Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төсөл

Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төслийн талаарх Хууль зүйн байнгын хорооноос гаргасан зарчмын зөрүүтэй саналын томьёолол: Нэг.Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн төслийн талаар: Хууль зүйн байнгын хорооны дэмжсэн санал: 1.Улсын Их Хурлын гишүүн Х.Баасанжаргал, С.Одонтуяа, Г.Уянгахишиг, О.Алтангэрэл, А.Ариунзаяа, Д.Ганбат, Л.Мөнхбаатар, С.Зулпхар, Д.Пүрэвдаваа, П.Сайнзориг, О.Саранчулуун, Б.Тулга, С.Эрдэнэбат /цаашид “Ажлын хэсэг” гэх/ нарын гаргасан, Төслийн 2 дугаар зүйлийн 2.1 дэх хэсгийн “Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай хууль,” гэсний дараа “Иргэний хууль, Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хууль, Хүүхдийн эрхийн тухай хууль, Хүүхэд хамгааллын тухай хууль,” гэж тус тус нэмэх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 4 дүгээр зүйлийн гарчгийн “хууль ёсны ашиг сонирхлыг дээдлэх” гэснийг “дээд ашиг сонирхлыг нэн тэргүүнд тавих” гэж, 4.1 дэх хэсгийн “насанд хүрээгүй хүүхдийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг тэргүүн ээлжид хамгаалах” гэснийг “Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан хүүхэд хамгааллын” гэж, 4.2 дахь хэсгийн “хууль ёсны ашиг сонирхол нь зөрчигдсөн” гэснийг “эрх ашиг нь хөндөгдсөн” гэж, 4.3 дахь хэсгийн “сум, хорооны Засаг дарга, гэр бүл, хүүхдийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага” гэснийг “Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлд заасан байгууллага” гэж өөрчилж, 4.4 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “4.4.Гэр бүлийн хэргийг шүүхэд хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд тэгш, хүртээмжтэй байх зарчмыг баримтална.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 5 дугаар зүйлийн 5.1.4 дэх заалтын “хүүхдийн асрамжийн” гэснийг “хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтоох” гэж өөрчилж, 5.1.11 дэх заалтыг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “5.1.11.гэрлэлтийн бүртгэлгүй хамтын амьдралаас үүсэх хөрөнгийн харилцаатай холбоотой маргаан.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 6 дугаар зүйлийн 6.1.6 дахь заалтыг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “6.1.6.гэрлэлт сэргээх.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 6 дугаар зүйлийн 6.2 дахь хэсэгт доор дурдсан агуулгатай заалт нэмэх: “6.2.6.Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн 9.2-т заасан хүүхэд асрах хувилбарт үйлчилгээнд шилжсэн хүүхдийн хөрөнгийг эрхлэн хамгаалагчид хариуцуулах. 6.2.7.асран хүмүүжүүлэгчид шилжсэн хүүхэд, нийгмийн халамжийн байгууллагад шилжсэн хүний хөрөнгийг эрхлэн хамгаалагчид хариуцуулах.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 7 дугаар зүйлийн 7.1, 7.2, 7.3, 7.4 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, 7.1, 7.2, 7.3 дахь хэсэг болгох: “7.1.Гэр бүлийн хэргийг Нийслэл дэх Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн анхан шатны шүүх, сум, сум дундын шүүх, хуульд заасан бол дүүргийн шүүх анхан шатны журмаар хянан шийдвэрлэнэ. 7.2.Нийслэл дэх Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн анхан шатны шүүх, хуульд заасан бол дүүргийн шүүх анхан шатны журмаар хянан шийдвэрлэсэн гэр бүлийн хэргийг Нийслэл дэх Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх давж заалдах журмаар хянан шийдвэрлэнэ. 7.3.Энэ хуулийн 7.2-т зааснаас бусад тохиолдолд тухайн нутаг дэвсгэрийн давж заалдах шатны шүүх давж заалдах журмаар хянан шийдвэрлэнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 9 дүгээр зүйлийн 9.2 дахь хэсгийн “бага насны” гэснийг “0-14 нас хүрээгүй” гэж, мөн дугаарыг “9.1” болгон тус тус өөрчилж, төслийн 9.1 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “9.2.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 15 дугаар зүйл, энэ хуулийн 9.1-д заасны дагуу нэхэмжлэгч шүүхийг сонгосон бол энэ хуулийн 7.1- д заасан нэхэмжлэгчийн сонгон авсан нутаг дэвсгэрийн харьяаллын шүүх хэргийг хянан шийдвэрлэнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай 11 дүгээр зүйл нэмэх: “11 дүгээр зүйл.Нэхэмжлэлийг хариуцагчид гардуулах 11.1.Нэхэмжлэлийг хариуцагчийн оршин суугаа газрын хаягаар баталгаат шуудангаар, эсхүл шүүхийн ажилтнаар биечлэн гардуулна. 11.2.Хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилгоор шүүх энэ хуулийн 11.1-д заасны дагуу дараах нэхэмжлэлийг хүргүүлсэн боловч хариуцагч тухайн хаягт оршин суудаггүй бол хариуцагчийн ажлын газрын хаягаар, хариуцагчийн албан ёсны хаягийг улсын бүртгэлийн байгууллагаас тодруулах ажиллагааг шүүх санаачилгаараа 30 хоногийн дотор хийж, тодруулж ирүүлсэн хаягаар тус тус гардуулна: 11.2.1.гэрлэлт цуцлуулах; 11.2.2.хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтоолгох; 11.2.3.тэжээн тэтгэх, тэтгүүлэх; 11.2.4.хүүхдийн эцэг, эхийг тогтоолгох; 11.2.5.эцэг, эх байх эрхийг хязгаарлах, хасуулах, эсхүл сэргээлгэх; 11.2.6.хүүхэд үрчлэл

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 12 дугаар зүйлийн 12.3 дахь хэсгийн “хэргийн материалтай” гэснийг “хэргийн материал, нотлох баримттай” гэж өөрчилж, 12.3 дахь хэсгийн “энэ хуулийн 6.1-д заасан онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлэгдэх хэргээс бусад” гэснийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 12 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай 12.1.2, 12.1.3 дахь заалт, 12.3 дахь хэсэг нэмэх: “12.1.2.хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтоолгох; 12.1.3.тэжээн тэтгэх, тэтгүүлэх;” “12.3.Хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилгоор хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг шууд дамжуулах болон олон нийтэд дуу-дүрсний бичлэгээр хүргэхийг хориглоно.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя. Зөвшөөрсөн: 71 Татгалзсан: 20 Бүгд: 91 78.0 хувийн саналаар дэмжигдлээ. 12.Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 14 дүгээр зүйлийн 14.2 дахь хэсгийн “14.1-д” гэснийг “14.1, 14.2-т” гэж, 14.6 дахь хэсгийн “Нэхэмжлэгч ирээгүй тохиолдолд шүүгч нэхэмжлэлийг буцаана.” гэснийг “Нэхэмжлэгч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд ирээгүй, энэ хуулийн 14.3-т заасны дагуу албадан ирүүлэх боломжгүй бол шүүгч нэхэмжлэлийг буцаах эрхтэй.” гэж, 14.9 дэх х

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 14 дүгээр зүйлийн 14.2 дахь хэсгийн “14.1-д” гэснийг “14.1, 14.2-т” гэж, 14.6 дахь хэсгийн “Нэхэмжлэгч ирээгүй тохиолдолд шүүгч нэхэмжлэлийг буцаана.” гэснийг “Нэхэмжлэгч хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр шүүх хуралдаанд ирээгүй, энэ хуулийн 14.3-т заасны дагуу албадан ирүүлэх боломжгүй бол шүүгч нэхэмжлэлийг буцаах эрхтэй.” гэж, 14.9 дэх хэсгийн “Эрх ашиг нь хөндөгдсөн этгээд энэ хуулийн 14.3-т заасан захирамжийн торгууль ногдуулсан хэсэгт” гэснийг “Энэ хуулийн 14.3-т заасан үндэслэлээр торгуулсан зохигч, түүний төлөөлөгч” гэж өөрчилж, 14.1 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулан 14.1, 14.2 дахь хэсэг болгон 14.3 дахь хэсгийн “Энэ зөрчлийг давтан гаргасан бол шүүгч зөрчил бүрд арга хэмжээ авах эрхтэй.” гэснийг хасах: “14.1.Өмгөөлөгч оролцож байгаа эсэхээс үл хамааран зохигч шүүх хуралдаанд өөрөө хүрэлцэн ирж оролцох үүрэгтэй. Зохигч хүндэтгэн үзэх шалт

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 15 дугаар зүйлийн гарчгийн “Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журам” гэснийг “Шүүхээс гадуур урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагаа” гэж өөрчилж, 15.1 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “15.1.Энэ хуулийн 25.4-т зааснаас бусад гэрлэлт цуцлуулах маргаанд шүүхээс гадуур урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааг явуулна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 16 дугаар зүйлийн 16.1 дэх хэсгийн “насанд хүрээгүй хүүхдийг хүмүүжүүлэх, түүнд асрамж тогтоох” гэснийг “хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтоолгох” гэж өөрчилж, 16.2, 16.4 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “16.2.Хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтоох, тэжээн тэтгэх асуудлыг шүүх гэрлэлт цуцлуулах нэхэмжлэлтэй хамт шийдвэрлэж, шийдвэртээ энэ талаар тусгана. 16.4.Хүүхэд 7 буюу түүнээс дээш настай бол хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтооход түүний санал болон энэ хуульд заасан хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтний тайланг харгалзан үзнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 16 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай 16.5 дахь хэсэг нэмж, 16.5 дахь хэсгийн дугаарыг “16.6” болгон өөрчлөх: “16.5.Нэхэмжлэл нь хуульд заасан бүрдүүлбэр хангаагүй бол хүлээн авсан шүүгч 7 хоногийн хугацаа тогтоон нэхэмжлэгчид уг шаардлагыг хангах боломж олгоно. Нэхэмжлэгч тогтоосон хугацаанд хүндэтгэн үзэх шалтгаангүйгээр нэхэмжлэлийн бүрдүүлбэр хангаагүй бол шүүгч уг нэхэмжлэлийг хүлээн авахаас татгалзана.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 18 дугаар зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “18 дугаар зүйл.Гэр бүлийн хэрэг хянан шийдвэрлэх урьдчилсан арга хэмжээ 18.1.Гэр бүлийн хэрэг хянан шийдвэрлэхдээ шүүгч шаардлагатай гэж үзвэл өөрийн санаачилгаар, эсхүл талуудын хүсэлтээр дараах арга хэмжээг урьдчилан авахаар захирамж гаргаж болно: 18.1.1.насанд хүрээгүй хүүхэд болон хөдөлмөрийн чадваргүй эцэг, эхийг тэжээн тэтгүүлэх, нэмэлт зардлыг гаргуулах; 18.1.2.хүүхдийг эцэг, эхийн хэн нэг дээр байлгах; 18.1.3.хүүхдийг эцэг, эсхүл эхтэй хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн, сум, хорооны хүүхэд, гэр бүлийн нийгмийн ажилтан, шүүхээс томилсон бусад этгээдийн хяналтад, эсхүл дангаар уулзуулах түр хуваарь гаргах; 18.1.4.энэ хуулийн 25.4.1-д заасан тохиолдолд аюул учруулж болзошгүй гэрлэгчийг гэрээсээ өөр газарт байхыг даалгах; 18.1.5.энэ хуулийн 25.4.1-д заасан тохиолдолд гэрлэгчид уулзах, ойртох болон алив

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 19 дүгээр зүйлийн гарчгийн “Гэр бүлийн нөхцөл байдлыг шинжлэн судлах” гэснийг “Хүүхэд, гэр бүлийн нөхцөл байдлыг судлах” гэж өөрчилж, 19.1.1, 19.1.3 дахь заалт, 19.4 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, 19.1.3 дахь заалтын дугаарыг “19.1.2.” гэж, 24 дүгээр зүйлийн дугаарыг “19” болгон өөрчлөх: “19.1.1.хүүхэд, гэр бүлийн нөхцөл байдлыг судалж, тайлан гаргахыг энэ хуулийн 20.1-д заасан хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэнд даалгах тухай захирамж гаргах; 19.1.2.Гэр бүлийн хүчирхийлэлтэй тэмцэх тухай хуулийн 31 дүгээр зүйлд заасан аюулын зэргийн, 32 дугаар зүйлд заасан нөхцөл байдлын үнэлгээ болон Хүүхэд хамгааллын тухай хуулийн 36.2.3-т заасан эрсдэлийн болон нөхцөл байдлын үнэлгээг хийлгүүлэхээр даалгах тухай захирамж гаргах.” “19.4.Энэ хуулийн 19.1.2-т заасан холбогдох дүгнэлтийг шүүгчид ирүүлсэн, эсхүл дүгнэлт гаргах боломжгүй нөхцөл байдал үүссэн, эсхү

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 20 дугаар зүйлийн гарчгийн “Гэр бүлийн нөхцөл байдлын шинжээч” гэснийг “Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн” гэж өөрчилж, 20.1, 20.2, 20.3 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “20.1.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн нь хүүхэд, гэр бүлийн нөхцөл байдлыг судлах чиг үүрэг бүхий шүүхийн захиргааны ажилтан байна. 20.2.Энэ хуулийн 20.1-д заасан хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 881-д заасан шаардлагыг хангасан байна. 20.3.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн нь дараах бүрэн эрхтэй: 20.3.1.зохигч болон холбогдох бусад этгээдээс асуулт асуух; 20.3.2.эцэг, эх, хүүхэд болон холбогдох бусад этгээдтэй ганцаарчилсан болон хамтарсан ярилцлага хийх; 20.3.3.гэр бүлийн нөхцөл байдал, эцэг, эх, хүүхдийн хоорондын харилцаа, нийгмийн бүх орчинд ажиглалт явуулах; 20.3.4.холбогдох байгууллагаас лавлагаа, тодорхойлолт, баримт гаргуулах; 20.3.5.хуульд

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 23 дугаар зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “23 дугаар зүйл.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтний тайлан 23.1.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн нь энэ хуулийн 19.1.1-д заасны дагуу хүүхэд, гэр бүлийн нөхцөл байдлыг 21 хүртэл хоногийн дотор судалж, тайланг шүүхэд хүргүүлнэ. 23.2.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн нь хүүхэд, гэр бүлийн нөхцөл байдлыг тал бүрээс нь судалж, тайлан гаргах бөгөөд тайланд дараах асуудлыг тусгаж болно: 23.2.1.маргааны шалтгаан, нөхцөл, талуудын хүсэл зориг, байр суурь; 23.2.2.гэрлэгчдийн эрүүл мэнд, сэтгэлзүй, зан үйл, нийгэмшилт, хөдөлмөр эрхлэлт; 23.2.3.хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь тогтооход шаардлагатай хүүхдийн нөхцөл байдалтай холбоотой хүчин зүйлийг Гэр бүлийн тухай хуулийн 141.4-т заасны дагуу тодорхойлох; 23.2.4.эцэг, эсхүл эхийн хүүхэдтэй уулзах боломжит хувилбар; 23.2.5.хүүхдийн онцлог байдал, хүү

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 25 дугаар зүйлийн 25.5 дахь хэсгийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 25 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай 25.8, 25.9 дэх хэсэг нэмэх: “25.8.Хүүхдийн асрамж, эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарийг зөрчсөн тохиолдолд шийдвэр гүйцэтгэгчийн санал, эсхүл 14 насанд хүрсэн хүүхэд, эсхүл хүүхдийн эцэг, эсхүл эхийн хүсэлтээр шүүгч хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхлыг хамгаалах зорилгоор шийтгэвэр гарган зөрчил гаргасан эцэг, эсхүл эхийг хоёр зуун тавин нэгжтэй тэнцэх хүртэл хэмжээний төгрөгөөр торгож, албадан ирүүлэх захирамж гаргаж болно. 25.9.Гэрлэлт цуцалсан тухай болон бусад шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш тухайн шүүх ажлын гурван өдрийн дотор уг шийдвэрийн хувийг холбогдох байгууллагад хүргүүлнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 28 дугаар зүйлийн 28.3 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “28.3.Хүнийг нас барсан гэж зарласан шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш шүүх ажлын гурван өдрийн дотор уг шийдвэрийн хувийг улсын бүртгэлийн байгууллагад хүргүүлнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 29 дүгээр зүйлийн 29.2 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “29.2.Энэ хуулийн 29.1-д заасан шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсноос хойш шүүх тухайн хүний хөрөнгөд тогтоосон эрхлэн хамгаалалтыг өөрчилж, уг шийдвэрийн хувийг ажлын гурван өдрийн дотор улсын бүртгэлийн байгууллагад хүргүүлнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 33 дугаар зүйлийн 33.2 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “33.2.Сэтгэцийн хувьд эрүүл гэдгийг мэдсээр байж хүнийг эрх зүйн хязгаарлагдмал чадамжтай, эсхүл эрх зүйн чадамжгүй гэж тооцуулахаар энэ хуулийн 30.1-д заасан хүсэлт гаргасан нь тогтоогдвол шүүхийн бүх зардлыг буруутай этгээдээс гаргуулна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай зүйл нэмэх: “34 дүгээр зүйл.Асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчээр тогтоосныг хүчингүйд тооцуулах тухай хүсэлт гаргах түүнийг хянан шийдвэрлэх 34.1.Асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчээр тогтоосныг хүчингүйд тооцуулах тухай хүсэлтэд шалтгааныг тодорхой дурдаж, холбогдох нотлох баримтыг хавсаргана. 34.2.Зохигчийн төлөөлөгч, өмгөөлөгч болон нийгмийн халамжийн байгууллагын төлөөлөгч хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд оролцож болно. 34.3.Шүүх хүсэлтийг хангавал асран хамгаалагч, харгалзан дэмжигчээр тогтоосон шийдвэрийг хүчингүйд тооцох тухай шийдвэр гаргана.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 35 дугаар зүйлийн 35.5 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “35.5.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтний тайлан гарсан тохиолдолд хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхлыг хамгаалах үүднээс эцэг, эхээс нууцалбал зохих хэсгээс бусдыг энэ хуулийн 35.3-т заасан шүүгчийн захирамжид хавсаргана.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 35 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай 35.6 дахь хэсэг нэмэх: “35.6.Шүүхийн эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаа нь дохионы хэлний хэлмэрч, орчуулагч, хадмал бичвэр, дуун тайлбар бүхий хөгжлийн бэрхшээлтэй хүнд хүртээмжтэй байна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 36 дугаар зүйлийн 36.1 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “36.1.Эвлэрүүлэн зуучлах баг нь шүүгч, Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлд заасан шүүх дэх эвлэрүүлэн зуучлагч, сэтгэл зүйчээс бүрдэнэ. Шүүгчийг тухайн шүүхийн шүүгчдийн зөвлөгөөнөөс томилно.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 36 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай хэсэг нэмэх: “36.4.Эвлэрүүлэн зуучлах баг эвлэрүүлэх ажиллагаанд дараах зарчмыг баримтална: 36.4.1.эвлэрүүлэн зуучлах ажиллагаанд оролцогчдын нууцыг хадгалах; 36.4.2.маргаанд ямар нэг хувийн ашиг сонирхолгүйгээр төвийг сахисан байр суурьтай байх; 36.4.3.Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай хуулийн 10.1-д заасан Эвлэрүүлэн зуучлалын зөвлөлөөс баталсан эвлэрүүлэн зуучлагчийн ёс зүйн дүрмийг чандлан сахих.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 38 дугаар зүйлийн гарчгийн “Эвлэрүүлэх хуралдааны” гэснийг “Эвлэрүүлэх уулзалтын” гэж, 38.2 дахь хэсгийн “хуралдаан даргалагчийг” гэснийг “уулзалт чиглүүлэгчийг” гэж өөрчлөх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 39 дүгээр зүйлийн 39.1 дэх хэсгийн “танилцуулахыг хориглоно” гэснийг “танилцуулах эсэхийг шүүгч, хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтний саналыг үндэслэн шийдвэрлэнэ” гэж өөрчилж, 39.3 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, 39.3, 39.4 дэх хэсэг болгох: “39.3.Эвлэрүүлэх уулзалтаас дэлгэрэнгүй тэмдэглэл гарна. Дэлгэрэнгүй тэмдэглэлийг нарийн бичгийн дарга хөтөлнө. 39.4.Энэ хуулийн 39.2-т заасан сүүлчийн уулзалтаас дэлгэрэнгүй ба хураангуй тэмдэглэл гарна. Хураангуй тэмдэглэлд гагцхүү гэрлэгч аль нэг асуудлаар эвлэрсэн, эсхүл эвлэрээгүй талаар дурдсан байна. Хураангуй тэмдэглэлийг эвлэрүүлэх уулзалтын чиглүүлэгч үйлдэнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Улсын Их Хурлын гишүн Д.Цогтбаатарын гаргасан, Төслийн 40 дүгээр зүйлийн 40.1 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “40.1.Энэ хуулийг 2026 оны 11 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 8 дугаар зүйлийн 8.1 дэх хэсгийн “Гэр бүлийн хэргийн” гэсний өмнө “Энэ хуульд өөрөөр заагаагүй бол” гэж, 12 дугаар зүйлийн 12.1.3 дахь заалтын “эцэг” гэсний дараа “, эх” гэж, 13 дугаар зүйлийн 13.2 дахь хэсгийн “бүрэлдэхүүнтэй” гэсний өмнө “шүүх” гэж, 21 дүгээр зүйлийн 21.1 дэх хэсгийн “гэр бүлийн” гэсний өмнө “хүүхэд,” гэж, 24 дүгээр зүйлийн 24.1 дэх хэсгийн “зохигчийн хүсэлтээр” гэсний өмнө “өөрийн санаачилгаар, эсхүл” гэж, 25 дугаар зүйлийн 25.4.2 дахь хэсгийн “гэрлэлт” гэсний өмнө “гэрлэгчид” гэж, 30 дугаар зүйлийн гарчгийн “хязгаарлагдмал чадамжтай” гэсний өмнө “эрх зүйн” гэж, 36 дугаар зүйлийн 36.3 дахь хэсгийн “30 хоногоос” гэсний өмнө “шүүгчийн захирамж гарснаас хойш” гэж, 38 дугаар зүйлийн 38.2 дахь хэсгийн “багийн” гэсний өмнө “эвлэрүүлэн зуучлах” гэж, 39.5 дахь хэсгийн “хэргийг” гэсний өмнө “холбогдох” гэж тус тус нэмэх...

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлд доор дурдсан агуулгатай “1.12 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэг” гэсэн 1 дэх заалт нэмэх: “2.Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа нь хүртээмжтэй байх бөгөөд эрх ашгаа хамгаалахад шаардагдах хүртээмжийн зардлыг тухайн шатны байгууллага хариуцна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 1 дэх заалт буюу 2.2 дугаар зүйлийн 14 дэх хэсгийн “1.2” гэснийг “1.1” гэж, “тойргийн шүүх” гэснийг “шүүх, сум, сум дундын, хуульд заасан бол дүүргийн шүүх анхан шатны журмаар” гэж, 15, 18 дахь хэсгийн “Эрүүгийн хэргийн танхимын тэргүүн” гэснийг “Эрүүгийн хэргийн танхим” гэж, 15 дахь хэсгийн “прокурор, оролцогчийн” гэснийг “прокурорын” гэж, 16 дахь хэсгийн “тойргийн шүүхийн” гэснийг “шүүх, хуульд заасан бол дүүргийн анхан шатны шүүхийн” гэж, “бусад нутаг дэвсгэр дэх” гэснийг “сум, сум дундын” гэж, 17 дахь хэсгийн “өсвөр насны яллагдагч, шүүгдэгчид” гэснийг “өсвөр насны хүнд” гэж өөрчлөх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Дээрх 2 дахь санал дэмжигдсэнтэй холбогдуулан төслийн “өсвөр насны сэжигтэн, яллагдагч, шүүгдэгч” гэснийг “өсвөр насны хүн” гэж агуулгад нь тохируулан тухай бүрд өөрчлөх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 4 дэх заалт буюу “14.15 дугаар зүйл” гэснийг “14.16 дугаар зүйл” гэж өөрчилж, мөн зүйлийн 2 дахь хэсэг болон 3 дахь хэсгийн “Зөрчлийн тухай хуульд заасан хариуцлага хүлээлгэж” гэснийг тус тус хасаж, мөн зүйлд доор дурдсан агуулгатай “6.2 дугаар зүйлийн 9 дэх хэсэг” гэсэн 2 дахь заалт нэмэх: “9.Мөрдөн шалгах ажиллагаа явуулах байгууллага, эрх бүхий албан тушаалтан гэмт хэрэгт холбогдсон өсвөр насны хүн, хэргийн хохирогч, гэрч хүүхдийн мэдээллийг харьяа хүүхдийн эрхийн хууль зүйн хороонд даруй мэдэгдэнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлд доор дурдсан агуулгатай “18.12 дугаар зүйл” гэсэн 7 дахь заалт нэмэх: “18.12 дугаар зүйл.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэх журам 1.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлэхэд энэ хуулийн Арвандолдугаар бүлэгт заасан тусгай журмаас гадна энэ зүйлд заасан журмыг баримтална. 2.Өсвөр насны хүн гэмт хэрэг үйлдсэн гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч, мөрдөн шалгах ажиллагааг шуурхай явуулж гэмт хэргийг нотлоход дэмжлэг үзүүлэхээ илэрхийлсэн бол хэргээ хялбаршуулсан журмаар хянан шийдвэрлүүлэх тухай хүсэлтийг мөрдөгч, эсхүл прокурорт гаргаж болно. 3.Өсвөр насны хүн, түүний өмгөөлөгч энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хүсэлтийг прокурор хэргийг шүүхэд шилжүүлэхээс өмнө гаргана. 4.Өсвөр насны хүн энэ зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан хүсэлтийг гаргахад энэ хуулийн 17.1 дүгээр зүйлийн 3 дахь хэ

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 6 дахь заалт буюу 25.3 дугаар зүйлийн 8 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “8.Арван зургаан насанд хүрээгүй хүнээс тусгай өрөөнд ярилцлагын аргаар мэдүүлэг авна. Мэдүүлэг авах ажиллагааг дуу-дүрсний бичлэгээр бэхжүүлнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 6 дахь заалт буюу 25.3 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай 9 дэх хэсэг нэмэх: “9.Арван зургаан насанд хүрээгүй хүнээс мэдүүлэг авах ажиллагааг хоёроос илүүгүй удаа явуулах бөгөөд шаардлагатай тохиолдолд шүүгч, прокурорын зөвшөөрлөөр тус бүр нэг удаа мэдүүлэг авч болно.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 9 дэх заалт буюу 35.10 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсгийн “дуу-дүрсний төхөөрөмж” гэсний өмнө “шүүгчийн захирамжаар” гэж нэмж, “Бага насны” гэснийг “Арван зургаан насанд хүрээгүй” гэж өөрчилж, 8 дахь заалт буюу 33.3 дугаар зүйлийн 1.4 дэх заалтыг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “1.4.өсвөр насны хүний эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйгээр үйлдсэн хэргүүдийг нь нэгтгэх үндэслэл илэрсэн.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 2 дугаар зүйлийн “14.11 дүгээр зүйлийн” гэсний өмнөх “12.1 дүгээр зүйлийн 6 дахь хэсгийн “өсвөр насны” гэсний дараа “сэжигтэн,” гэж,” гэснийг, “25.2 дугаар зүйлийн” гэсний өмнөх “18.3 дугаар зүйлийн 1.5 дахь заалтын “төрвөл” гэсний дараа “энэ талаар болон тухайн шүүгдэгч гэмт хэрэг үйлдэхийн өмнө болон дараах сэтгэл санааны байдал, гэмт хэрэг үйлдэх үедээ ямар нөхцөл байдалд байсныг тогтоох зорилгоор” гэж,” гэснийг тус тус хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 2 дугаар зүйлийн “12.1 дүгээр зүйлийн” гэсний өмнө “8.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн “мөрдөгч” гэсний дараа “шүүгч,” гэж,” гэж, “18.3 дугаар зүйлийн” гэсний өмнө “18.1 дүгээр зүйлийн 1 дэх хэсгийн “ердийн журмаас гадна” гэсний дараа “Хүүхэд хамгааллын тухай хуульд заасан хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаан дахь хүүхэд хамгааллын журам болон” гэж,” гэж, “35.15 дугаар зүйлийн” гэсний өмнө “28.3 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн “... тус бүрд гарын үсэг зурна.” гэсний дараа “Арван зургаан насанд хүрээгүй хүн гарын үсэг зурахгүй байж болно.” гэж,” гэж тус тус нэмэх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 2 дахь заалт буюу 18.2 дугаар зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “18.2 дугаар зүйл.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд баримтлах нийтлэг шаардлага 1.Өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэх ажиллагаа явуулах, шийдвэр гаргахдаа түүний эрх, дээд ашиг сонирхлыг хангана. 2.Өсвөр насны хүнтэй харьцахдаа түүний нэр төрийг хүндэтгэн харьцаж, насны онцлогийг харгалзан хүмүүжих, алдаагаа засах боломж олгоход анхаарч ажиллана. 3.Өсвөр насны хүний хувийн мэдээлэл, түүнд холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэсэн прокурор, шүүхийн шийдвэрийн агуулгыг олон нийтэд мэдээлэхгүй. 4.Өсвөр насны хүний эрх, дээд ашиг сонирхол, түүнд учирч болох бусад хор уршгийг харгалзан ял шийтгэлийн талаарх лавлагаа, мэдээллийг хуульд тусгайлан заасан үндэслэл, журмаас гадуур задруулахгүй байх нөхцөлийг шүүх, прокурор, мөрдөн шалгах

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлд доор дурдсан агуулгатай “18.3 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэг” гэсэн 3 дахь заалт нэмэх: “5.Шүүх өсвөр насны хүнд холбогдох хэргийг хянан шийдвэрлэх явцад Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 20.1-д заасан Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтнийг томилж, өсвөр насны хүний гэмт хэрэг үйлдэхийн өмнө болон дараах сэтгэлзүйн болон бусад нөхцөл байдал, гэмт хэрэг үйлдсэн өсвөр насны хүнийг хүмүүжүүлэх, нийгэмшүүлэхэд чиглэсэн шаардлагатай арга хэмжээний талаар дүгнэлт гаргуулж болно.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 3 дахь заалт буюу 25.3 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн “гэрчээс” гэснийг “хүнээс” гэж, “хүүхдийн асуудал эрхэлсэн” гэснийг “хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн асуудал хариуцсан” гэж, 4 дэх заалт буюу 25.5 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсгийн “гэрч, хохирогчид” гэснийг “хүнд” гэж тус тус өөрчилж, мөн зүйлд доор дурдсан агуулгатай “37.5 дугаар зүйл” гэсэн 6 дахь заалт нэмэх: “37.5 дугаар зүйл.Хорих ял оногдуулсан шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулж, эсхүл ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авсан шүүхийн шийдвэрийг биелүүлэх 1.Эрүүгийн хуулийн 8.6 дугаар зүйлд зааснаар өсвөр насны хүнд хорих ял оногдуулсан шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулсан, Эрүүгийн хуулийн 8.7 дугаар зүйлд зааснаар ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авсан шийдвэрийг хүүхдийн эрхийн хууль зүйн хороо, шүүхийн ши

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 4 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “4 дүгээр зүйл.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 2.2 дугаар зүйлийн 9 дэх хэсгийн “танхимын тэргүүн” гэснийг “танхим” гэж, 8.3 дугаар зүйлийн 1, 2 дахь хэсгийн “өмгөөлөгчийн хүсэлтийн дагуу” гэснийг “өмгөөлөгчид” гэж, 15.8 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсгийн “шатны шүүхийн Ерөнхий шүүгч, түүний эзгүйд томилсон шүүгч” гэснийг “шийдвэрийг гаргасан шүүгчийг оролцуулахгүйгээр 3 шүүгчийн бүрэлдэхүүнтэйгээр” гэж, 18.5 дугаар зүйлийн 2.2 дахь заалтын “хэрэг үүсгэж яллагдагчаар татах” гэснийг “хэрэг үүсгэсэн талаарх” гэж, 2.3 дахь заалтын “яллагдагч” гэснийг “өсвөр насны хүн” гэж, 18.6 дугаар зүйлийн 4 дэх хэсгийн “эсхүл өмгөөлөгчид нь 6 цагийн дотор мэдэгдэнэ.” гэснийг “өмгөөлөгчид нь даруй мэдэгдэнэ.” гэж, 5 дахь хэсгийн “өсвөр насны сэжигтэн, цагдан хоригдсон өсвөр насны яллагдагчийг” гэснийг “болон хори

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 5 дугаар зүйлийн “18.3 дугаар зүйлийн” гэсний дараах “5,” гэснийг хасаж, “тус тус хүчингүй” гэсний өмнө “18.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийг” гэж нэмж, төсөлд доор дурдсан агуулгатай 5 дугаар зүйл нэмэх: “5 дугаар зүйл.Эрүүгийн хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 14.1 дүгээр зүйлийн 4 дэх хэсгийн “1.5, 1.6-д” гэсний өмнөх “1.4, ” гэснийг, 18.5 дугаар зүйлийн 2.3 дахь заалтын “мөрдөгч, прокурорын зөвшөөрснөөр” гэснийг хассугай.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай зүйл нэмэх: “1 дүгээр зүйл.Эрүүгийн хуульд доор дурдсан агуулгатай зүйл, хэсэг нэмсүгэй: 1/6.12 дугаар зүйлийн 7 дахь хэсэг: “7.Өсвөр насны хүн зан байдлаараа нийтэд аюулгүй болсноо нотлон харуулж ял эдлэх хугацаандаа ноцтой зөрчил гаргаагүй, оногдуулсан ялыг дараах байдлаар эдэлсэн бол прокурорын дүгнэлтийг харгалзан шүүх хугацаанаас өмнө суллаж, хяналт тогтоохоор шийдвэрлэж болно: 1.1.таван жил хүртэл хугацаагаар оногдуулсан хорих ялын гуравны нэгээс доошгүй хувийг; 1.2.таван жилээс дээш арван хоёр жил хүртэл хугацаагаар оногдуулсан хорих ялын хоёрны нэгээс доошгүй хувийг; 1.3.арван хоёр жилээс дээш хугацаагаар оногдуулсан хорих ялын гуравны хоёроос доошгүй хувийг эдэлсэн бол.” 2/8.7 дугаар зүйлийн 5 дахь хэсэг: “5.Шүүх прокурорын дүгнэлтийг үндэслэн өсвөр насны хүнд хорих ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж хянан хүмүүжүүлэх хугацаанд хүл

Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Б.Мөнхсоёлын гаргасан горимын саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Дээрх саналыг дэмжье гэсэн санал хураалтыг дахин явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, “2 дугаар зүйл” болгон өөрчлөх: “2 дугаар зүйл.Эрүүгийн хуулийн 6.10 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн “баривчлагдсан” гэсний өмнө “саатуулагдсан,” гэж, 8.3 дугаар зүйлийн 3 дахь хэсгийн “ял дээр нэмж” гэсний дараа “энэ хуулийн 8.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан” гэж нэмсүгэй.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 2 дугаар зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, “3 дугаар зүйл” болгон өөрчлөх: “3 дугаар зүйл.Эрүүгийн хуулийн дараах зүйл, хэсэг, заалтыг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай: 1/8.6 дугаар зүйл: “8.6 дугаар зүйл.Өсвөр насны хүнд хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хойшлуулах 1.Шүүх энэ хуулийн тусгай ангид хорих ялын доод хэмжээг таван жил, дээд хэмжээг арван хоёр жил хүртэл хугацаагаар тогтоосон гэмт хэрэг үйлдсэн, эсхүл түүнээс доош хугацаагаар хорих ял оногдуулахаар заасан гэмт хэрэг үйлдсэн өсвөр насны хүнд хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоол биелүүлэхийг хоёр жил хүртэл хугацаагаар хойшлуулж болно. 2.Өсвөр насны хүнд хорих ял оногдуулсан шүүхийн шийтгэх тогтоолыг биелүүлэхийг хойшлуулсан бол энэ хуулийн 7.3 дугаар зүйлийн 2, 3 дахь хэсэг, 8.7 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасан үүрэг хүлээлгэж, хязгаарлалт тогтоох х

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай зүйл нэмэх: “4 дүгээр зүйл.Эрүүгийн хуулийн 6.10 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсгийн “Баривчлагдсан” гэснийг “Баривчлагдсан, саатуулагдсан” гэж, 7.6 дугаар зүйлийн 1 дэх хэсгийн “Шүүх” гэсний дараах “анх удаа хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн өсвөр насны хүн,” гэснийг “хөнгөн гэмт хэрэг үйлдсэн” гэж, 8.7 дугаар зүйлийн гарчгийн “Хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ” гэснийг “Ял оногдуулахгүйгээр тэнсэж, хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авах” гэж, мөн зүйлийн 1 дэх хэсгийн “ял оногдуулахыг тэнсэж хүмүүжлийн нэг жилээс гурван жил хүртэл хугацаагаар хянан хүмүүжүүлэхээр шийдвэрлэж болно” гэснийг “ял оногдуулахгүйгээр гурван жил хүртэл хугацаагаар тэнсэж, хүмүүжлийн чанартай албадлагын арга хэмжээ авч болно” гэж, мөн зүйлийн 3 дахь хэсгийн “хүүхдийн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны байгууллага” гэснийг “хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн ас

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн нэрийн “НЭМЭЛТ” гэснийг “ӨӨРЧЛӨЛТ” гэж өөрчилж, 1 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “1 дүгээр зүйл.Зөрчлийн тухай хуулийн 3.4 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн “хуулийн этгээдэд” гэсний дараа “нэг зуугаас” гэснийг “тавиас” гэж өөрчилсүгэй.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 1.8 дугаар зүйлийн 12 дахь хэсгийн “Арван зургаагаас арван найм хүртэлх насны хүний” гэснийг “Хүүхэд” гэж, “тойргийн шүүх” гэснийг “шүүх, сум, сум дундын, хуульд заасан бол дүүргийн шүүх анхан шатны журмаар” гэж, 13 дахь хэсгийн “танхимын тэргүүн” гэснийг “танхим” гэж, 13 дахь хэсгийн “прокурор, оролцогчийн” гэснийг “прокурорын” гэж, 14 дэх хэсгийн “арван зургаагаас арван найм хүртэлх насны хүний” гэснийг “хүүхэд” гэж, мөн хэсгийн “тойргийн шүүхийн” гэснийг “шүүх, хуульд заасан бол дүүргийн шүүхийн” гэж, мөн хэсгийн “бусад нутаг дэвсгэр дэх” гэснийг “сум, сум дундын” гэж өөрчлөх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн нэрийн “НЭМЭЛТ” гэсний дараа “, ӨӨРЧЛӨЛТ” гэж нэмж, төсөлд доор дурдсан агуулгатай зүйл нэмэх: “2 дугаар зүйл.Зөрчил шалган шийдвэрлэх тухай хуулийн 1.8 дугаар зүйлийн 6.8 дахь хэсгийн “15.7” гэснийг хассугай.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн нэрийн “НЭМЭЛТ” гэсний дараа “, ӨӨРЧЛӨЛТ” гэж нэмж, мөн зүйлд доор дурдсан агуулгатай 1 дүгээр зүйл нэмэн 1 дүгээр зүйлийг “2 дугаар зүйл” болгон өөрчлөх: “1 дүгээр зүйл.Монгол Улсын шүүхийн тухай хуульд доор дурдсан агуулгатай 881 дүгээр зүйл нэмсүгэй: “881 дүгээр зүйл.Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн 881.1.Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 20.1-д заасан хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэнд дараах шаардлага тавигдана: 881.1.1.25 насанд хүрсэн; 881.1.2.сэтгэл судлал, боловсрол, нийгмийн ажил, эсхүл социологийн чиглэлээр бакалаврын зэрэгтэй; 881.1.3.энэ хуулийн 881.1.2-т заасан мэргэжлээрээ гурваас доошгүй жил ажилласан байх.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай 3 дугаар зүйл нэмэх: “3 дугаар зүйл.Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн дараах хэсэг, заалтыг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай: 1/71 дүгээр зүйлийн 71.1.14 дэх заалт: “71.1.14.шүүх хуралдааны дууны, дуу-дүрсний бичлэг хийх, архивлах болон шүүх хуралдаанд оролцогчийг зайнаас буюу цахимаар оролцуулах ажлыг зохион байгуулах журам, шүүхийн шаардлага хангасан байрны жагсаалтыг хуульд заасны дагуу батлах;” 2/88 дугаар зүйлийн 88.1 дэх хэсэг: 88.1.Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 20.1-д заасан Хүүхэд, гэр бүлийн мэргэжилтэн, шүүгчийн туслах, шүүх хуралдааны нарийн бичгийн дарга, шүүхийн Тамгын газрын ажилтан нь шүүхийн захиргааны ажилтан байна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, 2 дугаар зүйлийн “135.2.2,” гэсний дараа “135.2.3,” гэж нэмэх: “1 дүгээр зүйл.Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 179 дүгээр зүйлд доор дурдсан агуулгатай 179.1.4 дэх заалт нэмсүгэй: “179.1.4.шүүхийн санаачилгаар, эсхүл зайлшгүй оролцуулбал зохих этгээдийг гуравдагч этгээдээр оролцуулалгүйгээр гэр бүлийн хэргийг, эсхүл хэргийг онцгой ажиллагааны журмаар хянан шийдвэрлэсэн нь шүүхийн шийдвэрт ноцтойгоор нөлөөлсөн.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 2 дугаар зүйлийн “тусдаа амьдрах эцэг, эсхүл эх нь хүүхэдтэйгээ уулзах уулзалт” гэснийг “эцэг, эсхүл эхийн хүүхэдтэй уулзах хуваарь” гэж өөрчилж, төслийн 3 дугаар зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “3 дугаар зүйл.Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай хуулийн 3 дугаар зүйлийн 3.1 дэх хэсгийн “гэр бүлийн эрх зүйн харилцаанаас үүссэн маргаанд” гэснийг гэрлэлт цуцлуулахтай холбоотой маргаанд” гэж, 6 дугаар зүйлийн 6.3 дахь хэсгийн “Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 132.4-т зааснаас бусад гэр бүлийн харилцаанаас үүссэн маргааны” гэснийг Гэр бүлийн тухай хуулийн 14.4-т зааснаас бусад гэрлэлт цуцлуулахтай холбоотой маргаанд” гэж, 32 дугаар зүйлийн гарчгийн “Гэр бүлийн холбогдолтой маргааныг” гэснийг “Гэрлэлт цуцлуулахтай холбоотой маргааныг” гэж, мөн зүйлийн 32.1 дэх хэсгийн “гэр бүлийн холбогдолтой маргаанд” гэснийг “гэрлэлт цуцлуулахтай холбоотой

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай зүйл нэмэх: “4 дүгээр зүйл.Эвлэрүүлэн зуучлалын тухай хуулийн 32 дугаар зүйлийн 32.2 дахь хэсгийн “Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 132.1-д заасан” гэснийг хассугай.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн нэрийн “ӨӨРЧЛӨЛТ” гэсний өмнө “НЭМЭЛТ,” гэж нэмж, 1 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “1 дүгээр зүйл.Гэр бүлийн тухай хуульд доор дурдсан агуулгатай зүйл, хэсэг нэмсүгэй: 1/141 дүгээр зүйл: “141 дүгээр зүйл.Хүүхдийн асрамж, хүүхдийн талаар шийдвэр гаргах болон эцэг, эсхүл эх хүүхэдтэй уулзах хуваарь 141.1.Шүүх гэрлэлт цуцлуулах тухай нэхэмжлэлтэй хамт болон гэрлэлт цуцлуулснаас хойш 14 насанд хүрсэн хүүхэд, эсхүл хүүхдийн эцэг, эсхүл эхийн аль нэгний гаргасан нэхэмжлэлийн үндсэн дээр дараах асуудлыг шийдвэрлэнэ: 141.1.1.хүүхдийн асрамж; 141.1.2.эцэг, эсхүл эхийн хүүхэдтэй уулзах хуваарь. Тайлбар: Энэ хуулийн 141.1.1-д заасан “хүүхдийн асрамж” гэдэгт хүүхдийг хэний асрамжид үлдээх буюу амьдрах газрыг ойлгоно. 141.2.Хүүхдийн эрх, дээд ашиг сонирхолд нийцсэн байдлаар талууд өөрөөр тохиролцоогүй бол шүүх энэ хуулийн 141.1.1-д заасан хүүхдийн ас

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай 2, 3 дугаар зүйл нэмэх: “2 дугаар зүйл.Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.9 дэх хэсгийн “гурван өдрийн дотор” гэсний дараа “аймаг, дүүргийн хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн асуудал хариуцсан байгууллагад” гэж, 30 дугаар зүйлийн 30.3 дахь хэсгийн “шүүх” гэсний дараа “аймаг, дүүргийн хүүхэд, гэр бүлийн хөгжлийн асуудал хариуцсан байгууллага болон” гэж тус тус нэмсүгэй.” “3 дугаар зүйл.Гэр бүлийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлийн 14.4, 14.5, 14.6 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай: “14.4.Гэрлэгчид эвлэрэх боломжгүй буюу гэрлэгчдийн хэн нэгний хүчирхийлэл, дарамтаас болж гэр бүлийн гишүүдийн амь нас, эрүүл мэнд болон хүүхдийн хүмүүжилд ноцтой аюул, хор уршиг учирч болзошгүй, эсхүл учирсан нь тогтоогдсон, эсхүл гэрлэгчид сүүлийн таваас доошгүй жилийн хугацаанд хамтран амьдраагүй бөгөөд бага насны хүүхэдгүй, гэрлэлт цуцл

1 Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн нэрийн “НЭМЭЛТ” гэсний дараа “, ӨӨРЧЛӨЛТ” гэж нэмж, 1 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “1 дүгээр зүйл.Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуульд доор дурдсан агуулгатай хэсэг, заалт нэмсүгэй: 1/6 дугаар зүйлийн 6.2.7 дахь заалт: “6.2.7.Гэр бүлийн хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуульд заасан гэр бүлийн хэрэг хянан шийдвэрлэх урьдчилсан арга хэмжээ авах тухай шүүгчийн захирамж.” 2/201 дүгээр зүйлийн 201.5-201.10 дахь хэсэг: “201.5.Сургалт-хүмүүжлийн тусгай байгууллагын дэргэд өсвөр насны хүнд ерөнхий боловсрол олгох ерөнхий боловсролын сургууль, амьдрах ухааны дадал олгох мэргэжлийн сургалтын төв байна. 201.6.Сургалт-хүмүүжлийн тусгай байгууллагад ирсэн өсвөр насны хүнийг эрүүл мэндийн урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хамруулна. 201.7.Сургалт-хүмүүжлийн тусгай байгууллагын дэргэдэх ерөнхий боловсролын сургууль өсвөр насны хүнийг Боловсролын ерө

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулгатай 2, 3, 4, 5 дугаар зүйл нэмэх: “2 дугаар зүйл.Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх тухай хуулийн дараах хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулсугай: 1/18 дугаар зүйлийн 18.4 дэх хэсэг: “18.4.Тэжээн тэтгэх үүрэгтэй холбоотой, эсхүл төлбөр төлөгчид тодорхой хугацааны туршид давтамжтай төлбөр төлөх болон бусад үүрэг хүлээлгэсэн хуулийн хүчин төгөлдөр шүүхийн шийдвэрээр гүйцэтгэх ажиллагаа үүсгэхэд энэ хуулийн 18.1.4, 18.5-д заасан хугацаа хамаарахгүй бөгөөд үүрэг хүлээлгэсэн бүхий л хугацааны туршид албадан гүйцэтгэж болно.” 2/90 дүгээр зүйлийн 90.2 дахь хэсэг: “90.2.Хүүхдийн тэтгэлгийг төлбөр төлөгчийн цалин хөлс, бусад орлого, мөнгөн болон бусад эд хөрөнгөөс гаргуулахад энэ хуульд заасан журмыг баримтлах бөгөөд нийгмийн даатгалын шимтгэл болон татварт ногдох хэсгийг хассан үнийн дүнгээс тэргүүн ээлжид олгоно.” 3/201 дүгээр зүйлийн 201.3 дахь хэс

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн нэрийн “ӨӨРЧЛӨЛТ” гэсний өмнө “НЭМЭЛТ,” гэж, мөн төсөлд доор дурдсан агуулгатай 1 дүгээр зүйл нэмэх: “1 дүгээр зүйл.Шүүх байгуулах тухай хуулийн 1 дүгээр зүйлийн Гурав дахь хэсгийн 1 дэх заалтын “Гэр бүл, хүүхдийн хэргийн давж заалдах шатны шүүх” гэсний өмнө “Нийслэл дэх” гэж нэмсүгэй.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.

Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулж, 2 дугаар зүйл болгон өөрчлөх: “2 дугаар зүйл.Шүүх байгуулах тухай хуулийн 1 дүгээр зүйлийн Гурав дахь хэсгийн 1 дэх заалтын “Монгол Улсын засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн бүх нэгж” гэснийг “Нийслэлийн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн бүх нэгж” гэж, 2 дугаар зүйлийн Дөрөв дэх хэсгийн 1 дэх заалтын “Нийслэлийн Баянгол, Баянзүрх, Сонгинохайрхан, Сүхбаатар, Чингэлтэй, Хан-Уул дүүргийн засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн бүх нэгж” гэснийг “Нийслэлийн Багануур дүүргээс бусад засаг захиргаа, нутаг дэвсгэрийн нэгж” гэж, мөн заалтын “анхан шатны тойргийн шүүх” гэснийг “анхан шатны шүүх” гэж тус тус өөрчилсүгэй.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.