАсуулт · хариу авсанБоловсролын зээлийн сангийн тэтгэлгээр суралцагчдын талаар2026.01.14 · Боловсролын сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 12 дугаар сарын 26-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүдийн асуулт2025.12.23 · Ерөнхий сайдУИХ-ын асуулгын цаг · хариу авсанМонгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы 2025 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдрийн Баасан гарагт болох Улсын Их Хурлын асуулгын цагт Ерөнхий сайдаас асуухаар ирүүлсэн Улсын Их Хурлын гишүүд2025.11.25 · Ерөнхий сайдАсуулга · хариу авсанЭрчим хүчний реформын талаар2025.08.12 · Ерөнхий сайд

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16