Үдийн шуурхай тойм

Өнөө өглөө АМГТГ-ын Газрын тосны бүтээгдэхүүний хэлтсийн дарга Д.Даваабаяр Монгол Улс АИ-92 автобензиний 5–6 хоногийн нөөцтэй байгааг мэдээллээ. Үүний зэрэгцээ Шуурхай штаб ШТС-уудын борлуулалтад шууд хяналт хийж эхэлжээ. Хайлааст дахь МТ ШТС зөвхөн талоноор шатахуун олгож, талоныг компанийн төв оффисоос авах нөхцөл тавьсныг Шуурхай штаб хэрэглэгчдийг ялгаварласан гэж үзэн хуулийн дагуу хариуцлагын асуудал хөндөнө гэв. Энэ хоёр мэдээллийг нийлүүлбэл асуудал зөвхөн улсын нийт нөөц биш, импортлогч → ШТС → хэрэглэгч гэсэн хуваарилалт дээр шилжиж байна. 🔴 Эрсдэл | магадлал маш өндөр | ач холбогдол маш өндөр. Уул уурхай, авто тээвэр, хүргэлт, барилга, ХАА болон жижиглэн худалдааны логистикд шууд нөлөөлнө. News.mn — АИ-92-ын нөөцийн өнөөдрийн мэдээлэл Chig.mn — МТ ШТС-ийн талоны асуудал

Өнөөдрийн хамгийн чухал засаглал сэдэв. УИХ-ын гишүүн Л.Мөнхбаясгалан АН-ын “4:11” мэдээллийн үеэр Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдиннямтай холбоотойгоор шатахууны нөөцийн сав байгуулах хөнгөлөлттэй зээлийн схемийн талаар мэдэгдэл хийв. Түүний мэдээлснээр зээлийг компаниудад 9%-ийн хүүтэй хүргэхийн тулд 2026 онд улсын төсвөөс ₮20 тэрбумын хүүгийн татаас гаргасан байна. Нийтлэлд нэрлэсэн зээлүүдээс хамгийн том нь Шунхлай — ₮30 тэрбум, Петро хаан — ₮10 тэрбум, Шинэ эрин Ойл — ₮6 тэрбум; Мон суль, Синчи ойл тус бүр ₮5.1 тэрбум; Тэс Петролиум, Сан петролиум тус бүр ₮5 тэрбум; Сод Монгол — ₮3.1 тэрбум; Өү Жи Энержи Ойл, Welcome, Петро найн тус бүр ₮2.7 тэрбум; Интернайшнл, Морьт говь Ойл тус бүр ₮2.5 тэрбум; Либра Энержи ₮2 тэрбум; Ди Би Ойл ₮750 сая гэж дурджээ. Энд нэг зүйлийг ялгаж харах хэрэгтэй: ₮500 тэрбумын зээл лоббидсон, ₮9 их наядын зах зээл сайдын мэдэлд орсон гэх хэсгүүд нь Л.Мөнхбаясгалангийн улс төрийн мэдэгдэл бөгөөд одоогоор хараат бус аудит, мөрдөн шалгалтаар тогтоогдсон баримт биш. Харин дээрх компани–зээлийн жагсаалт нь шалгаж болох маш үнэ цэнтэй lead юм. 🔴 засаглал ажиглалт | ач холбогдол маш өндөр. Энд одоо шалгах ёстой зүйл: компани → авсан зээл → банк → төсвийн хүүгийн татаас → барьсан савны м³ → одоо хадгалж буй түлш → эцсийн өмчлөгч. Хэрэв хөнгөлөлттэй зээлийн зорилго стратегийн нөөц нэмэгдүүлэх байсан атлаа улс 5–6 хоногийн АИ-92-той байгаа бол…

Өнөө 08:02-д Засгийн газар, 09:33-д МҮОНРТ-аар нийтлэгдсэн мэдээллээр JETRO Монголд байнгын төлөөлөгчийн газар байгуулахаар болжээ. Энэ нь Японы айлчлалын үеэр яригдсан санаа байхаа больж, институцийн бодит өөрчлөлт болж байна. JETRO-гийн Монгол дахь баг Японы компаниудад Монголын зах зээл, түнш хайлт, хөрөнгө оруулалтын мэдээлэл өгөхийн зэрэгцээ Монголын компаниудад Японы зах зээлд гарах бүтээгдэхүүнээ судлах, үйлдвэрлэл/борлуулалтын know-how, инноваци, маркетингийн зөвлөгөө өгдөг бүтэцтэй байна. Монголын тал Япон руу экспортлох бүтээгдэхүүний нэр төрөл, хэмжээг нэмэгдүүлэх шаардлагатайг мөн онцолжээ. 🟢 Боломж | магадлал маш өндөр | ач холбогдол өндөр. Ялангуяа ноолуур, хүнс, processed food, технологи, аялал жуулчлал, mining-services болон Японы SME–Монгол SME matching-д ашигтай. Засгийн газар — JETRO Монголд салбараа нээнэ

Өнөө 11:35-д нийтлэгдсэн мэдээллээр Шадар сайд Н.Номтойбаяр Астана хотын эдийн засгийн тусгай бүсүүдэд ажиллаж, Монголын Засгийн газар Эдийн засгийн тусгай бүсийн тухай хуулийн төслийг намрын чуулганаар УИХ-д өргөн мэдүүлэхээр бэлтгэж байгааг мэдэгдэв. Астанагийн загварт 25 жил хүртэл: газрын татвар 0% + НӨАТ 0% + үл хөдлөхийн татвар 0% + газар ашиглалтын төлбөр 0% + импортын тоног төхөөрөмж/түүхий эдийн гаалийн татвар 0% гэсэн incentive ашигладаг. Монгол яг энэ хэмжээгээр хуульчилна гэсэн үг биш. Гэхдээ Засгийн газар SEZ-ээ tax holiday + land + customs + үйлдвэрлэл гэсэн илүү хүчтэй FDI хэрэгсэл болгох загвар судалж буй нь тодорхой боллоо. 🟢 Боломж | магадлал дунд–өндөр | ач холбогдол өндөр. Энэ нь боловсруулах үйлдвэр, хүнс, логистик, technology үйлдвэрлэл болон экспортын үйлдвэрлэлд том өөрчлөлт авчирч болно.

Астанагийн айлчлалын үеэр Монголын тал Wabtec-ийн Казахстан дахь үйлдвэртэй баруун босоо тэнхлэгийн төмөр замын бүтээн байгуулалтын барилга угсралт, дохиоллын системийн компаниудтай хамтран оролцох боломж ярилцжээ. Wabtec болон Казахстаны Локомотив құрастыру зауытаас Монгол 2023 онд дөрвөн зүтгүүр авсан бөгөөд одоо Монголд төмөр замын 57 нэр төрлийн бүтээгдэхүүн нийлүүлдэг байна. Казахстан дахь Wabtec 2025 онд $4.2 тэрбумын зүтгүүр нийлүүлэлт, техникийн үйлчилгээний гэрээ байгуулсан хэмжээний үйлдвэрлэлийн төв юм. Одоогоор гэрээ байгуулагдаагүй тул дамжуулах хоолой. Гэхдээ баруун босоо төмөр зам бодит худалдан авалт шатанд ороход Wabtec нь locomotive/signalling/automation талын потенциаль supplier гэдэг нь ил болж байна. 🟢 Боломж | магадлал дунд | ач холбогдол өндөр. Засгийн газар — Астана SEZ болон Wabtec-ийн хэлэлцээ

Өнөө өглөө нийтлэгдсэн ярилцлагад Монголбанкны Мөнгөний бодлогын хорооны хараат бус гишүүн Р.Даваадорж 2027 оны төсвийн зарлага 2026 оноос ₮9.6 их наядаар нэмэгдэх, Засгийн газрын өр ДНБ-ий 50%-д хүрэхээр төлөвлөснийг онцолжээ. Түүний байр суурь бол шинжээчийн үнэлгээ гэдгийг ялгах хэрэгтэй. Гэхдээ дамжуулалт нь бизнесийн хувьд бодит: төрийн зарлага ↑ → aggregate эрэлт ↑ → инфляц ↑ → Монголбанкны хүү өндөр хэвээр → private-sector зээллэгийн өртөг ↑. Тэрээр Монголд 1.13 сая хүн хувийн хэвшилд ажилладаг, 220 мянган бүртгэлтэй компаниас ~70 мянга нь НӨАТ төлдөг бөгөөд төрийн цалингийн өсөлттэй хувийн хэвшил өрсөлдөхөд хүндрэлтэй гэж үзжээ. 🔴 Macro эрсдэл | магадлал дунд–өндөр | ач холбогдол өндөр. iToim — 2027 оны төсөв, өр, хувийн хэвшлийн эрсдэлийн ярилцлага