GOYBIZ BLITZТун удахгүй
10 хэцүү асуулт
Д.Батлут гишүүнд түүний санал хураалт, санаачилга, мэдүүлэгт тулгуурласан 10 асуулт тулгаж, маш товч хариулт авна. Хариулаагүй асуултыг тэмдэглэнэ.
Улсын Их Хурлын гишүүд · Монгол Ардын нам
Дамба Батлут
Монгол Ардын нам4-р тойрог · Булган, Хөвсгөл, Орхон
УИХ-ын гишүүн Д.Батлут (Монгол Ардын нам, Булган, Хөвсгөл, Орхон тойргоос): 1,566 санал хураалтад санал өгсөн, 66.9% нь намынхаа олонхтой ижил. Санал хураалт, ирц, хуулийн төсөл, намтар, хөрөнгө орлогын мэдүүлэг.
Санал өгсөн
1,566
3,282 санал хураалтаас
Зөвшөөрсөн · Татгалзсан
64% · 36%
өгсөн саналын
Намынхаа олонхтой ижил
66.9%
517 удаа зөрсөн
Ирц
67.1%
106/158 хуралдаан
GOYBIZ FACTCHECKТун удахгүй
Мэдэгдлийн баримт шалгалт
Гишүүний олон нийтэд хэлсэн мэдэгдлийг санал хураалт, хууль санаачлага, албан ёсны тоо баримттай тулгаж, эх сурвалж, огноотой нь дүгнэнэ.
01 · ТОВЧ ПРОФАЙЛ
Улс төрийн хэв маяг
Онцгой хэв маяг илрээгүй — ихэнх үзүүлэлтээр парламентын дунджид ойр.
- 2024 оноос хойш 7 хууль, тогтоолын төсөл санаачилсан/хамтран санаачилсан (0 нь батлагдсан); гол сэдэв: Төрийн байгуулалт, Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр.
- Намынхаа олонхоос хамгийн их зөрдөг сэдэв: Эдийн засаг, бизнес (ердийнхөөсөө 20 пп бага нийцдэг).
- Ажлын тайлан, мэдээндээ бусдаас илүү онцолдог сэдэв: Төрийн байгуулалт, Хууль зүй, хүний эрх, Уул уурхай, эрчим хүч.
126 гишүүнтэй харьцуулахад
Перцентиль: 50 = дундаж, 90 = 10 гишүүн тутмын 9-өөс өндөр
Намын олонхтой нийцэл
46
Ялсан (олонхын) талд
46
Хууль санаачлага
21
Асуулт, асуулга
0
Хуралдаанд үг хэлсэн
25
Шийдвэрт нөлөөлсөн
38
Намын доторх санал хураалтын жигүүр: 2025 хавар — B (сул) · 2026 хавар — B (сул) · 2026 намар — A. Дэлгэрэнгүй «Сэдэв ба байр суурь» хэсэгт.
Товч намтар
Мэргэжил: Цахилгааны инженер. Хажуу тийш гүйлгэж үзнэ.
БоловсролАжилЗасгийн газар, Ерөнхийлөгчийн тамгын газарУИХ-ын гишүүн
1985
Архангай аймгийн Ерөнхий боловсролын сургууль
1992
Орхон аймгийн Ерөнхий боловсролын V дунд сургууль
1994–2000
“Эрдэнэт хивс” ХХК-д туслах ажилтан
2003–2006
“Дэлхийн Зөн Монголд” олон улсын байгууллагад гүйцэтгэх захирал
2004
ШУТИС-ийн харьяа Ш.Отгонбилэгийн нэрэмжит технологийн сургууль, цахилгааны инженер
2006–2007
Орхон аймгийн газрын Харилцаа барилга хот байгуулалтын газарт мэргэжилтэн
2006–2013
НАМЗХ-ны дарга
2007
Удирдлагын академи, төрийн удирдлага
2008–2012
Орхон аймгийн Баян-Өндөр сумын Засаг даргын орлогч
2008–2020
Орхон аймгийн ИТХ-ын төлөөлөгч, тэргүүлэгч, бүлгийн дарга
2010–2012
Баян-Өндөр сумын НАШБ-ын дарга
2013–2020
Орхон аймгийн МАН-ын дарга
2016–2020
Орхон аймгийн Засаг дарга бөгөөд Эрдэнэт хотын захирагч
2020–2024
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2024–одоо
Монгол Улсын Их Хурлын гишүүн
2025–одоо
Монгол Улсын Засгийн газрын гишүүн, Батлан хамгаалахын сайд
Шагнал: 2006 онд Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн медаль; 2011 онд Ардын хувьсгалын 90 жилийн ойн медаль; 2017 онд Алтан гадас одон. Гадаад хэл: Англи, Орос.
02 · САНАЛ ХУРААЛТ
Хэрхэн санал өгдөг вэ
2025–2026 оны чуулганы нэгдсэн хуралдааны 3,282 санал хураалтын 3,282 нь түүний бүрэн эрхийн хугацаанд болсон. Үүнээс 1,566-д нь санал өгч, 1,716-д нь санал өгөөгүй (ирээгүй, ирцэд бүртгүүлээгүй).
Зөвшөөрсөн 1,008Татгалзсан 558Санал өгөөгүй 1,716
| Чуулган | Санал хураалт | Санал өгсөн | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Намын олонхтой ижил |
|---|---|---|---|---|---|
| 2025 хавар | 615 | 554 | 406 | 148 | 77.6% |
| 2025 намар | 578 | 27 | 19 | 8 | 69.2% |
| 2026 хавар | 1,882 | 851 | 510 | 341 | 61.2% |
| 2026 намар | 207 | 134 | 73 | 61 | 58.2% |
Санал хураалтын орон зай дахь байрлал
Бүх гишүүний саналаас гаргасан 2 хэмжээст зураглал; ойр цэгүүд ижил санал өгдөг
МАНАНХҮНҮЭИЗНН
Хамгийн ойр санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн
Өөр намаас хамгийн ойр
Намын хил давсан хамгийн өндөр давхцал
Хамгийн зөрүүтэй
Ижил санал өгсөн хувь хамгийн бага гишүүд
Байнга эсрэг санал өгдөг гишүүд
Хоёулаа санал өгсөн санал хураалтын хэдэн хувьд нэг нь зөвшөөрч, нөгөө нь татгалзсан
Бүх гишүүдийн санал хураалтын холбоосын зураглалыг УИХ-ын гишүүдийн граф хэсгээс харна уу.
Санал хураалтын төрлөөр
Томьёоллоос нь автоматаар ангилсан: үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх, эцэслэн батлах, ажлын хэсэг/гишүүний гаргасан заалтын өөрчлөлт г.м.
| Төрөл | Зөвшөөрсөн | Татгалзсан | Өгөөгүй | Зөвшөөрсөн % |
|---|---|---|---|---|
| Ажлын хэсгийн заалт | 406 | 190 | 520 | 68% |
| Үзэл баримтлалын хүрээнд хэлэлцэх | 244 | 238 | 409 | 51% |
| Эцэслэн батлах | 112 | 22 | 252 | 84% |
| Бусад заалтын өөрчлөлт | 45 | 31 | 285 | 59% |
| Гишүүний гаргасан заалт | 120 | 48 | 130 | 71% |
| Горимын санал | 34 | 12 | 26 | 74% |
| Бусад | 21 | 4 | 27 | 84% |
| Томилох, чөлөөлөх | 3 | 0 | 30 | 100% |
| Буцаах / хэлэлцэхгүй | 4 | 4 | 19 | 50% |
| Яаралтай / хэлэлцэх эсэх | 12 | 0 | 9 | 100% |
| Байнгын хорооны заалт | 5 | 4 | 8 | 56% |
| Дахин санал хураах | 0 | 5 | 1 | 0% |
| Ерөнхийлөгчийн хориг | 2 | 0 | 0 | 100% |
Сар бүрээр
Намынхаа олонхтой ижил санал өгсөн хувь ба санал хураалтад оролцсон хувь
Намынхаа олонхтой ижилОролцсон
03 · СЭДЭВ БА БАЙР СУУРЬ
Аль сэдэвт илүү, аль сэдэвт бага дэмждэг вэ
Маргаантай санал хураалтыг 13 бодлогын сэдэвт ангилж, гишүүн сэдэв бүрд ердийн түвшнээсээ хэр их эсвэл бага дэмждэгийг хэмжлээ. Нам нь өөрөө тухайн сэдэвт хэр өөрчлөгддөгийг хассан. Тиймээс баар нь зөвхөн тухайн гишүүний өөрийн онцлогийг харуулна.
Сэдэв бүрд — ердийн түвшнээс зөрөх нь
Пп; намын адил өөрчлөлтийг хассан. Бүдэг баар — 5 пп-аас бага, ач холбогдол багатай.
бага дэмждэгердийн түвшинилүү дэмждэг
Уул уурхай, эрчим хүч20 санал
+29
Татвар, гааль61 санал
+24
Төсөв, санхүү243 санал
+21
Орон нутаг, дэд бүтэц80 санал
+19
Газар, байгаль орчин98 санал
+16
Хөдөө аж ахуй, хүнс56 санал
+12
Боловсрол, соёл, шинжлэх ухаан21 санал
+10
Төрийн байгуулалт315 санал
+4
Эрүүл мэнд198 санал
−11
Эдийн засаг, бизнес321 санал
−17
Хууль зүй, хүний эрх113 санал
−17
Хамгийн их дэмждэгУул уурхай, эрчим хүч+29 пп · 100% зөвшөөрсөн
Хамгийн бага дэмждэгХууль зүй, хүний эрх−17 пп · 48% зөвшөөрсөн
Намаасаа хамгийн их зөрдөгЭдийн засаг, бизнеснамын олонхтой 47% ижил (−20 пп ердийнхөөсөө)
МАН доторх жигүүр — чуулган бүрд аль талд байсан бэ
Нам дотроо хуваагдсан (цөөнх ≥ 20%) санал хураалтын хэв маягаар 2 бүлэг ялгав. Албан ёсны фракц биш; A/B нь тэмдэглэгээ.
2025 хавар · сул
A40 гишүүн
П.Сайнзориг, Э.Болормаа, А.Ариунзаяа
B24 гишүүн
● Д.Батлут (сул)
Л.Энх-Амгалан, Ч.Ундрам, Ж.Чинбүрэн
2025 намар
A39 гишүүн
Ж.Батжаргал, Э.Батшугар, Ч.Ундрам
B22 гишүүн
Ц.Даваасүрэн, Л.Мөнхбаатар, Ж.Ганбаатар
2026 хавар · сул
A34 гишүүн
Ж.Батжаргал, С.Бямбацогт, А.Ариунзаяа
B29 гишүүн
● Д.Батлут (сул)
Б.Чойжилсүрэн, Л.Мөнхбаатар, З.Мэндсайхан
2026 намар↕ сольсон
A38 гишүүн
● Д.Батлут
Ж.Батжаргал, Б.Уянга, Э.Батшугар
B22 гишүүн
Э.Болормаа, М.Мандхай, Ч.Ундрам
«Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог. Сэдвийн ангилал төслийн гарчгаас автоматаар тогтоогдсон. Жигүүрийн нүдэнд — тухайн бүлгийг хамгийн тод илэрхийлсэн гишүүд.
04 · ШИЙДВЭР ГАРГАХ ХЭВ МАЯГ
Шийдвэр гаргахдаа ямар байдаг вэ
Санал нь хуваагдсан 1,550 санал хураалтад гишүүн хэнийг дагадаг, хэзээ намаасаа салдаг, саналаа хэр өөрчилдгийг харуулав. Доорх зурвас нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан байр; дунд шугам нь дундаж.
Намын олонхтой ижил
66.5%
126 гишүүнээс ~68-д
Ялсан (олонхын) талд
65.3%
126 гишүүнээс ~68-д
Байнгын хорооны саналыг дагасан
57.4%
хороо дэмжсэн / дэмжээгүй саналд
Ирсэн өдрөө санал өгөөгүй
2.0%
тухайн өдрийн маргаантай санал хураалтаас
Чуулган бүрээр — намын олонхтой ижил
Маргаантай санал хураалтад; баганын доор санал хураалтын тоо
77.1%
2025 хавар542
61.1%
2026 хавар846
57.9%
2026 намар133
2025 хавар → 2026 хавар: −16.0 пп; намынхаа бусад гишүүдийн өөрчлөлтөөс −19.7 пп.
Байр сууриа өөрчилсөн мөчүүд
30удаа бага зөрүүтэй (≤ 6 санал) санал хураалтад намаасаа зөрсөн — 12 нь ялсан талд, өөрөөр хэлбэл дүнд нөлөөлсөн.
2/6төсөлд «хэлэлцэх эсэх» ба эцсийн шатанд өөр санал өгсөн.
4удаа дахин явуулсан санал хураалтад саналаа өөрчилсөн.
05 · ХУУЛЬ САНААЧЛАГА
Юуг санаачилж, хэнтэй хамтардаг вэ
2024 оноос хойш 7 хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчаар бүртгэгдсэн. Өмнөх бүрэн эрхийн хугацаанд 1 төсөл санаачилсан.
Санаачилсан төсөл
7
126 гишүүнээс ~100-д
Батлагдсан
0
1 нь дэмжигдээгүй
Хэлэлцэгдэж буй
6
өргөн барьсан / хэлэлцэж буй
Хамтрагчдын өөр намынх
—
2–10 санаачлагчтай төсөлд
Санаачилсан төслүүд цаг хугацаанд
Цэг бүр нэг төсөл; том цэг — цөөн санаачлагчтай (өөрийн санаачилга), жижиг — олон гишүүний хамтын
батлагдсандэмжигдээгүйхэлэлцэгдэж буй / өргөн барьсан
Хэнтэй хамтардаг вэ
Санаачлагчдын тоогоор төслүүд; хамтрагч — 2–10 гишүүнтэй төслөөр
1
6
Ганцаараа 0%2–10 гишүүн11+ гишүүн
Санаачилсан төслийн сэдэв
Төслийн гарчгаар ангилсан
Төрийн байгуулалт
40%
Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөр
30%
Эдийн засаг, бизнес
10%
Эрүүл мэнд
10%
Хууль зүй, хүний эрх
10%
Аргачлал, эх сурвалж
Юуг хэмжсэн бэ
- Санал хураалт: чуулганы нэгдсэн хуралдааны нэрсийн санал хураалт (2025-03-27-с хойш); байнгын хорооных ороогүй. «Татгалзсан» гэдэгт ирцэд бүртгүүлсэн ч товч дараагүй тохиолдол ордог тул «эсэргүүцсэн» гэж уншихгүй.
- «Намынхаа олонхтой ижил» — тухайн санал хураалтад гишүүний намын бүлгийн олонх өгсөн саналтай давхцсан хувь. Гишүүд хоорондын ойр байдал — хоёулаа санал өгсөн (≥100) санал хураалтын хэдэн хувьд ижил санал өгсөн.
- Сэдэв ба байр суурь: төслийг гарчгаар нь 13 бодлогын сэдэвт ангилж, маргаантай (цөөнх ≥ 10%) санал хураалтаар тооцов. Намын доторх жигүүрийг чуулган бүрд санал хураалтын хэв маягаар ялгасан — албан ёсны фракц биш.
- Хамтын санаачилга: зориуд хамтарсныг харуулахын тулд 2–10 санаачлагчтай төслөөр тоолсон.
- Хэв маягийн шошго, перцентиль нь 126 гишүүнтэй харьцуулсан тоон босгоор автоматаар оноогдсон тайлбар бөгөөд үнэлгээ биш.
- Товч намтрыг parliament.mn-д нийтэлсэн бичвэрээс он дарааллаар байрлуулсан; бичвэрийг өөрчлөөгүй.
Эх сурвалж
- Монгол Улсын Их Хурлын цахим хуудас — parliament.mn: танилцуулга, намтар, санал хураалт, ирц, асуулт асуулга, хуралдааны тэмдэглэл.
- uih.mn (Цогц Хөгжлийн Үндэсний Төв): хууль, тогтоолын төслийн санаачлагчид, байнгын хороо.
- Тооцоо, ангилал: Goybiz Analytics.
Шинэчилсэн: 2026-10-16