Цогтцэций нь Өмнөговь аймгийн 11,392 хүн амтай уул уурхайн өсөлттэй сум. Машин, газар, бизнесийн 5 үзүүлэлтийг нэгтгэсэн хөгжлийн индексээр 2021–2026 онд 339 сум, дүүргээс 2-р байранд орж байна (2006–2010 онд харьцангуй индекс 97, одоо 99). Хүн ам нь 2014–2025 онд 73.3%-иар өссөн.
Хөгжлийн дараалал: худалдаа, үйлдвэрийн газар (2011) → машины урсгал (2017) → газрын зах зээл (2018) → шинэ/тансаг машин (2019). Харьцангуй байраа хамгийн их ахиулсан он 2017, хамгийн их саарсан он 2014.
2006 оноос хойш энэ суманд 16,477 машин орж ирж бүртгэгдсэн нь 1000 хүнд 1,446 буюу улсын хөдөөгийн медианаас 3.7 дахин их. Тэдгээрийн 63.8% нь шинэ (улсын хөдөөгийн медиан 16%), суудлын машины 10.6% нь тансаг/премиум ангиллын. Хамгийн олон машин орж ирсэн он: 2021.
Одоо хүчинтэй 6,525 газрын эрхийн 1,926 нь худалдаа, шилжүүлгээр эзэмшигч солигдсон тохиолдол. Энд газар авсан иргэдийн 39.2% нь өөр аймгаас гаралтай (медиан 6.7%).
Регистрийн угтвараараа энэ сумаас гаралтай 2,007 газар эзэмшигч иргэний 88.7% нь төрсөн аймагтаа, 7.3% нь Улаанбаатарт (хөдөөгийн медиан 20.6%), 5% нь өөр аймагт газартай.
Бүртгэлийн хаягаараа 491 бизнес энд бүртгэлтэй. Тэдгээрийн дундаж чадавхийн оноо 73.3 (хөдөөгийн медиан 52.5), 15% нь улсын хэмжээнд чадавхаараа шилдэг 10%-д багтана.
2025 оны эцэст энэ сумын банкны салбаруудад иргэдийн зээлийн үлдэгдэл 124.4 тэрбум ₮, хадгаламж 50.5 тэрбум ₮ байв. Нэг хүнд зээл 10.9 сая ₮ (хөдөөгийн медиан 3.8), хадгаламж 4.4 сая ₮ (медиан 1.8). Зээл нь хадгаламжаасаа 2.5 дахин их (хөдөөгийн медиан 2.1). 2019 оноос хойш зээл 4.1 дахин, хадгаламж 2.9 дахин өссөн (нэрлэсэн). Чанаргүй зээлийн хувь 4.3% (хөдөөгийн медиан 1.0%). Зээлдэгчдийн 47% нь эмэгтэй.
Энэ суманд бүртгэлтэй орон сууц, хувийн сууцыг талбайгаар нь үнэлэхэд нэг хүнд 16.7 сая төгрөгийн орон сууцны хөрөнгө ногдож байна (хөдөө орон нутгийн дундаж 22.1, улсын 46.2 сая). Өмнөговь аймгийн 15 сумаас 3-р, хөдөөгийн 330 сумаас 54-р байранд. Бүртгэлд 540 орон сууц, 492 хувийн сууц, 3,921 гэр бүлийн газар байна. Үл хөдлөхийн 8% нь одоо барьцаатай, 29% нь хэзээ нэгэн цагт барьцаалагдаж байжээ (улсын дундаж 11%, 35%).
2024 оны сумын Хурлын сонгуульд МАН 36.7%, АН 50.5% санал авч, 29 суудлын 6-ийг МАН, 22-ийг АН, бусад нам/бие даагч 1 авсан. 4 тойрогт 71 нэр дэвшигч өрсөлдсөн (суудал тутамд 2.5). Сонгогдсон төлөөлөгчдийн 41% нь эмэгтэй (хөдөөгийн медиан 29%). Хамгийн ойр тойрогт сүүлийн суудлыг 12 саналын зөрүүгээр шийдсэн.
2016–2024 оны зургаан сонгуульд энэ сумын МАН-ын санал Өмнөговь аймгийн бусад сумдын түвшинтэй ойролцоо байсан. Гэвч сумдын хувьд нэг сонгуулиас нөгөөд дэмжлэг их хэлбэлздэг тул энэ нь тогтсон «уламжлал» биш. 2021 оны Ерөнхийлөгчийн сонгуульд У.Хүрэлсүх 72.6%, Д.Энхбат 17.7%, С.Эрдэнэ 5% санал авсан.
Энэ суманд иргэдийн газрын эрхийн 47.6% нь эмэгтэйчүүдийн нэр дээр байна (хөдөөгийн медиан 25.5%-иас өндөр); малчны өвөлжөө, хаваржааны газарт 24.9%. Хувь хүний машины 18.9% нь эмэгтэйчүүдийнх (хөдөөгийн медиан 7.8%-иас өндөр). Банкны зээлдэгчдийн 46.9% эмэгтэй боловч зээлийн үлдэгдлийн ердөө 35.3%-ийг эзэмшдэг. 2024 онд сумын Хуралд сонгогдсон төлөөлөгчдийн 41% нь эмэгтэй. Эмэгтэйчүүдийн оролцооны индексээр (газар, машин, зээлдэгч, захирал, төлөөлөгч) хөдөөгийн 330 сумаас 24-р байранд.
| Сум | Эрэмбэ | Хүн ам | Машин/1000 | Шинэ | Бизнес/1000 | Зээл÷хадг. |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Ханбогд | 1 | 9,258 | 1,854 | 61.3% | 77.8 | 2.22 |
| Цогтцэций | 2 | 11,392 | 1,446 | 63.8% | 41.7 | 2.46 |
| Гурвантэс | 5 | 6,450 | 900 | 56.7% | 29.5 | 1.04 |
| Даланзадгад | 5 | 33,284 | 1,056 | 47.5% | 63.5 | 1.85 |
| Баян-Овоо | 10 | 1,594 | 1,117 | 41.8% | 36.4 | 1.42 |
| Ханхонгор | 49 | 1,815 | 804 | 21.8% | 13.8 | 2.25 |
| Булган | 60 | 1,767 | 625 | 16.6% | 23.2 | 1.88 |
| Цогт-Овоо | 83 | 1,928 | 589 | 18.4% | 23.9 | 1.85 |
| Ноён | 87 | 1,266 | 540 | 14.4% | 29.2 | 1.68 |
| Манлай | 113 | 2,486 | 512 | 8.5% | 22.5 | 0.76 |
| Номгон | 135 | 2,215 | 532 | 16.0% | 15.3 | 1.70 |
| Баяндалай | 147 | 1,841 | 563 | 20.3% | 16.8 | 2.97 |
| Сэврэй | 194 | 1,818 | 395 | 18.3% | 16.5 | 0.89 |
| Хүрмэн | 214 | 1,357 | 590 | 19.1% | 8.8 | 2.63 |
| Мандал-Овоо | 223 | 1,534 | 454 | 9.8% | 21.5 | 2.18 |