Өмнөговь нь Увс аймгийн 4,613 хүн амтай харьцангуй байраа ахиулж буй хөдөөгийн сум. Машин, газар, бизнесийн 5 үзүүлэлтийг нэгтгэсэн хөгжлийн индексээр 2021–2026 онд 339 сум, дүүргээс 126-р байранд орж байна (2006–2010 онд харьцангуй индекс 28, одоо 58). Хүн ам нь 2014–2025 онд 10%-иар өссөн.
Хөгжлийн дараалал: шинэ бизнес (2008) → газрын зах зээл (2014) → машины урсгал (2017) → шинэ/тансаг машин (2017) → худалдаа, үйлдвэрийн газар (2020). Харьцангуй байраа хамгийн их ахиулсан он 2013, хамгийн их саарсан он 2010.
2006 оноос хойш энэ суманд 1,644 машин орж ирж бүртгэгдсэн нь 1000 хүнд 356 буюу улсын хөдөөгийн медиантай ойролцоо. Тэдгээрийн 38% нь шинэ (улсын хөдөөгийн медиан 16%), суудлын машины 0.8% нь тансаг/премиум ангиллын. Хамгийн олон машин орж ирсэн он: 2018.
Одоо хүчинтэй 1,559 газрын эрхийн 244 нь худалдаа, шилжүүлгээр эзэмшигч солигдсон тохиолдол. Энд газар авсан иргэдийн 4% нь өөр аймгаас гаралтай (медиан 6.7%).
Регистрийн угтвараараа энэ сумаас гаралтай 2,191 газар эзэмшигч иргэний 63.2% нь төрсөн аймагтаа, 24.1% нь Улаанбаатарт (хөдөөгийн медиан 20.6%), 13.8% нь өөр аймагт газартай.
Бүртгэлийн хаягаараа 56 бизнес энд бүртгэлтэй. Тэдгээрийн дундаж чадавхийн оноо 44.4 (хөдөөгийн медиан 52.5), 5% нь улсын хэмжээнд чадавхаараа шилдэг 10%-д багтана.
2025 оны эцэст энэ сумын банкны салбаруудад иргэдийн зээлийн үлдэгдэл 23.8 тэрбум ₮, хадгаламж 11.5 тэрбум ₮ байв. Нэг хүнд зээл 5.2 сая ₮ (хөдөөгийн медиан 3.8), хадгаламж 2.5 сая ₮ (медиан 1.8). Зээл нь хадгаламжаасаа 2.1 дахин их (хөдөөгийн медиан 2.1). 2019 оноос хойш зээл 4.0 дахин, хадгаламж 3.2 дахин өссөн (нэрлэсэн). Чанаргүй зээлийн хувь 4.4% (хөдөөгийн медиан 1.0%). Зээлдэгчдийн 46% нь эмэгтэй.
2022 онд энэ суманд бүртгэгдсэн зээлдэгчийн тоо хүн амын 80%-иас давсан. Өөр газрын зээлдэгч энэ сумын салбарт бүртгэгдсэн байж болзошгүй тул тоог болгоомжтой хэрэглэнэ үү.
Энэ суманд бүртгэлтэй орон сууц, хувийн сууцыг талбайгаар нь үнэлэхэд нэг хүнд 5 сая төгрөгийн орон сууцны хөрөнгө ногдож байна (хөдөө орон нутгийн дундаж 22.1, улсын 46.2 сая). Увс аймгийн 19 сумаас 14-р, хөдөөгийн 330 сумаас 227-р байранд. Бүртгэлд 9 орон сууц, 141 хувийн сууц, 756 гэр бүлийн газар байна. Үл хөдлөхийн 6.5% нь одоо барьцаатай, 21% нь хэзээ нэгэн цагт барьцаалагдаж байжээ (улсын дундаж 11%, 35%).
2024 оны сумын Хурлын сонгуульд МАН 53.7%, АН 36.6% санал авч, 21 суудлын 16-ийг МАН, 5-ийг АН авсан. 5 тойрогт 48 нэр дэвшигч өрсөлдсөн (суудал тутамд 2.3). Сонгогдсон төлөөлөгчдийн 10% нь эмэгтэй (хөдөөгийн медиан 29%). Хамгийн ойр тойрогт сүүлийн суудлыг ердөө 2 саналын зөрүүгээр шийдсэн.
2016–2024 оны зургаан сонгуульд энэ сумын МАН-ын санал Увс аймгийн бусад сумдын түвшинтэй ойролцоо байсан. Гэвч сумдын хувьд нэг сонгуулиас нөгөөд дэмжлэг их хэлбэлздэг тул энэ нь тогтсон «уламжлал» биш. 2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд У.Хүрэлсүх 80%, Д.Энхбат 6.7%, С.Эрдэнэ 3.7% санал авсан.
Энэ суманд иргэдийн газрын эрхийн 20.4% нь эмэгтэйчүүдийн нэр дээр байна (хөдөөгийн медиан 25.5%-иас бага); малчны өвөлжөө, хаваржааны газарт 6%. Хувь хүний машины 3.1% нь эмэгтэйчүүдийнх (хөдөөгийн медиан 7.8%-иас бага). Банкны зээлдэгчдийн 45.7% эмэгтэй боловч зээлийн үлдэгдлийн ердөө 37.6%-ийг эзэмшдэг. 2024 онд сумын Хуралд сонгогдсон төлөөлөгчдийн 10% нь эмэгтэй. Эмэгтэйчүүдийн оролцооны индексээр (газар, машин, зээлдэгч, захирал, төлөөлөгч) хөдөөгийн 330 сумаас 292-р байранд.
| Сум | Эрэмбэ | Хүн ам | Машин/1000 | Шинэ | Бизнес/1000 | Зээл÷хадг. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Тариалан | 95 | 4,002 | 427 | 42.7% | 9.0 | 0.72 |
| Өмнөговь | 126 | 4,613 | 356 | 38.0% | 11.7 | 2.07 |
| Ховд | 141 | 2,365 | 401 | 45.7% | 12.7 | 1.25 |
| Наранбулаг | 234 | 4,266 | 340 | 37.7% | 7.5 | 2.26 |
| Эрдэнэбүрэн · Ховд | 267 | 2,390 | 316 | 10.5% | 13.4 | 3.47 |
| Өлгий | 277 | 2,381 | 316 | 26.8% | 8.4 | 2.06 |
| Баяннуур · Баян-Өлгий | 315 | 4,959 | 283 | 22.4% | 5.8 | 0.65 |
| Мянгад · Ховд | 328 | 3,752 | 355 | 16.0% | 13.1 | 3.92 |
| Сум | Эрэмбэ | Хүн ам | Машин/1000 | Шинэ | Бизнес/1000 | Зээл÷хадг. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Улаангом | 42 | 33,988 | 399 | 15.5% | 36.5 | 1.71 |
| Тариалан | 95 | 4,002 | 427 | 42.7% | 9.0 | 0.72 |
| Түргэн | 107 | 2,052 | 469 | 38.6% | 12.2 | 3.84 |
| Баруунтуруун | 114 | 2,663 | 337 | 13.0% | 28.2 | 2.54 |
| Өмнөговь | 126 | 4,613 | 356 | 38.0% | 11.7 | 2.07 |
| Малчин | 127 | 2,304 | 343 | 37.3% | 12.2 | 2.11 |
| Давст | 129 | 1,422 | 340 | 16.7% | 23.9 | 3.06 |
| Ховд | 141 | 2,365 | 401 | 45.7% | 12.7 | 1.25 |
| Хяргас | 188 | 2,404 | 356 | 23.3% | 15.8 | 1.21 |
| Өндөрхангай | 202 | 3,181 | 347 | 17.8% | 15.7 | 1.55 |
| Сагил | 204 | 2,448 | 397 | 29.4% | 8.6 | 5.40 |
| Цагаанхайрхан | 211 | 2,017 | 297 | 24.0% | 17.8 | 1.37 |
| Зүүнговь | 220 | 2,778 | 312 | 39.8% | 9.4 | 2.16 |
| Зүүнхангай | 224 | 2,376 | 332 | 7.0% | 13.0 | 0.84 |
| Наранбулаг | 234 | 4,266 | 340 | 37.7% | 7.5 | 2.26 |
| Бөхмөрөн | 239 | 2,193 | 416 | 50.3% | 20.5 | 2.19 |
| Өлгий | 277 | 2,381 | 316 | 26.8% | 8.4 | 2.06 |
| Тэс | 314 | 4,850 | 220 | 19.7% | 9.5 | 2.45 |
| Завхан | 331 | 1,837 | 279 | 21.3% | 10.9 | 1.83 |