GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Б.Хэрлэн гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Бадарч Хэрлэн
Монгол Ардын намнамын жагсаалт · №14
УИХ-ын гишүүн Б.Хэрлэн (Монгол Ардын нам): 2,685 санал хураалтад санал өгсөн, 74.8% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
2,685
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
71% · 29%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
74.8%
675 удаа зөрсөн
Ирц
93.0%
147/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Онцгой хэв маяг илрээгүй — ихэнх үзүүлэлтээр парламентын дунджид ойр.
- 2024 оноос хойш 12 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Эдийн засаг, бизнес.
- 2 асуулт, асуулга тавьсан; ихэвчлэн боловсролын сайд-д.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Татвар, гааль (ердийнхөөсөө 24 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Хөдөө аж ахуй, хүнс, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр, Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
66
Ялсан (олонхын) талд
63
Хууль санаачлага
41
Асуулт, асуулга
62
Хуралдаанд үг хэлсэн
39
Шийдвэрт нөлөөлсөн
54
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — A (сул) · 2025 намар — A · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Сурган сэтгэл судлалын багш. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилУИХ-ын гишүүн
1989
ОХУ-ын Иркутск УБДС-д Сурган сэтгэл судлалын багш
1989–1995
Хотын боловсролын газар мэргэжилтэн, арга зүйч
1997
Удирдлагын академид Бизнесийн удирдлагын менежер, магистр
1997–2007
Удирдлагын академид ахлах багш
2003
ХБНГУ-ын Потсдамын их сургуульд Төрийн удирдлагын магистр
2007–2008
Удирдлагын академийн Зөвөлгөө өгөх төвийн эрхлэгч
2013
ХБНГУ-ын Потсдамын их сургуульд Улс төрийн шинжлэх ухааны доктор (Dr. rer. Рol),
2013–одоо
Удирдлагын академид дэд профессор
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
Шагнал: 2016 онд Алтангадас одон; 2021 онд Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон. Гадаад хэл: Англи, Орос.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 2,685-д нь санал өгч, 597-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,906Татгалзсан 779Санал өгөөгүй 597
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 579 | 445 | 134 | 82.4% |
| 2025 намар | 578 | 380 | 277 | 103 | 87.0% |
| 2026 хавар | 1,882 | 1,519 | 999 | 520 | 66.8% |
| 2026 намар | 207 | 207 | 185 | 22 | 89.8% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 491 | 288 | 337 | 63% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 688 | 152 | 51 | 82% |
| Эцэслэн батлах | 292 | 32 | 62 | 90% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 182 | 117 | 62 | 61% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 131 | 118 | 49 | 53% |
| Горимын санал | 38 | 21 | 13 | 64% |
| Бусад | 35 | 9 | 8 | 80% |
| Томилох, чөлөөлөх | 6 | 24 | 3 | 20% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 12 | 9 | 6 | 57% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 15 | 5 | 1 | 75% |
| Байнгын хорооны заалт | 8 | 4 | 5 | 67% |
| Дахин санал хураах | 6 | 0 | 0 | 100% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Төсөв, санхүү461 санал
+15
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр102 санал
+11
Хөдөө аж ахуй, хүнс69 санал
+8
Төрийн байгуулалт367 санал
+7
Газар, байгаль орчин114 санал
+5
Хууль зүй, хүний эрх322 санал
+2
Эрүүл мэнд202 санал
−5
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан31 санал
−5
Эдийн засаг, бизнес707 санал
−11
Уул уурхай, эрчим хүч78 санал
−24
Татвар, гааль76 санал
−25
Орон нутаг, дэд бүтэц76 санал
−28
Хамгийн их дэмждэгТөсөв, санхүү+15 пп · 87% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгОрон нутаг, дэд бүтэц−28 пп · 51% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгТатвар, гаальнамын олонхтой 50% ижил (−24 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
● Б.Хэрлэн (сул)
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
● Б.Хэрлэн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар↕ сольсон · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Б.Хэрлэн (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
● Б.Хэрлэн
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 2,619 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
74.0%
126 гишүүнээс ~43-д
Ялсан (олонхын) талд
72.5%
126 гишүүнээс ~47-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
45.4%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.4%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
82.0%
2025 хавар567
85.2%
2025 намар330
66.7%
2026 хавар1,511
89.8%
2026 намар205
2025 хавар → 2026 намар: +7.8 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс +4.1 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
30удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 15 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
3/7төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
15удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 12 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн.
Санаачилсан төсөл
12
126 гишүүнээс ~74-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
11
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
12
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
2–10 гишүүнтэй хамтын төсөл алга.
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
47%
Эдийн засаг, бизнес
12%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
12%
Эрүүл мэнд
12%
Татвар, гааль
6%
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
6%
06 · ХЯНАЛТ
Гүйцэтгэх засаглалаас юу асуудаг вэ
Асуулт, асуулга нь гишүүн Засгийн газрыг хянах албан ёсны хэрэгсэл. Хэнд хандаж, ямар сэдвээр асуудаг нь гишүүний анхаарлын төвийг харуулдаг.
Асуулт, асуулга
2
126 гишүүнээс ~48-д
Асуулга
1
чуулганы хуралдаанд хариулдаг
Асуулт · асуулгын цаг
1 · 0
бичгээр / амаар
Хариу авсан
100%
2 / 2
Хэнд хандсан
Сэдэв
Асуулт, асуулгын бичвэрээс
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан
50%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
24%
Эдийн засаг, бизнес
8%
Газар, байгаль орчин
8%
Орон нутаг, дэд бүтэц
5%
Эрүүл мэнд
3%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16