Өглөөний тойм

Эрдэнэт үйлдвэрийн шинэчилсэн ТЭЗҮ-ээр Эрдэнэтийн-Овоо зэс, молибдений ордын геологийн нөөц 2.9 тэрбумаас 4.6 тэрбум тонн болж нэмэгдсэн байна. Энэ нь өмнөх үнэлгээнээс 1.7 тэрбум тонн буюу ойролцоогоор 58.6 хувиар өссөн дүн юм. Ерөнхий захирал Г.Ёндон шинэчилсэн ТЭЗҮ нь үйлдвэрийн 2080 он хүртэлх хөгжлийн суурь болохыг онцолжээ. Технологийн шинэчлэлд 40 орчим том оврын тээврийн хэрэгсэл, 10 МВт-ын сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэр төлөвлөсөн байна.

ОХУ дизель түлшний экспортын ерөнхий хоригоо 2027 оны нэгдүгээр сарын эцэс хүртэл сунгасан тухай Bloomberg TV мэдээлжээ. Зарим үйлдвэрлэгчид тусгай зөвшөөрлөөр экспорт хийх боломж хэвээр байна. Монголын Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны мэдээллээр арваннэгдүгээр сард урьдчилсан байдлаар 100 мянга орчим тонн АИ-92 бензин импортлох төлөвлөгөөтэй байна. Оросын ерөнхий хориг нь Монголд нийлүүлэх бүх дизель түлш автоматаар зогсоно гэсэн үг биш. АИ-92-ын 100 мянган тонн нь бодит импортын гүйцэтгэл бус, урьдчилсан төлөвлөгөө юм.

Аравдугаар сарын 29-нд Оюу толгойн гүний уурхайд гарсан чулуулгийн нуралтын талаар Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам шинэ мэдээлэл өглөө. Яамны мэдээллээр чичирхийллийн бүсэд ажиллаж байсан 15 ажилтан өртсөн бөгөөд хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын стандарт зөрчсөн байж болзошгүй үндэслэлээр дөрвөн аж ахуйн нэгжид зөрчлийн хэрэг нээн шалгаж байна. Ослын эцсийн дүгнэлтийг арваннэгдүгээр сарын 4-нд гаргахаар төлөвлөжээ. Зөрчлийн хэрэг нээсэн нь компаниудын буруутай үйлдэл эцэслэн тогтоогдсон гэсэн үг биш.

Цемент шохой компанийн гүйцэтгэх захирал Ч.Баяраа компанийн санхүүгийн тулгамдсан асуудлын нэг нь 18 тэрбум төгрөгийн НӨАТ-ын урт хугацааны өглөг болохыг мэдээлжээ. Компани 2027 онд 119.7 тэрбум төгрөгийн борлуулалтын орлого, 1.2 тэрбум төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллахаар төлөвлөсөн байна. Мөн үйлдвэрлэл, ложистик, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн зургаан төсөл хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ. 18 тэрбум төгрөгийн өглөг нь ирэх жилийн төлөвлөсөн цэвэр ашгаас 15 дахин өндөр боловч өглөгийг цэвэр ашигтай шууд харьцуулах нь төлбөрийн чадварыг бүрэн илэрхийлэхгүй.

LiveTV-ийн мэдээлснээр «Эрдэнэзам» компанийн удирдлагатай холбоотой 4.7 тэрбум төгрөг шилжүүлж, хохирол учруулсан гэх хэргийг АТГ шалгажээ. Нийтлэлд Г.Өлзийдүүрэн, Г.Оюунсүрэн нарыг нэрлэж, компанийн өмчлөл болон мөнгөн шилжүүлэгтэй холбоотой маргааныг тайлбарласан байна. Мөн «Бишрэлт групп», УИХ-ын гишүүн асан Б.Ундармаагийн гэр бүлийн бизнесийн холбоосыг дурджээ. Энэ нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нийтэлсэн мөрдөн шалгах ажиллагааны талаарх мэдээлэл бөгөөд нэр дурдсан хүмүүсийг гэм буруутай гэж эцэслэн тогтоосон гэсэн үг биш.

Засгийн газраас танилцуулсан 2026–2030 оны төлөвлөгөөний төсөлд агаарын бохирдлыг 55 хувиар бууруулах зорилт тусгажээ. Нийт 58 арга хэмжээнд ойролцоогоор 15 их наяд төгрөг шаардлагатай гэж тооцсон байна. Хийн болон сэргээгдэх эрчим хүчний халаалт, цахилгаан автомашин, цэнэглэх станц, агаарын чанарын мониторинг зэрэг чиглэлүүд багтжээ. Энэ нь батлагдсан 15 их наяд төгрөгийн төсөв биш, төлөвлөгөөний төслийн хэрэгцээний тооцоо юм.

Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны Геологийн бодлогын газрын дарга Х.Санчигдорж 21 эрдэс элементийг чухал ашигт малтмалд хамааруулах асуудлыг судалж байгааг мэдээлжээ. Мөн ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн сонгон шалгаруулалтын журмыг шинэчлэх ажил үргэлжилж байна. 21 элементийн жагсаалт эцэслэн батлагдаагүй байна.

НИТХ-ын Зөвлөлийн хуралдаанаар зочид буудал, ресторан, баар, амралтын газар, автомашин угаалга, авто үйлчилгээний хотын албан татварыг 2 хувиас 1 хувь болгон бууруулах тогтоолын төслийг танилцуулжээ. Өөрчлөлтийг 2027 оны нэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжүүлэхээр санал болгосон байна. Мөн нийслэлийн 2026 оны төсвийн тодотгол, махны нөөц бүрдүүлэлтийн асуудлыг хэлэлцжээ. Энэ нь батлагдсан татварын өөрчлөлт биш, хэлэлцэхээр төлөвлөсөн санал юм.

Эрдэнэс Тавантолгой 2026 оны эхний арван сарын борлуулалтын орлого хоёр тэрбум ам.долларт хүрсэн тухай мэдээллээ. Компанийн экспорт 28 сая тонн орчим болжээ. Гүйцэтгэх захирал Б.Чагнаадорж оны эхний есөн сарын орлого $1.964 тэрбум, улс болон орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлсэн орлого 1.42 их наяд төгрөгт хүрснийг мэдээлсэн байна. Нийтлэлүүдэд экспортын хэмжээг 28.1 болон 28.3 сая тонн гэж зөрүүтэй дурдсан. Мөн 68.1 хувийн өсөлт нь есөн сарын борлуулалтын орлоготой холбогдон тайлбарлагдсан тул арван сарын өсөлт гэж шууд баталгаажуулах боломжгүй.

АНУ–Ираны дайныг зогсоох дипломат хэлэлцээний талаарх эерэг хүлээлтээс шалтгаалан нефтийн үнэ огцом буурав. Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан энхийн хэлэлцээ хийх эрх олгогдсон тухай мэдэгдсэн бөгөөд Катарын зуучлагчид Тегеранд очиж хэлэлцээ хийжээ. Гэхдээ эцсийн тохиролцоонд хүрээгүй байна. Brent — $104.77/баррель — −7.63% WTI — $96.46/баррель — −7.36% Нефтийн үнэ буурсан нь Монголын шатахууны жижиглэнгийн үнэ шууд буурна гэсэн үг биш. Импортын гэрээний нөхцөл, Оросын экспортын зохицуулалт, тээврийн зардал болон валютын ханшаас хамаарна.

ADNOC-ийн гүйцэтгэх захирал Султан Аль Жабер Ормузын хоолойн тээвэр саатсанаас хойш дэлхийн нефтийн нөөцөөс бараг нэг тэрбум баррель зарцуулагдсан гэж мэдэгдлээ. Энэ нь цаашид шинээр тасалдал үүсвэл үнийг тогтворжуулах боломж хумигдаж байгааг илэрхийлж байна. Нэг тэрбум баррель нь дэлхийн хэрэглээний ойролцоогоор арав хоногтой тэнцэх хэмжээ боловч дэлхийн нийт нөөц арав хоног үлдсэн гэсэн үг биш.

Хятадын Ардын банк болон санхүүгийн зохицуулагчид хөрөнгийн зах зээлийг тогтворжуулах багц арга хэмжээ зарлалаа. Төв банк санхүүгийн байгууллагуудаар дамжуулан хувьцаа худалдан авахад 100 тэрбум юаниас дээш санхүүжилтийн боломж бүрдүүлж, хувьцаа эргүүлэн худалдан авах зээлийн хүүг 1.25%-аас 1.0% болгон бууруулна. Мөн томоохон компаниудыг хувьцаагаа эргүүлэн худалдан авахыг дэмжиж, хөрөнгө оруулалтын сангуудын оролцоог нэмэгдүүлнэ. Арга хэмжээ CSI300 индекс аравдугаар сард 8.5% унасны дараа зарлагдсан бөгөөд Шанхайн нийлмэл индекс 1.1% өслөө. Хувьцааны зах зээлийг дэмжих нь ган, барилга, нүүрсний хэрэглээг шууд нэмэгдүүлэхгүй.

Marvell Technology оптик холбооны тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Lumentum-ийг өрийг оролцуулан 115 тэрбум ам.доллар (хувьцааны үнэлгээ $102.5 тэрбум)-ын хэлцлээр худалдан авахаар тохиролцлоо. Lumentum-ийн хувьцаа эзэмшигчид шинэ компанийн 33% орчмыг эзэмших бөгөөд хэлцлийг 2028 оны эхний хагаст хааж, зохицуулагчдын зөвшөөрөл авахаар төлөвлөжээ. AI дата төвүүдэд олон мянган процессорыг өндөр хурдтай холбох шаардлагаас оптик холбооны эрэлт өсч байгаа ч хөрөнгө оруулагчид хэлцлийн үнэ, санхүүжилтийн эрсдэлд болгоомжилж, хоёр компанийн хувьцаа огцом буурчээ.

Reuters-ийн шинжилгээнд Oxford Economics-ийн тооцоог иш татан AI хөрөнгө оруулалт 2025–2026 онд хөгжингүй зургаан улсын эдийн засгийн өсөлтөд жилд дунджаар 0.2 нэгж хувийн нэмэр оруулсан, АНУ-ын өсөлтийн гуравны нэг орчим нь AI-тай холбоотой хөрөнгө оруулалт, үйл ажиллагаанаас хамаарсан гэжээ. AI-ийн хувьцаа удаан хугацаанд унавал хөрөнгө оруулалт, өрхийн баялаг, хэрэглээ, санхүүгийн зах зээлийн итгэлд сөргөөр нөлөөлж болно. Энэ нь хямралын таамаг биш, эрсдэлийн сувгийн шинжилгээ юм.