Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Г.Тэмүүлэн

Ганзориг Тэмүүлэн

Монгол Ардын нам1-р тойрог · Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор

УИХ-ын гишүүн Г.Тэмүүлэн (Монгол Ардын нам, Архангай, Өвөрхангай, Баянхонгор тойргоос): 2,590 санал хураалтад санал өгсөн, 78.2% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.

Санал өгсөн
2,590
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
71% · 29%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
78.2%
564 удаа зөрсөн
Ирц
93.0%
147/158 хуралдаан
GOYBIZ BLITZТун удахгүй

10 хэцүү асуулт

Г.Тэмүүлэн гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.

GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй

Мэдэгдлийн баримт шалгалт

Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.

01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ

Улс төрийн хэв маяг

Онцгой хэв маяг илрээгүй — ихэнх үзүүлэлтээр парламентын дунджид ойр.

  • 2024 оноос хойш 8 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Төсөв, санхүү.
  • 2 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн сангийн сайд-д.
  • Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эрүүл мэнд (ердийнхөөсөө 25 пп бага нийцдэг).
  • Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Орон нутаг, дэд бүтэц, Гадаад харилцаа, батлан хамгаалах.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
72
Ялсан (олонхын) талд
72
Хууль санаачлага
24
Асуулт, асуулга
62
Хуралдаанд үг хэлсэн
53
Шийдвэрт нөлөөлсөн
82

Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.

Товч намтар
Мэргэжил: Олон улсын харилцаа. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
2003
АНУ, American university сургууль, олон улсын харилцааны бакалавр
2005
АНУ American university сургуулийг Олон улсын удирдлагын магистр
2006
Ашигт малтмал газрын тосны газрын Гэрээлэлтийн хэлтэст мэргэжилтэн
2007
Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Гэрээлэлтийн хэлтэст ахлах мэргэжилтэн
2008–2009
Ашигт малтмал газрын тосны газрын Гэрээлэлтийн хэлтсийн дарга
2009–2014
Төрийн өмчит “Эрдэнэс МГЛ” ХХК-д дэд захирал
2013–2015
“Оюутолгой” ХХК-нд Төлөөлөн Удирдах Зөвлөлийн гишүүн
2014–2015
Монгол Улсын Уул уурхайн яамны дэд сайд
2015–2019
Нийгмийн ардчилал монголын залуучуудын холбооны ерөнхийлөгч
2015–одоо
Монгол Ардын Намын удирдах зөвлөлийн гишүүн
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2022–2024
Монгол Улсын Их Хурлын Төсвийн байнгын хорооны дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–2026
Монгол Улсын Их Хурлын Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооны дарга
2026–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд

Гадаад хэл: Англи, Орос.

02 · САНАЛ ХУРААЛТ

Хэрхэн санал өгдөг вэ

2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,590-д нь санал өгч, 692-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).

Зөвшөөрсөн 1,847Татгалзсан 743Санал өгөөгүй 692
ЧуулганСанал хураалтСанал өгсөнЗөвшөөрсөнТатгалзсанНамын олонхтой ижил
2025 хавар61555838517372.6%
2025 намар57845023221879.4%
2026 хавар1,8821,3751,03733878.2%
2026 намар2072071931490.3%
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
Г.Тэмүүлэн
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.

Санал хураалтын төрлөөр

Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.

ТөрөлЗөвшөөрсөнТатгалзсанӨгөөгүйЗөвшөөрсөн %
Ажлын хэсгийн заалт39437434851%
Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх66112710384%
Эцэслэн батлах300266092%
Бусад заалтын өөрчлөлт2021194063%
Гишүүний гаргасан заалт191476080%
Горимын санал33251457%
Бусад2292171%
Томилох, чөлөөлөх522671%
Буцаах / хэлэлцэхгүй137765%
Яаралтай / хэлэлцэх эсэх107459%
Байнгын хорооны заалт1304100%
Дахин санал хураах105100%
Ерөнхийлөгчийн хориг200100%
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
0%25%50%75%100%2025-032025-092026-05
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ

Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ

Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.

Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Орон нутаг, дэд бүтэц44 санал
+19
Уул уурхай, эрчим хүч76 санал
+16
Төрийн байгуулалт394 санал
+16
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан26 санал
+15
Хөдөө аж ахуй, хүнс42 санал
+6
Хууль зүй, хүний эрх242 санал
+6
Татвар, гааль56 санал
+5
Эдийн засаг, бизнес661 санал
−0
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр87 санал
−3
Төсөв, санхүү468 санал
−6
Газар, байгаль орчин50 санал
−7
Эрүүл мэнд274 санал
−20
Хамгийн их дэмждэгОрон нутаг, дэд бүтэц+19 пп · 96% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгЭрүүл мэнд−20 пп · 52% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭрүүл мэнднамын олонхтой 52% ижил (−25 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Г.Тэмүүлэн (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
● Г.Тэмүүлэн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Г.Тэмүүлэн (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
● Г.Тэмүүлэн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам

«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.

04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ

Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ

Санал нь хуваагдсан 2,433 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.

Намын олонхтой ижил
76.7%
126 гишүүнээс ~35-д
Ялсан (олонхын) талд
76.5%
126 гишүүнээс ~35-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
29.3%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
5.5%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
72.0%
2025 хавар546
70.5%
2025 намар308
78.2%
2026 хавар1,369
90.2%
2026 намар205

2025 хавар → 2026 намар: +18.2 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +14.5 пп.

Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
46удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 23 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/5төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА

Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ

2024 оноос хойш 8 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 6 төсөл санаачилсан.

Санаачилсан төсөл
8
126 гишүүнээс ~96-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
8
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
202520262024-072026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.13 · Монгол Улсын Их Хурлын хяналт шалгалтын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 12 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.05.27 · Монгол Улсын их хурлын тухай хуульд нэмэлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 74 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.04 · Нийгмийн даатгалын ерөнхий хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 7 санаачлагч · Эдийн засаг, бизнес2026.06.10 · Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 13 санаачлагч · Төсөв, санхүү2026.06.29 · Монгол Улсын үндсэн хуулийн цэцийн тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 54 санаачлагч · Төрийн байгуулалт2026.06.29 · Үндсэн хуулийн цэцэд маргаан хянан шийдвэрлэх тухай · хэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан · 55 санаачлагч · Хууль зүй, хүний эрх
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
7
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
64%
Төсөв, санхүү
9%
Эдийн засаг, бизнес
9%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
9%
Хууль зүй, хүний эрх
9%
06 · ХЯНАЛТ

Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ

Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.

Асуулт, асуулга
2
126 гишүүнээс ~48-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
1 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
2 / 2
Хэнд хандсан
Сангийн сайд
1
Ерөнхий сайд
1
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Төсөв, санхүү
36%
Эрүүл мэнд
33%
Эдийн засаг, бизнес
12%
Төрийн байгуулалт
10%
Орон нутаг, дэд бүтэц
5%
Газар, байгаль орчин
2%

Аргачлал, эх сурвалж

Юуг хэмжсэн бэ

  • Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
  • «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
  • Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
  • Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
  • Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
  • Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.

Эх сурвалж

  • Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
  • uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
  • Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.

Шинэчилсэн: 2026-10-16