Улсын Их Хурал · Төсөл, асуудал

Хууль тогтоомжийн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хууль, тогтоолын төсөл

Санал хураалт
25
2025-06-19 – 2025-06-26
Дэмжигдсэн
21
84%
Гишүүний санал
5
3 санаачлагч
Байнгын хороо дэмжээгүй
4
зарчмын зөрүүтэй санал

Санал гаргасан гишүүд

П.Сайнзориг 2 санал, 1 дэмжигдсэнД.Энхтүвшин 2 санал, 1 дэмжигдсэнБ.Жаргалан 1 санал, 0 дэмжигдсэн

Хамгийн бага зөрүүтэй

02 · ЦАГАЛБАР

Бүх санал хураалт

Санал хураалт бүрийн томьёолол parliament.mn-д нийтэлсэн хэлбэрээр (урт бол таслав). Төрөл, санал гаргагч, байнгын хорооны байр суурийг томьёоллоос автоматаар ялгав. Цаг — гишүүдийн санал өгсөн дундаж цаг (Улаанбаатар).

2025.06.19
Бусаддэмжигдсэн 54–34
гомдол, маргааныг урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагааны зарчим, хугацаа, оролцогчдын эрх, үүргийг зөвхөн хуулиар тогтоох бөгөөд бусад асуудлыг захиргааны хэм хэмжээний актаар тогтоож болно.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:13МАН 36/13 (19 өгөөгүй)АН 11/14 (17 өгөөгүй)ХҮН 2/4 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 3/1
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 63–28
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 8 дахь заалт буюу 29.5 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “29.5.Энэ хуулийн 12.2.2-т заасан хуулийн төслийг дагалдуулан зөвхөн тухайн жилийн төсөвт нөлөөлөл үзүүлэх хууль тогтоомжийн төслийг өргөн мэдүүлэх бөгөөд энэ тохиолдолд тухайн хууль тогтоомжийн төслийн төсвийн орлого, зарлага, төсвийн тэнцэлд үзүүлэх нөлөөлөл, холбогдох тооцооллыг хуулийн төслийн танилцуулгад тодорхой тусгана.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:16МАН 39/12 (17 өгөөгүй)АН 13/13 (16 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 3/1
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгхасахдэмжигдсэн 63–29
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 9 дэх заалт буюу 33.3.3 дахь заалтыг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:16МАН 38/13 (17 өгөөгүй)АН 14/13 (15 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 3/1
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 50–46
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 11 дэх заалт буюу 39.3 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “39.3 Хүний эрх, эрх чөлөөг хязгаарлах зохицуулалт бүхий хуулийн төсөлд Хүний эрхийн Үндэсний Комиссоос, Эрүүгийн хууль, Иргэний хууль, Захиргааны ерөнхий хууль, Зөрчлийн тухай хууль болон шүүхэд хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журамтай холбогдсон хуулийн төсөлд Улсын Дээд шүүх, Улсын ерөнхий прокуророос тус тус санал авах бөгөөд ажлын 30 өдрийн дотор санал ирүүлээгүй бол тусгайлан өгөх саналгүй гэж үзнэ.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:24МАН 36/18 (14 өгөөгүй)АН 9/19 (14 өгөөгүй)ХҮН 3/3 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 0/4
Гишүүний гаргасан заалтГишүүн: П.Сайнзоригхасахдэмжигдсэн 55–41
Улсын Их Хурлын гишүүн П.Сайнзоригийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 15 дахь заалт буюу 41.4 дэх хэсгийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:26МАН 33/21 (14 өгөөгүй)АН 13/15 (14 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 62–34
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 2 дугаар зүйлийн “бүлэг, дэд бүлэг, зүйлийн” гэснийг “бүтцийн” гэж өөрчилж, “29 дүгээр зүйлийн 29.3 дахь хэсгийн “боловсруулна” гэсний урд “анх батлагдсан хууль болон дагалдаж буй хуулийн төслийн үзэл баримтлал агуулгад нийцүүлэн” гэж” гэснийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:27МАН 42/12 (14 өгөөгүй)АН 12/16 (14 өгөөгүй)ХҮН 5/1 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгхасахдэмжигдсэн 56–40
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 1 дэх заалтын 7.5 дахь хэсгийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:27МАН 38/16 (14 өгөөгүй)АН 9/19 (14 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Гишүүний гаргасан заалтГишүүн: Д.Энхтүвшинөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 57–40
Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Энхтүвшингийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 2 дахь заалт буюу 13.2.6 дахь заалтын “сонирхолд нийцүүлэх зарчимд тулгуурлан” гэснийг “сонирхол, хууль тогтоомжид нийцэх эсэхийг дүгнэн оновчтой хувилбарыг үндэслэлийн хамт санал болгох зарчмыг баримтлан” гэж өөрчлөх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:28МАН 37/17 (14 өгөөгүй)АН 12/17 (13 өгөөгүй)ХҮН 5/1 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 58–39
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 3 дахь заалт буюу 17.1 дэх хэсгийн “судалгаа, шинжилгээний байгууллага, судлаачаар” гэснийг “хөндлөнгийн судлаач, хуулийн этгээдээр” гэж өөрчлөх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:28МАН 38/16 (14 өгөөгүй)АН 11/18 (13 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгхасахдэмжигдсэн 61–36
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 4 дэх заалт буюу 18.1.3 дахь заалтыг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:29МАН 41/13 (14 өгөөгүй)АН 11/18 (13 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгхасахдэмжигдсэн 60–37
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 5 дахь заалт буюу 38.1 дэх хэсгийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:29МАН 39/15 (14 өгөөгүй)АН 12/17 (13 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 61–36
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 6 дахь заалт буюу 38.7 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “38.7.Хууль санаачлагч олон нийтийн хэлэлцүүлгийн хугацаа дууссан өдрөөс хойш 30 хоногийн дотор хуулийн төсөлд тусгасан, эс тусгасан талаарх саналын товьёгийг тайлбар, үндэслэлийн хамт албан ёсны цахим хуудсандаа болон хууль тогтоомжийн төсөлд санал авах нэгдсэн цахим системд байршуулна. Хууль тогтоомжийн төсөлд санал авах нэгдсэн цахим систем нь энэ хуулийн 45.3-т заасан эрх зүйн мэдээллийн нэгдсэн сангийн нэг бүрэлдэхүүн байна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:30МАН 40/14 (14 өгөөгүй)АН 12/17 (13 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 56–41
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 3 дугаар зүйлийн 8 дахь заалтын 49.2 дахь хэсгийн “Засгийн газраас үүрэг болгосны дагуу” гэснийг хасаж, 7 дахь заалт буюу 40.3 дахь хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “40.3.Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 115, 117, 118 дугаар зүйлд заасан тайлан, илтгэл нь энэ хуулийн 40.2-т заасан шаардлагыг хангасан байна.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:31МАН 37/17 (14 өгөөгүй)АН 11/18 (13 өгөөгүй)ХҮН 5/1 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгхасахдэмжигдсэн 57–40
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 5 дугаар зүйлийн “15.7.1 дэх заалтын 7 “иргэн, захиргаа, ” гэснийг, 28.3.9, 28.8.6 дахь заалтын “шаардлагатай бол” гэснийг,” гэснийг хасах гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:31МАН 37/17 (14 өгөөгүй)АН 11/18 (13 өгөөгүй)ХҮН 6/0 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Гишүүний гаргасан заалтГишүүн: Б.Жаргаланбайнгын хороо дэмжээгүйхасахдэмжигдээгүй 25–72
Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Жаргалангийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 4 дэх заалт буюу 17.3 дахь хэсгийн 17.3.2 дахь заалтыг хасах гэсэн Хууль зүйн байнгын хорооны дэмжээгүй саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:43МАН 16/38 (14 өгөөгүй)АН 6/23 (13 өгөөгүй)ХҮН 2/4 (2 өгөөгүй)ИЗНН 1/3ҮЭ 0/4
Гишүүний гаргасан заалтГишүүн: П.Сайнзоригбайнгын хороо дэмжээгүйхасахдэмжигдээгүй 31–67
Улсын Их Хурлын гишүүн П.Сайнзоригийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 4 дэх заалт буюу 17.3 дахь хэсгийг хасах гэсэн Хууль зүйн байнгын хорооны дэмжээгүй саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:43МАН 20/34 (14 өгөөгүй)АН 7/23 (12 өгөөгүй)ХҮН 3/3 (2 өгөөгүй)ИЗНН 1/3ҮЭ 0/4
Гишүүний гаргасан заалтГишүүн: Д.Энхтүвшинбайнгын хороо дэмжээгүйхасахдэмжигдээгүй 40–58
Улсын Их Хурлын гишүүн Д.Энхтүвшингийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 4 дэх заалт буюу 17.3.1 дэх заалтын “бусад” гэснийг хасах гэсэн Хууль зүйн байнгын хорооны дэмжээгүй саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:44МАН 26/28 (14 өгөөгүй)АН 10/20 (12 өгөөгүй)ХҮН 3/3 (2 өгөөгүй)ИЗНН 1/3ҮЭ 0/4
Горимын саналдэмжигдсэн 56–43
Горимын саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:55МАН 34/21 (13 өгөөгүй)АН 14/16 (12 өгөөгүй)ХҮН 5/1 (2 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгбайнгын хороо дэмжээгүйнэмэхдэмжигдээгүй 46–54
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төсөлд доор дурдсан агуулга бүхий зүйл нэмэх: “7 дугаар зүйл.Энэ хуулийг 2025 оны 08 дугаар сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.” гэсэн Хууль зүйн байнгын хорооны дэмжээгүй саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
11:03МАН 31/24 (13 өгөөгүй)АН 8/22 (12 өгөөгүй)ХҮН 5/2 (1 өгөөгүй)ИЗНН 1/3ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгнэмэхдэмжигдсэн 55–45
Ажлын хэсгийн гаргасан, Төслийн 1 дүгээр зүйлийн “хүний эрх, эрх чөлөөг” гэсний өмнө “хуулиар тогтоосон хязгаарлалтаас гадуур” гэж нэмэх гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
11:04МАН 34/21 (13 өгөөгүй)АН 12/18 (12 өгөөгүй)ХҮН 6/1 (1 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Ажлын хэсгийн заалтАжлын хэсэгөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 58–42
Ажлын хэсгийн гаргасан, Тогтоолын төслийн 1 дүгээр заалтын 2 дахь дэд заалтын “холбогдох хуулиудын төслийг Монгол Улсын Их Хурлын 2025 оны намрын ээлжит чуулганы хугацаанд багтаан” гэснийг “судалгаа хийж, холбогдох хуулиудын төслийг 2026 оны 05 дугаар сарын 01-ний өдрийн дотор Улсын Их Хуралд” гэж өөрчилж, энэ заалтад дор дурдсан агуулгатай 4 дэх дэд заалт нэмэх: “4/Хууль санаачлагчид мэргэжил, арга зүйн туслалцаа үзүүлэх үүрэг бүхий төрийн холбогдох байгууллагын албан хаагчдыг Хууль тогтоомжийн тухай хуулийн 12 дугаар зүйлд заасан холбогдох аргачлал, арга зүйгээр хангах, чадавхжуулах ажлыг үе шаттайгаар зохион байгуулж, хэрэгжүүлэх.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
11:05МАН 36/19 (13 өгөөгүй)АН 13/17 (12 өгөөгүй)ХҮН 6/1 (1 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Бусад заалтын өөрчлөлтнэмэхдэмжигдсэн 56–44
Ажлын хэгсийн гаргасан, Тогтоолын төсөлд дор дурдсан агуулгатай 2 дахь заалт нэмэх: “Захиргааны хэм хэмжээний актыг хууль тогтоомжид нийцүүлэх, Захиргааны ерөнхий хуулийн хэрэгжилтийг хангах чиглэлээр дараах арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхийг Монгол Улсын Засгийн газар, Монгол Улсын Их Хуралд ажлаа шууд хариуцан тайлагнадаг байгууллагуудын удирдлагад даалгасугай: 1/Хуулиар тусгайлан эрх олгогдоогүй бөгөөд нийтээр заавал дагаж мөрдүүлэхээр баталсан дүрэм, журам, заавар, аргачлалыг хүчингүй болгох; 2/хуульд заасны дагуу баталсан боловч бүртгүүлээгүй захиргааны хэм хэмжээний актыг улсын нэгдсэн бүртгэлд бүртгүүлэх; 3/эрх зүйн зохицуулалтын ач холбогдлоо алдаж, дагаж мөрдөхгүй болсон, хууль тогтоомжтой зөрчилдсөн, эрх олгосон хуулийн заалт нь хүчингүй болсон, өөрчлөгдсөн захиргааны хэм хэмжээний актыг хүчингүй болгох, хуульд нийцүүлэн шинэчлэн батлах;
11:07МАН 34/21 (13 өгөөгүй)АН 13/17 (12 өгөөгүй)ХҮН 6/1 (1 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
Бусаддэмжигдсэн 58–42
“6.Энэ тогтоолын 2 дахь заалтад заасан арга хэмжээг авч хэрэгжүүлэхийг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газар, бүх шатны иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, үйлчилгээг нь нийтээс заавал хэрэглэдэг нийтийн эрх зүйн этгээдэд зөвлөсүгэй.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
11:07МАН 36/19 (13 өгөөгүй)АН 13/17 (12 өгөөгүй)ХҮН 6/1 (1 өгөөгүй)ИЗНН 2/2ҮЭ 1/3
2025.06.26
Бусад заалтын өөрчлөлтнэмэхдэмжигдсэн 47–39
Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 4 дэх заалтад доор дурдсан агуулгатай 17.3 дахь хэсэг нэмэх: 4/17 дугаар зүйлийн 17.3 дахь хэсэг: “17.3.Тухайн хуулийн төслөөр хүний эрх, эрх чөлөөг хязгаарлах тохиолдолд дараах шаардлагыг хангасан эсэхийг энэ хуулийн 17.2.4-т заасан үнэлгээнд нэмж тусгана: 17.3.1.үндэсний аюулгүй байдал, хүний эрх, эрх чөлөө, нийгмийн хэв журмыг хамгаалах зайлшгүй шаардлага бүхий байх; 17.3.2.ялгаварлан гадуурхаагүй байх; 17.3.3.хязгаарлалт нь зорилгодоо хүрэхэд тохирсон, боломжит хамгийн бага түвшинд байх.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:37МАН 31/18 (19 өгөөгүй)АН 11/14 (17 өгөөгүй)ХҮН 2/5 (1 өгөөгүй)ИЗНН 1/1 (2 өгөөгүй)ҮЭ 2/1 (1 өгөөгүй)
Бусад заалтын өөрчлөлтөөрчлөн найруулахдэмжигдсэн 61–25
Төслийн 1 дүгээр зүйлийн 2 дахь заалт буюу 12.4 дэх хэсгийг доор дурдсанаар өөрчлөн найруулах: “12.4.Монгол Улсын Их Хурлын чуулганы хуралдааны дэгийн тухай хуулийн 33.1-д заасан хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулахад энэ хуулийн 12.1.2, 12.1.3, 12.1.6-д заасан аргачлал хамаарахгүй.” гэсэн саналыг дэмжье гэсэн санал хураалт явуулъя.
10:39МАН 35/14 (19 өгөөгүй)АН 18/7 (17 өгөөгүй)ХҮН 5/2 (1 өгөөгүй)ИЗНН 1/1 (2 өгөөгүй)ҮЭ 2/1 (1 өгөөгүй)