GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Б.Дэлгэрсайхан гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Борхүү Дэлгэрсайхан
Монгол Ардын нам7-р тойрог · Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь
УИХ-ын гишүүн Б.Дэлгэрсайхан (Монгол Ардын нам, Говьсүмбэр, Дорноговь, Дундговь, Өмнөговь тойргоос): 2,536 санал хураалтад санал өгсөн, 65% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,536
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
57% · 43%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
65.0%
888 удаа зөрсөн
Ирц
70.9%
112/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Онцгой хэв маяг илрээгүй — ихэнх үзүүлэлтээр парламентын дунджид ойр.
- 2024 оноос хойш 3 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Уул уурхай, эрчим хүч, Газар, байгаль орчин.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Төсөв, санхүү (ердийнхөөсөө 26 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр, Хууль зүй, хүний эрх, Уул уурхай, эрчим хүч.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
34
Ялсан (олонхын) талд
42
Хууль санаачлага
8
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
46
Шийдвэрт нөлөөлсөн
78
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2025 намар — B · 2026 хавар — A (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Эрх зүйч. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1982
Дорноговь аймгийн 1-р арван жилийн дунд сургууль
1987
НАХЯ-ны дэргэдэх Цэргийн дээд сургууль /одоогийн хууль сахиулах их сургууль/ хуульч
1987–1989
Дорноговь аймгийн Цагдаагийн хэлтэст мөрдөн байцаагч
1989–1992
Дорнод аймгийн Цагдаагийн газрын ахлах мөрдөн байцаагч, тасгийн дарга
1993–2016
“Дорнын говь” ХХК
2004–2015
“Болд төмөр Ерөө гол” ХХК-ийн захирал
2016–2020
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2023–2024
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн-Монгол Улсын сайд, Нийслэл Улаанбаатар хотын авто замын түгжрэлийг бууруулах Үндэсний хорооны дарга
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Монгол улсын Засгийн газрын гишүүн, Зам, тээврийн сайд
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,536-д нь санал өгч, 746-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,438Татгалзсан 1,098Санал өгөөгүй 746
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 470 | 248 | 222 | 59.6% |
| 2025 намар | 578 | 475 | 143 | 332 | 67.5% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,453 | 987 | 466 | 67.8% |
| 2026 намар | 207 | 138 | 60 | 78 | 44.5% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 432 | 473 | 211 | 48% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 391 | 251 | 249 | 61% |
| Эцэслэн батлах | 287 | 43 | 56 | 87% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 162 | 127 | 72 | 56% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 66 | 126 | 106 | 34% |
| Горимын санал | 28 | 21 | 23 | 57% |
| Бусад | 30 | 17 | 5 | 64% |
| Томилох, чөлөөлөх | 5 | 23 | 5 | 18% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 11 | 7 | 9 | 61% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 14 | 3 | 4 | 82% |
| Байнгын хорооны заалт | 7 | 6 | 4 | 54% |
| Дахин санал хураах | 5 | 1 | 0 | 83% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 0 | 0 | 2 | — |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Татвар, гааль61 санал
+30
Газар, байгаль орчин102 санал
+23
Эдийн засаг, бизнес655 санал
+20
Хөдөө аж ахуй, хүнс42 санал
+17
Төрийн байгуулалт251 санал
+9
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр92 санал
−6
Орон нутаг, дэд бүтэц60 санал
−8
Хууль зүй, хүний эрх416 санал
−15
Эрүүл мэнд169 санал
−19
Төсөв, санхүү432 санал
−27
Уул уурхай, эрчим хүч25 санал
−34
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан19 санал
−41
Хамгийн их дэмждэгТатвар, гааль+30 пп · 90% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгБоловсрол, соёл, шинжлэх ухаан−41 пп · 26% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТөсөв, санхүүнамын олонхтой 37% ижил (−26 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● Б.Дэлгэрсайхан (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
● Б.Дэлгэрсайхан
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
● Б.Дэлгэрсайхан (сул)
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар
A38 гишүүн
● Б.Дэлгэрсайхан
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,344 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
62.0%
126 гишүүнээс ~83-д
Ялсан (олонхын) талд
62.4%
126 гишүүнээс ~73-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
48.1%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
10.4%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
58.5%
2025 хавар458
48.1%
2025 намар297
67.7%
2026 хавар1,451
44.1%
2026 намар136
2025 хавар → 2026 хавар: +9.2 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +5.5 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
55удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 22 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
0/4төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 3 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 2 төсөл санаачилсан.
Санаачилсан төсөл
3
126 гишүүнээс ~116-д
Батлагдсан
0
0 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
3
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
3
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Уул уурхай, эрчим хүч
25%
Газар, байгаль орчин
25%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
25%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
25%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16