Улаангом нь Увс аймгийн 33,988 хүн амтай аймгийн төв. Машин, газар, бизнесийн 5 үзүүлэлтийг нэгтгэсэн хөгжлийн индексээр 2021–2026 онд 339 сум, дүүргээс 42-р байранд орж байна (2006–2010 онд харьцангуй индекс 83, одоо 83). Хүн ам нь 2014–2025 онд 22%-иар өссөн.
Хөгжлийн дараалал: шинэ/тансаг машин (2011) → газрын зах зээл (2018). Харьцангуй байраа хамгийн их ахиулсан он 2012, хамгийн их саарсан он 2009.
2006 оноос хойш энэ суманд 13,554 машин орж ирж бүртгэгдсэн нь 1000 хүнд 399 буюу улсын хөдөөгийн медиантай ойролцоо. Тэдгээрийн 15.5% нь шинэ (улсын хөдөөгийн медиан 16%), суудлын машины 4.7% нь тансаг/премиум ангиллын. Хамгийн олон машин орж ирсэн он: 2011.
Одоо хүчинтэй 11,579 газрын эрхийн 4,146 нь худалдаа, шилжүүлгээр эзэмшигч солигдсон тохиолдол. Энд газар авсан иргэдийн 4.8% нь өөр аймгаас гаралтай (медиан 6.7%).
Регистрийн угтвараараа энэ сумаас гаралтай 7,215 газар эзэмшигч иргэний 47% нь төрсөн аймагтаа, 40.2% нь Улаанбаатарт (хөдөөгийн медиан 20.6%), 14.3% нь өөр аймагт газартай.
Бүртгэлийн хаягаараа 1,294 бизнес энд бүртгэлтэй. Тэдгээрийн дундаж чадавхийн оноо 61.4 (хөдөөгийн медиан 52.5), 12% нь улсын хэмжээнд чадавхаараа шилдэг 10%-д багтана.
2025 оны эцэст энэ сумын банкны салбаруудад иргэдийн зээлийн үлдэгдэл 241.5 тэрбум ₮, хадгаламж 140.9 тэрбум ₮ байв. Нэг хүнд зээл 7.1 сая ₮ (хөдөөгийн медиан 3.8), хадгаламж 4.1 сая ₮ (медиан 1.8). Зээл нь хадгаламжаасаа 1.7 дахин их (хөдөөгийн медиан 2.1). 2019 оноос хойш зээл 2.5 дахин, хадгаламж 1.9 дахин өссөн (нэрлэсэн). Чанаргүй зээлийн хувь 1.2% (хөдөөгийн медиан 1.0%). Зээлдэгчдийн 57% нь эмэгтэй.
Энэ суманд бүртгэлтэй орон сууц, хувийн сууцыг талбайгаар нь үнэлэхэд нэг хүнд 31 сая төгрөгийн орон сууцны хөрөнгө ногдож байна (хөдөө орон нутгийн дундаж 22.1, улсын 46.2 сая). Увс аймгийн 19 сумаас 1-р, хөдөөгийн 330 сумаас 27-р байранд. Бүртгэлд 2,995 орон сууц, 2,310 хувийн сууц, 4,972 гэр бүлийн газар байна. Үл хөдлөхийн 14% нь одоо барьцаатай, 43% нь хэзээ нэгэн цагт барьцаалагдаж байжээ (улсын дундаж 11%, 35%).
2024 оны сумын Хурлын сонгуульд МАН 51.7%, АН 47.4% санал авч, 29 суудлын 19-ийг МАН, 10-ийг АН авсан. 12 тойрогт 59 нэр дэвшигч өрсөлдсөн (суудал тутамд 2). Сонгогдсон төлөөлөгчдийн 17% нь эмэгтэй (хөдөөгийн медиан 29%). Хамгийн ойр тойрогт сүүлийн суудлыг ердөө 1 саналын зөрүүгээр шийдсэн.
2016–2024 оны зургаан сонгуульд энэ сумын МАН-ын санал Увс аймгийн бусад сумдын түвшинтэй ойролцоо байсан. Гэвч сумдын хувьд нэг сонгуулиас нөгөөд дэмжлэг их хэлбэлздэг тул энэ нь тогтсон «уламжлал» биш. 2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд У.Хүрэлсүх 75.3%, Д.Энхбат 11.8%, С.Эрдэнэ 1.8% санал авсан.
Энэ суманд иргэдийн газрын эрхийн 35.1% нь эмэгтэйчүүдийн нэр дээр байна (хөдөөгийн медиан 25.5%-иас өндөр); малчны өвөлжөө, хаваржааны газарт 6.2%. Хувь хүний машины 7.9% нь эмэгтэйчүүдийнх (хөдөөгийн медиантай ойролцоо). Банкны зээлдэгчдийн 56.6% эмэгтэй бөгөөд зээлийн үлдэгдлийн 56.2%-ийг эзэмшдэг. 2024 онд сумын Хуралд сонгогдсон төлөөлөгчдийн 17% нь эмэгтэй. Эмэгтэйчүүдийн оролцооны индексээр (газар, машин, зээлдэгч, захирал, төлөөлөгч) хөдөөгийн 330 сумаас 140-р байранд.
| Сум | Эрэмбэ | Хүн ам | Машин/1000 | Шинэ | Бизнес/1000 | Зээл÷хадг. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Улаангом | 42 | 33,988 | 399 | 15.5% | 36.5 | 1.71 |
| Тариалан | 95 | 4,002 | 427 | 42.7% | 9.0 | 0.72 |
| Түргэн | 107 | 2,052 | 469 | 38.6% | 12.2 | 3.84 |
| Баруунтуруун | 114 | 2,663 | 337 | 13.0% | 28.2 | 2.54 |
| Өмнөговь | 126 | 4,613 | 356 | 38.0% | 11.7 | 2.07 |
| Малчин | 127 | 2,304 | 343 | 37.3% | 12.2 | 2.11 |
| Давст | 129 | 1,422 | 340 | 16.7% | 23.9 | 3.06 |
| Ховд | 141 | 2,365 | 401 | 45.7% | 12.7 | 1.25 |
| Хяргас | 188 | 2,404 | 356 | 23.3% | 15.8 | 1.21 |
| Өндөрхангай | 202 | 3,181 | 347 | 17.8% | 15.7 | 1.55 |
| Сагил | 204 | 2,448 | 397 | 29.4% | 8.6 | 5.40 |
| Цагаанхайрхан | 211 | 2,017 | 297 | 24.0% | 17.8 | 1.37 |
| Зүүнговь | 220 | 2,778 | 312 | 39.8% | 9.4 | 2.16 |
| Зүүнхангай | 224 | 2,376 | 332 | 7.0% | 13.0 | 0.84 |
| Наранбулаг | 234 | 4,266 | 340 | 37.7% | 7.5 | 2.26 |
| Бөхмөрөн | 239 | 2,193 | 416 | 50.3% | 20.5 | 2.19 |
| Өлгий | 277 | 2,381 | 316 | 26.8% | 8.4 | 2.06 |
| Тэс | 314 | 4,850 | 220 | 19.7% | 9.5 | 2.45 |
| Завхан | 331 | 1,837 | 279 | 21.3% | 10.9 | 1.83 |