Үдийн шуурхай тойм

11:55-д нийтлэгдсэн мэдээллээр ХАА-н салбарын хөнгөлөлттэй зээл, урамшууллыг шалгах УИХ-ын Хянан шалгах түр хороо байгуулах санаачилгад 38 гишүүн гарын үсэг зуржээ. Хуульд шаардагдах босго 32 гишүүн тул түр хороо байгуулах улс төр-хууль зүйн нөхцөл бүрдсэн байна. Эцсийн шийдвэрийг УИХ гаргана. Энэ бол өнөө өглөөний засаглалийн хамгийн том сэдэв. Шалгалт бодитоор эхэлбэл “Хүнсний хувьсгал”, “Цагаан алт”, Атар зэрэг хөтөлбөрүүдийн зээлдэгч, мөнгөн дүн, урамшуулал, зарцуулалт, үр дүн парламентын хяналтын объект болно. Бизнесийн утга нь хоёр талтай: шударга өрсөлдөөнийг нэмэгдүүлэх боломжтой боловч шалгалтын явцад шинэ хөнгөлөлттэй санхүүжилт саарах, зарим компаниудын нэр хүнд/санхүүгийн эрсдэл илрэх боломжтой. 🔴 засаглал ажиглалт | магадлал өндөр | ач холбогдол маш өндөр. Өрөг — ХАА-н зээл, урамшууллыг шалгах түр хорооны санаачилга

08:31-ийн шинэ дэлгэрэнгүй мэдээлэл өчигдрийн сэдэвг материаллаг хэмжээгээр шинэчиллээ. Говь-Алтайн Цогт, Дэлгэр болон Төв аймгийн Алтанбулагт гурван голомт бүртгэгдэж, 28 өрхийн 637 ямаа өвчилсөн; 15 өрхийн 5,871 ямааг устгалд оруулж байна. Үүнээс илүү чухал нь тархвар зүйн тандалтаар VII сарын 21–IX сарын 24-нд цахим худалдаагаар борлуулсан үржлийн малыг мөрдөхөд 10 аймгийн 13 байршил шалгалтад оржээ. Улаанбаатарын Хан-Уул дүүрэгт хүртэл 233 толгой мал хязгаарлалтад байна. Саятан сүрэг нэрээр худалдаалагдсан ухнуудын бүрэн destination list одоо хүртэл тодорхой болоогүй, зарим малыг мал эмнэлгийн гэрчилгээгүй тээвэрлэсэн тохиолдол бүртгэгдсэн гэж мэдээлжээ. 2024 онд ижил өвчнөөр 14,252 ямаа устгахад Засгийн газар ₮2.82 тэрбумын нөхөн төлбөр шийдэж байсан. Тэр үеийн дундаж үнэлгээгээр өнөөгийн 5,871 ямааны нөхөн төлбөр ойролцоогоор ₮1.16 тэрбум болох боломжтой ч 2026 оны албан үнэлгээнээс шалтгаалан бодит дүн өөр байна. 🔴 Мал аж ахуй + ноолуур + төсвийн эрсдэл | магадлал өндөр | ач холбогдол өндөр. Өрөг — годронгийн тархалт, зөвшөөрөлгүй үржлийн малын мөрөөр

08:47-д нийтлэгдсэн төсвийн тодотголын задлангаар Засгийн газар ₮1.4409 их наядын “хэмнэлт” гаргахаар байгаа боловч төсвийн тэнцвэржүүлсэн алдагдал ₮1.05 их наядаас ₮2.048 их наяд, өөрөөр хэлбэл ₮998 тэрбумаар нэмэгдэхээр байна. Алдагдал ДНБ-ий 1%-аас 2% болж, хуулийн дээд хязгаарт хүрэхээр тооцжээ. “₮1.4 их наядын хэмнэлт”-ийн бүтэц өөрөө анхаарал татна: ₮433.4 тэрбум нь урсгал зардлын таналт, ₮249.5 тэрбум нь хөрөнгийн зардлын цэвэр бууралт боловч хамгийн том ₮758 тэрбум нь нийслэлийн үнэт цаасны санхүүжилтээс хасагдах дүн байна. Тиймээс нийт ₮1.4 их наядыг төрийн үргүй хэрэглээнээс хэмнэсэн гэж ойлгох боломжгүй. Макро суваг нь: төсвийн алдагдал ↑ → дотоод эрэлт ↑ → инфляц/хүүгийн дарамт ↑ → Монголбанкны мөнгөний бодлого сулрах орон зай ↓. 🟠 Макро эрсдэл | магадлал өндөр | ач холбогдол маш өндөр. Өрөг — 2026 оны төсвийн тодотголын тоон задлал

2026 оны төсөвт анх 738 төсөлд ₮3.2802 их наяд зарцуулахаар байсан. Тодотголоор худалдан авах ажиллагаа эхлээгүй, гэрээгүй эсвэл хэрэгжих боломжгүй төслүүдээс 36-г хасаж: 702 төсөл нийт төсөвт өртөг ₮9.7983 их наяд 2026 онд санхүүжүүлэх дүн ₮3.0307 их наяд болгож байна. Тиймээс “төсвийн хөрөнгө оруулалтыг их хэмжээгээр зогсоолоо” гэх зураг биш. Барилга, зам, инженеринг, тоног төхөөрөмжийн компаниудад ₮3 их наядын төрийн худалдан авалт market он дуустал хэвээр байна. 🟢 Боломж | магадлал маш өндөр | ач холбогдол өндөр.

Өнөөдөр News.mn ипотекийн шинэ бодлогын талаар мэдээлэхдээ 2027 онд хөнгөлөлттэй ипотекийн эх үүсвэрийг ₮1.8 их наядаар нэмэгдүүлж, ойролцоогоор 16 мянган иргэнийг хөтөлбөрт хамруулах төлөвлөгөө яригдаж байгааг мэдээллээ. Энэ нь хэрэгжвэл: mortgage санхүүжилт ↑ → орон сууцны бодит эрэлт ↑ → хөгжүүлэгч sales ↑ → барилгын материал/банканд эерэг. Гэхдээ нийлүүлэлт хурдан нэмэгдэхгүй бол: cheap credit → apartment price ↑ гэсэн танил эрсдэл бий. 🟢 Барилга/банканд боломж / 🟠 байрны үнийн эрсдэл | ач холбогдол өндөр. News.mn — ипотекийн 2027 оны санхүүжилтийн шинэ төлөвлөгөө