1Мэдээний дохиоAI хайлтаар цуглуулсан гадаад эх сурвалж
01МонголМакро, ханшУул уурхайБанк, санхүүEguurББСБ-ын сарын зээлийн хүү 4.5 хувиас хэтэрвэл тусгай зөвшөөрөлд нь арга хэмжээ авнаСанхүүгийн зохицуулах хорооны аравдугаар сарын 21-ний шийдвэр арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлжээ. ББСБ-уудын сарын зээлийн хүүгийн дээд хэмжээг 4.5 хувиар хязгаарлаж, нэмэлт шимтгэл, хураамжид хяналт тавина.
Санхүүгийн зохицуулах хорооны аравдугаар сарын 21-ний шийдвэр арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлжээ. ББСБ-уудын сарын зээлийн хүүгийн дээд хэмжээг 4.5 хувиар хязгаарлаж, нэмэлт шимтгэл, хураамжид хяналт тавина. ББСБ-ын тоо — 519 Финтек ББСБ — 80 орчим 2026 оны IX сарын зээлийн үлдэгдэл — ₮8.9 их наяд Зээлдэгчдийн тоо — 812 мянга Давхар зээлтэй иргэд — 463 мянга Сарын хүүгийн дээд хэмжээ — 4.5% Зарим аппликэйшн сарын 9 хувийн хүүтэй зээл олгосон зөрчил илэрсэн гэж мэдээлжээ. ББСБ-ууд зээлийн мэдээллийг Монголбанкны мэдээллийн санд бодит цагийн горимоор нийлүүлэх шаардлагатай болсон.
Боломж
Зээлийн эрсдэлийн шинжилгээ, кредит скоринг, мэдээллийн сангийн интеграцчилал, зохицуулалтын нийцлийн программ хангамж.
Эрсдэл
Өндөр (зохицуулалт). ББСБ-уудын ашигт ажиллагаа буурах, өндөр эрсдэлтэй хэрэглэгчдийн зээл авах боломж хумигдах, шимтгэлээр хүүгийн хязгаарлалтыг тойрох оролдлого.
02МонголТөсөв, бодлогоМакро, ханшУул уурхайӨрөг2027 оны төсөвт зураг төсөв нь баталгаажаагүй 76 төсөл байгааг онцоллооӨрөг 2027 оны улсын төсвийн хэлэлцүүлгийн явцад гарсан өөрчлөлтүүдийг нэгтгэн нийтэлжээ. Анхны төсвийн төсөлд 815 төсөл, арга хэмжээнд 5.77 их наяд төгрөг зарцуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд шинээр эхлүүлэх 282 барилга, их засварын ажлын 76 төсөл нь зураг төсөв нь баталгаажаагүй, нийт төсөвт өртөг нь 1.8 их наяд төгрөг гэж…
Өрөг 2027 оны улсын төсвийн хэлэлцүүлгийн явцад гарсан өөрчлөлтүүдийг нэгтгэн нийтэлжээ. Анхны төсвийн төсөлд 815 төсөл, арга хэмжээнд 5.77 их наяд төгрөг зарцуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд шинээр эхлүүлэх 282 барилга, их засварын ажлын 76 төсөл нь зураг төсөв нь баталгаажаагүй, нийт төсөвт өртөг нь 1.8 их наяд төгрөг гэж мэдээлжээ. Оюу толгойн ногдол ашгийн хоёр их наяд төгрөгийг төсөвт төвлөрүүлэхийн оронд Хуримтлалын санд шилжүүлэх санал гарсныг мөн онцолсон. Энэ нь өнөөдөр баталсан шинэ төсөв биш, хэлэлцүүлгийн явцыг нэгтгэсэн нийтлэл бөгөөд зарим тоон тайлбар зөрүүтэй тул эцсийн дүнг УИХ-ын албан ёсны баримттай тулгах шаардлагатай.
Яагаад чухал
Төсөвт туссан төслийн бэлэн байдал нь тендерийн хугацаа, өртөг, гүйцэтгэлд шууд нөлөөлдөг.
Боломж
Төсөл боловсруулах, зураг төсөв, техник-эдийн засгийн үндэслэл, төсвийн хяналт, өгөгдлийн шинжилгээ.
Эрсдэл
Маш өндөр. Зураг төсөвгүй төслүүдэд төсөв суулгах, өртөг өсөх, хөрөнгө оруулалтыг улс төрийн нөлөөгөөр дахин хуваарилах эрсдэл.
03МонголТөсөв, бодлогоМакро, ханшБарилга, үл хөдлөхӨрөг«Монголын төмөр зам» ТӨХК-ийн 10 сая төгрөгийн дэмжлэгийн асуудлыг шалгуулна«Монголын төмөр зам» ТӨХК-ийн удирдах албан тушаалтан нэр бүхий хүнд 10 сая төгрөгийн дэмжлэг үзүүлж буй бичлэг олон нийтийн сүлжээнд тархжээ. Тус компани мэдэгдэл гаргаж, цагдаагийн байгууллагад хандахаа мэдээлсэн.
«Монголын төмөр зам» ТӨХК-ийн удирдах албан тушаалтан нэр бүхий хүнд 10 сая төгрөгийн дэмжлэг үзүүлж буй бичлэг олон нийтийн сүлжээнд тархжээ. Тус компани мэдэгдэл гаргаж, цагдаагийн байгууллагад хандахаа мэдээлсэн. Одоогоор мөнгийг хууль бусаар олгосон, хөрөнгө завшсан нь тогтоогдоогүй тул батлагдсан зөрчил бус, шалгуулахаар болсон асуудал юм.
Яагаад чухал
Төрийн өмчит компанийн мөнгөн зарцуулалт, шийдвэр гаргалтын хяналттай холбоотой.
Эрсдэл
Өндөр (засаглал). Шалгах: мөнгө компанийн хөрөнгө байсан эсэх, ямар эрх зүйн үндэслэлээр олгосон, хүлээн авагч ба шийдвэр гаргагчийн хооронд ашиг сонирхлын холбоо байсан эсэх.
04МонголТөсөв, бодлогоiKonОСНААУГ-ын хуримтлагдсан өрийг нийслэлийн төсвөөс барагдуулах асуудалНийслэлийн ОСНААУГ-ын дарга Э.Энхтөр байгууллагын санхүүгийн хүндрэл, үйлчилгээний тарифын зохицуулалтын талаар мэдээлжээ. Тус байгууллага 2,100 гаруй ажилтантай, 158 мянган өрх, 12 мянган аж ахуйн нэгжид үйлчилгээ үзүүлдэг.
Нийслэлийн ОСНААУГ-ын дарга Э.Энхтөр байгууллагын санхүүгийн хүндрэл, үйлчилгээний тарифын зохицуулалтын талаар мэдээлжээ. Тус байгууллага 2,100 гаруй ажилтантай, 158 мянган өрх, 12 мянган аж ахуйн нэгжид үйлчилгээ үзүүлдэг. Нийслэлийн Засаг дарга Б.Пүрэвдагва 2026 оны төсвийн тодотголоос салбарын хуримтлагдсан өрийг барагдуулах талаар мэдээлсэн. Энэ асуудлыг өмнөх өдрүүдэд мөн мэдээлсэн тул шинэ өр үүссэн мэтээр тооцоогүй.
Яагаад чухал
Төрийн үйлчилгээний байгууллагын өрийг төсвөөс санхүүжүүлэх нь тарифын бодлого, санхүүгийн сахилга, удирдлагын хариуцлагатай холбоотой.
Эрсдэл
Өндөр. Өр дахин хуримтлагдах, төсвийн татаасаас байнгын хамааралтай болох. Шалгах: өрийн бүтэц, хугацаа, татварын өрийн хэмжээ, үйлчилгээний бодит өртөг.
05МонголУул уурхайЭрчим хүч, түлшХууль, хариуцлагаBloomberg TV MongoliaЭрдэнэтийн-Овоо ордын геологийн нөөц 4.6 тэрбум тонн болж нэмэгдэвЭрдэнэт үйлдвэрийн шинэчилсэн ТЭЗҮ-ээр Эрдэнэтийн-Овоо зэс, молибдений ордын геологийн нөөц 2.9 тэрбумаас 4.6 тэрбум тонн болж нэмэгдсэн байна. Энэ нь өмнөх үнэлгээнээс 1.7 тэрбум тонн буюу ойролцоогоор 58.6 хувиар өссөн дүн юм.
Эрдэнэт үйлдвэрийн шинэчилсэн ТЭЗҮ-ээр Эрдэнэтийн-Овоо зэс, молибдений ордын геологийн нөөц 2.9 тэрбумаас 4.6 тэрбум тонн болж нэмэгдсэн байна. Энэ нь өмнөх үнэлгээнээс 1.7 тэрбум тонн буюу ойролцоогоор 58.6 хувиар өссөн дүн юм. Ерөнхий захирал Г.Ёндон шинэчилсэн ТЭЗҮ нь үйлдвэрийн 2080 он хүртэлх хөгжлийн суурь болохыг онцолжээ. Технологийн шинэчлэлд 40 орчим том оврын тээврийн хэрэгсэл, 10 МВт-ын сэргээгдэх эрчим хүчний эх үүсвэр төлөвлөсөн байна.
Яагаад чухал
Монголын зэсийн үйлдвэрлэлийн урт хугацааны төлөв, хөрөнгө оруулалт, төсвийн орлогод нөлөөлөх стратегийн мэдээлэл.
Боломж
Маш өндөр. Уурхайн цахилгаанжуулалт, боловсруулах хүчин чадлын шинэчлэл, тоног төхөөрөмж, инженерчлэл.
Эрсдэл
Дунд. Геологийн нөөц өссөн нь эдийн засгийн хувьд олборлох боломжтой баталгаат нөөц ижил хэмжээгээр өссөн гэсэн үг биш. Агуулга, олборлолтын өртөг, металл авалт, хөрөнгө оруулалтын өгөөжийг тусад нь шалгах шаардлагатай.
06МонголТөсөв, бодлогоЭрчим хүч, түлшХудалдаа, хилBloomberg TV MongoliaОрос дизелийн экспортын хоригоо сунгаж, Монгол 100 мянган тонн АИ-92 импортлохоор төлөвлөжээОХУ дизель түлшний экспортын ерөнхий хоригоо 2027 оны нэгдүгээр сарын эцэс хүртэл сунгасан тухай Bloomberg TV мэдээлжээ. Зарим үйлдвэрлэгчид тусгай зөвшөөрлөөр экспорт хийх боломж хэвээр байна.
ОХУ дизель түлшний экспортын ерөнхий хоригоо 2027 оны нэгдүгээр сарын эцэс хүртэл сунгасан тухай Bloomberg TV мэдээлжээ. Зарим үйлдвэрлэгчид тусгай зөвшөөрлөөр экспорт хийх боломж хэвээр байна. Монголын Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамны мэдээллээр арваннэгдүгээр сард урьдчилсан байдлаар 100 мянга орчим тонн АИ-92 бензин импортлох төлөвлөгөөтэй байна. Оросын ерөнхий хориг нь Монголд нийлүүлэх бүх дизель түлш автоматаар зогсоно гэсэн үг биш. АИ-92-ын 100 мянган тонн нь бодит импортын гүйцэтгэл бус, урьдчилсан төлөвлөгөө юм.
Яагаад чухал
Монголын уул уурхай, тээвэр, хөдөө аж ахуйн салбарын шатахууны нийлүүлэлтийн эрсдэлтэй шууд холбоотой.
Эрсдэл
Маш өндөр. Оросын экспортын зохицуулалт, нийлүүлэлтийн хугацаа, импортын үнийн өсөлт.
07МонголУул уурхайХууль, хариуцлагаМҮОНРТОюу толгойн гүний уурхайн осолтой холбогдуулан дөрвөн компанид зөрчлийн хэрэг нээжээАравдугаар сарын 29-нд Оюу толгойн гүний уурхайд гарсан чулуулгийн нуралтын талаар Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам шинэ мэдээлэл өглөө. Яамны мэдээллээр чичирхийллийн бүсэд ажиллаж байсан 15 ажилтан өртсөн бөгөөд хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын стандарт зөрчсөн байж болзошгүй үндэслэлээр дөрвөн аж ахуйн нэгжид зөрчлийн…
Аравдугаар сарын 29-нд Оюу толгойн гүний уурхайд гарсан чулуулгийн нуралтын талаар Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам шинэ мэдээлэл өглөө. Яамны мэдээллээр чичирхийллийн бүсэд ажиллаж байсан 15 ажилтан өртсөн бөгөөд хөдөлмөрийн аюулгүй байдлын стандарт зөрчсөн байж болзошгүй үндэслэлээр дөрвөн аж ахуйн нэгжид зөрчлийн хэрэг нээн шалгаж байна. Ослын эцсийн дүгнэлтийг арваннэгдүгээр сарын 4-нд гаргахаар төлөвлөжээ. Зөрчлийн хэрэг нээсэн нь компаниудын буруутай үйлдэл эцэслэн тогтоогдсон гэсэн үг биш.
Эрсдэл
Маш өндөр. Уурхайн аюулгүй ажиллагаа, гэрээт компаниудын хариуцлага, үйлдвэрлэлийн тасалдал. Шалгах: дөрвөн компанийн нэр, гүйцэтгэж байсан ажил, аюулгүй ажиллагааны үүргийн хуваарилалт, ослын дүгнэлт.
08МонголТөсөв, бодлогоМакро, ханшХууль, хариуцлагаMining.mnЦемент шохой ХХК-ийн НӨАТ-ын өглөг ₮18 тэрбум байнаЦемент шохой компанийн гүйцэтгэх захирал Ч.Баяраа компанийн санхүүгийн тулгамдсан асуудлын нэг нь 18 тэрбум төгрөгийн НӨАТ-ын урт хугацааны өглөг болохыг мэдээлжээ. Компани 2027 онд 119.7 тэрбум төгрөгийн борлуулалтын орлого, 1.2 тэрбум төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллахаар төлөвлөсөн байна.
Цемент шохой компанийн гүйцэтгэх захирал Ч.Баяраа компанийн санхүүгийн тулгамдсан асуудлын нэг нь 18 тэрбум төгрөгийн НӨАТ-ын урт хугацааны өглөг болохыг мэдээлжээ. Компани 2027 онд 119.7 тэрбум төгрөгийн борлуулалтын орлого, 1.2 тэрбум төгрөгийн цэвэр ашигтай ажиллахаар төлөвлөсөн байна. Мөн үйлдвэрлэл, ложистик, тоног төхөөрөмжийн шинэчлэлийн зургаан төсөл хэрэгжүүлэхээр төлөвлөжээ. 18 тэрбум төгрөгийн өглөг нь ирэх жилийн төлөвлөсөн цэвэр ашгаас 15 дахин өндөр боловч өглөгийг цэвэр ашигтай шууд харьцуулах нь төлбөрийн чадварыг бүрэн илэрхийлэхгүй.
Эрсдэл
Маш өндөр (засаглал). Төрийн өмчит үйлдвэрийн татварын өр, мөнгөн урсгал, хөрөнгө оруулалтын санхүүжилт. Шалгах: өр үүссэн хугацаа, татварын үндсэн төлбөр ба алданги, төлөх хуваарь, авлагын бүтэц.
09МонголТөсөв, бодлогоМакро, ханшБарилга, үл хөдлөхLiveTV«Эрдэнэзам» компанитай холбоотой ₮4.7 тэрбумын хэрэг шалгагдаж байнаLiveTV-ийн мэдээлснээр «Эрдэнэзам» компанийн удирдлагатай холбоотой 4.7 тэрбум төгрөг шилжүүлж, хохирол учруулсан гэх хэргийг АТГ шалгажээ. Нийтлэлд Г.Өлзийдүүрэн, Г.Оюунсүрэн нарыг нэрлэж, компанийн өмчлөл болон мөнгөн шилжүүлэгтэй холбоотой маргааныг тайлбарласан байна.
LiveTV-ийн мэдээлснээр «Эрдэнэзам» компанийн удирдлагатай холбоотой 4.7 тэрбум төгрөг шилжүүлж, хохирол учруулсан гэх хэргийг АТГ шалгажээ. Нийтлэлд Г.Өлзийдүүрэн, Г.Оюунсүрэн нарыг нэрлэж, компанийн өмчлөл болон мөнгөн шилжүүлэгтэй холбоотой маргааныг тайлбарласан байна. Мөн «Бишрэлт групп», УИХ-ын гишүүн асан Б.Ундармаагийн гэр бүлийн бизнесийн холбоосыг дурджээ. Энэ нь хэвлэл мэдээллийн хэрэгслээр нийтэлсэн мөрдөн шалгах ажиллагааны талаарх мэдээлэл бөгөөд нэр дурдсан хүмүүсийг гэм буруутай гэж эцэслэн тогтоосон гэсэн үг биш.
Эрсдэл
Өндөр. Компанийн өмчлөл, удирдлагын эрх мэдэл, хамаарал бүхий этгээдүүдийн хоорондын санхүүгийн гүйлгээ.
10МонголМакро, ханшЭрчим хүч, түлшХууль, хариуцлагаEguurЦахилгааны шөнийн тарифын хөнгөлөлт 266 мянган өрхийг хамарнаГэр хорооллын айл өрхийн цахилгааны шөнийн тарифын хөнгөлөлт арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлжээ. Энэ жил 220В болон 380В-ын сүлжээнд холбогдсон өрхүүдэд ижил нөхцөл үйлчилнэ: 21:00–09:00 цагийн хэрэглээний сард 1,500 кВт.ц хүртэлх төлбөрийг 100 хувь хөнгөлнө.
Гэр хорооллын айл өрхийн цахилгааны шөнийн тарифын хөнгөлөлт арваннэгдүгээр сарын 1-нээс хэрэгжиж эхэлжээ. Энэ жил 220В болон 380В-ын сүлжээнд холбогдсон өрхүүдэд ижил нөхцөл үйлчилнэ: 21:00–09:00 цагийн хэрэглээний сард 1,500 кВт.ц хүртэлх төлбөрийг 100 хувь хөнгөлнө. Хөтөлбөрт 266 мянган өрх хамруулж, 94.8 тэрбум төгрөг зарцуулахаар төлөвлөжээ.
Боломж
Цахилгаан халаагуур, дулаан хуримтлуур, ухаалаг тоолуур, эрчим хүчний хэмнэлтийн тоног төхөөрөмж.
Эрсдэл
Түгээх сүлжээний ачаалал, төсвийн татаас, хөнгөлөлтөөс давсан хэрэглээний төлбөр.
11МонголУул уурхайEguurНүүрсний сонсголд улс төрийн нөлөө байсан эсэх талаар ЗГХЭГ-ын дарга тайлбар хийвЗГХЭГ-ын дарга Б.Энхбаяр нүүрсний сонсголтой холбоотойгоор Ерөнхийлөгчөөс албан болон албан бус чиглэл авч байгаагүй гэж мэдэгдлээ. Энэ нь хотын дарга асан Х.Нямбаатарын олон нийтийн сүлжээнд хийсэн мэдэгдэлд өгсөн хариу юм.
ЗГХЭГ-ын дарга Б.Энхбаяр нүүрсний сонсголтой холбоотойгоор Ерөнхийлөгчөөс албан болон албан бус чиглэл авч байгаагүй гэж мэдэгдлээ. Энэ нь хотын дарга асан Х.Нямбаатарын олон нийтийн сүлжээнд хийсэн мэдэгдэлд өгсөн хариу юм. Б.Энхбаяр 2023 оны нүүрсний сонсголын үеэр оффтейк гэрээнүүдийг нээлттэй хэлэлцсэн гэж тайлбарлажээ. Хоёр талын мэдэгдэл хоорондоо зөрчилтэй бөгөөд улс төрийн нөлөө байсан эсэхийг бие даасан баримтаар тогтоогоогүй.
Яагаад чухал
Нүүрсний оффтейк гэрээ, төрийн хяналт шалгалтын хараат бус байдлын маргаан дахин сөхөгдөж байна.
Эрсдэл
Улс төрийн мэдэгдлүүдийг нотлогдсон баримттай андуурах, компанийн нэр хүндэд үндэслэлгүй хохирол учруулах.
Дэлхий → Монголд хүрэх нөлөө
12Дэлхий → МНМакро, ханшУул уурхайЭрчим хүч, түлшReutersНефтийн үнэ 7.6% унаж, Brent $104.77 боллооАНУ–Ираны дайныг зогсоох дипломат хэлэлцээний талаарх эерэг хүлээлтээс шалтгаалан нефтийн үнэ огцом буурав. Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан энхийн хэлэлцээ хийх эрх олгогдсон тухай мэдэгдсэн бөгөөд Катарын зуучлагчид Тегеранд очиж хэлэлцээ хийжээ.
АНУ–Ираны дайныг зогсоох дипломат хэлэлцээний талаарх эерэг хүлээлтээс шалтгаалан нефтийн үнэ огцом буурав. Ираны Ерөнхийлөгч Масуд Пезешкиан энхийн хэлэлцээ хийх эрх олгогдсон тухай мэдэгдсэн бөгөөд Катарын зуучлагчид Тегеранд очиж хэлэлцээ хийжээ. Гэхдээ эцсийн тохиролцоонд хүрээгүй байна. Brent — $104.77/баррель — −7.63% WTI — $96.46/баррель — −7.36% Нефтийн үнэ буурсан нь Монголын шатахууны жижиглэнгийн үнэ шууд буурна гэсэн үг биш. Импортын гэрээний нөхцөл, Оросын экспортын зохицуулалт, тээврийн зардал болон валютын ханшаас хамаарна.
Дамжих суваг
Дэлхийн нефтийн үнэ → Орос, Хятадын боловсруулсан шатахууны экспортын үнэ → Монголын импортын өртөг → тээвэр, уул уурхай, инфляц. Нөлөөлөх салбар: шатахуун импортлогчид, нүүрс тээвэр, уул уурхайн олборлолт, хөдөө аж ахуй, авто тээвэр.
Боломж
Маш өндөр. Нөлөөлөх магадлал өндөр.
13Дэлхий → МНХууль, хариуцлагаТээвэр, логистикДэлхийн зах зээлReutersДэлхийн нефтийн нөөцөөс бараг нэг тэрбум баррель зарцуулсан тухай ADNOC мэдээлэвADNOC-ийн гүйцэтгэх захирал Султан Аль Жабер Ормузын хоолойн тээвэр саатсанаас хойш дэлхийн нефтийн нөөцөөс бараг нэг тэрбум баррель зарцуулагдсан гэж мэдэгдлээ. Энэ нь цаашид шинээр тасалдал үүсвэл үнийг тогтворжуулах боломж хумигдаж байгааг илэрхийлж байна.
ADNOC-ийн гүйцэтгэх захирал Султан Аль Жабер Ормузын хоолойн тээвэр саатсанаас хойш дэлхийн нефтийн нөөцөөс бараг нэг тэрбум баррель зарцуулагдсан гэж мэдэгдлээ. Энэ нь цаашид шинээр тасалдал үүсвэл үнийг тогтворжуулах боломж хумигдаж байгааг илэрхийлж байна. Нэг тэрбум баррель нь дэлхийн хэрэглээний ойролцоогоор арав хоногтой тэнцэх хэмжээ боловч дэлхийн нийт нөөц арав хоног үлдсэн гэсэн үг биш.
Дамжих суваг
Нефтийн нөөцийн бууралт → дэлхийн нийлүүлэлтийн эмзэг байдал → шатахууны үнийн хэлбэлзэл → импортын зардал.
Эрсдэл
Маш өндөр. Нефтийн үнэ богино хугацаанд буурсан ч нийлүүлэлтийн эрсдэл арилаагүй.
14Дэлхий → МНУул уурхайБанк, санхүүХөрөнгийн зах зээлReutersХятад хөрөнгийн зах зээлээ дэмжих шинэ арга хэмжээ зарлавХятадын Ардын банк болон санхүүгийн зохицуулагчид хөрөнгийн зах зээлийг тогтворжуулах багц арга хэмжээ зарлалаа. Төв банк санхүүгийн байгууллагуудаар дамжуулан хувьцаа худалдан авахад 100 тэрбум юаниас дээш санхүүжилтийн боломж бүрдүүлж, хувьцаа эргүүлэн худалдан авах зээлийн хүүг 1.25%-аас 1.0% болгон бууруулна.
Хятадын Ардын банк болон санхүүгийн зохицуулагчид хөрөнгийн зах зээлийг тогтворжуулах багц арга хэмжээ зарлалаа. Төв банк санхүүгийн байгууллагуудаар дамжуулан хувьцаа худалдан авахад 100 тэрбум юаниас дээш санхүүжилтийн боломж бүрдүүлж, хувьцаа эргүүлэн худалдан авах зээлийн хүүг 1.25%-аас 1.0% болгон бууруулна. Мөн томоохон компаниудыг хувьцаагаа эргүүлэн худалдан авахыг дэмжиж, хөрөнгө оруулалтын сангуудын оролцоог нэмэгдүүлнэ. Арга хэмжээ CSI300 индекс аравдугаар сард 8.5% унасны дараа зарлагдсан бөгөөд Шанхайн нийлмэл индекс 1.1% өслөө. Хувьцааны зах зээлийг дэмжих нь ган, барилга, нүүрсний хэрэглээг шууд нэмэгдүүлэхгүй.
Дамжих суваг
Хятадын санхүүгийн зах зээлийн тогтвортой байдал → хөрөнгө оруулалт, үйлдвэрлэлийн итгэл → түүхий эдийн эрэлт → Монголын экспорт. Нөлөөлөх салбар: нүүрс, зэс, төмрийн хүдэр, уул уурхайн экспортлогчид.
Боломж
Маш өндөр. Нөлөөлөх магадлал дунд — бодит нөлөөг үйлдвэрлэл, импортын статистикаар шалгах шаардлагатай.
15Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоМакро, ханшБанк, санхүүReutersMarvell компани Lumentum-ийг $115 тэрбумаар худалдан авах хэлцэл зарлавMarvell Technology оптик холбооны тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Lumentum-ийг өрийг оролцуулан 115 тэрбум ам.доллар (хувьцааны үнэлгээ $102.5 тэрбум)-ын хэлцлээр худалдан авахаар тохиролцлоо. Lumentum-ийн хувьцаа эзэмшигчид шинэ компанийн 33% орчмыг эзэмших бөгөөд хэлцлийг 2028 оны эхний хагаст хааж, зохицуулагчдын…
Marvell Technology оптик холбооны тоног төхөөрөмж үйлдвэрлэгч Lumentum-ийг өрийг оролцуулан 115 тэрбум ам.доллар (хувьцааны үнэлгээ $102.5 тэрбум)-ын хэлцлээр худалдан авахаар тохиролцлоо. Lumentum-ийн хувьцаа эзэмшигчид шинэ компанийн 33% орчмыг эзэмших бөгөөд хэлцлийг 2028 оны эхний хагаст хааж, зохицуулагчдын зөвшөөрөл авахаар төлөвлөжээ. AI дата төвүүдэд олон мянган процессорыг өндөр хурдтай холбох шаардлагаас оптик холбооны эрэлт өсч байгаа ч хөрөнгө оруулагчид хэлцлийн үнэ, санхүүжилтийн эрсдэлд болгоомжилж, хоёр компанийн хувьцаа огцом буурчээ.
Дамжих суваг
AI дата төвийн хөрөнгө оруулалт → өндөр хурдны сүлжээ, оптик холбооны тоног төхөөрөмж → Монголын дата төв, үүлэн тооцоолол, харилцаа холбооны салбар.
Боломж
Дата төвийн инженерчлэл, оптик сүлжээ, AI дэд бүтцийн интеграцчилал.
Эрсдэл
Холимог. Монголд шууд нөлөөлөх магадлал бага–дунд. Технологийн нийлүүлэгчдийн төвлөрөл, тоног төхөөрөмжийн үнэ, AI хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн тодорхой бус байдал.
16Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоМакро, ханшУул уурхайReutersAI салбарын хувьцааны уналт дэлхийн эдийн засгийн өсөлтөд эрсдэл үүсгэж байнаReuters-ийн шинжилгээнд Oxford Economics-ийн тооцоог иш татан AI хөрөнгө оруулалт 2025–2026 онд хөгжингүй зургаан улсын эдийн засгийн өсөлтөд жилд дунджаар 0.2 нэгж хувийн нэмэр оруулсан, АНУ-ын өсөлтийн гуравны нэг орчим нь AI-тай холбоотой хөрөнгө оруулалт, үйл ажиллагаанаас хамаарсан гэжээ. AI-ийн хувьцаа удаан…
Reuters-ийн шинжилгээнд Oxford Economics-ийн тооцоог иш татан AI хөрөнгө оруулалт 2025–2026 онд хөгжингүй зургаан улсын эдийн засгийн өсөлтөд жилд дунджаар 0.2 нэгж хувийн нэмэр оруулсан, АНУ-ын өсөлтийн гуравны нэг орчим нь AI-тай холбоотой хөрөнгө оруулалт, үйл ажиллагаанаас хамаарсан гэжээ. AI-ийн хувьцаа удаан хугацаанд унавал хөрөнгө оруулалт, өрхийн баялаг, хэрэглээ, санхүүгийн зах зээлийн итгэлд сөргөөр нөлөөлж болно. Энэ нь хямралын таамаг биш, эрсдэлийн сувгийн шинжилгээ юм.
Дамжих суваг
Дэлхийн хөрөнгө оруулалтын эрсдэлийн дуршил → хөгжиж буй зах зээлд орох хөрөнгө → уул уурхайн санхүүжилт, технологийн хөрөнгө оруулалт.
Эрсдэл
Өндөр. Магадлал дунд.
2Өгөгдлийн бүртгэлGoybiz дата пайплайн
Улсын бүртгэл · 2026-11-02
0
Нийт бүртгэлийн өөрчлөлт
0
Гадаадын хөрөнгө оруулагч нэмэгдсэн
Монголбанкны албан ханш · 2026-11-01
| Валют | ₮ | 1 өдөр | 7 хоног |
|---|---|---|---|
| Ам.доллар | 3,599.28 | 0.00% | +0.02% |
| Юань | 540.76 | 0.00% | +0.25% |
| Рубль | 44.61 | 0.00% | +0.43% |
| Евро | 4,027.77 | 0.00% | -0.05% |
| Алт, 1 унц | 14,305,770.27 | 0.00% | -0.90% |
3Гүн шинжилгээмэдээ × өгөгдөл
1Төгрөгийн ам.долларын ханш 7 хоногт бараг өөрчлөгдөөгүй (₮3 599.28).
2Мэдээний урсгалд «Уул уурхай», «Макро, ханш» сэдэв өмнөх 7 хоногийн дунджаас огцом идэвхжсэн.
Дэлхийн зах зээлийн нөлөө. Хамгийн чухал эерэг өөрчлөлт нь нефтийн үнэ 7 хувиас дээш буурч, Монголын шатахууны импортын үнийн дарамт буурах боломж бүрдсэн явдал. Хамгийн чухал эрсдэл нь Ормузын хоолойн тээврийн саатал, дэлхийн нефтийн нөөцийн бууралт, АНУ–Ираны хэлэлцээний тодорхой бус байдал. Монголын экспортод хамгийн чухал нь Хятадын үйлдвэрлэлийн PMI болон санхүүгийн зах зээлийг дэмжих шинэ арга хэмжээ. Marvell–Lumentum-ийн 115 тэрбум ам.долларын нэгдэл AI дата төвийн дэд бүтцэд хөрөнгө оруулалт үргэлжилж байгааг харуулахын зэрэгцээ өндөр үнэлгээний эрсдэлийг тодрууллаа. Өнөөдөр Brent-ийн дараагийн хөдөлгөөн, Хятадын дэмжлэгийн арга хэмжээний хэрэгжилт, АНУ-ын завсрын сонгуулийн талаарх зах зээлийн хүлээлтийг анхаарах хэрэгтэй.
+Боломж
ББСБ-ын сарын зээлийн хүү 4.5 хувиас хэтэрвэл тусгай зөвшөөрөлд нь арга хэмжээ авна
Зээлийн эрсдэлийн шинжилгээ, кредит скоринг, мэдээллийн сангийн интеграцчилал, зохицуулалтын нийцлийн программ хангамж.
2027 оны төсөвт зураг төсөв нь баталгаажаагүй 76 төсөл байгааг онцоллоо
Төсөл боловсруулах, зураг төсөв, техник-эдийн засгийн үндэслэл, төсвийн хяналт, өгөгдлийн шинжилгээ.
Эрдэнэтийн-Овоо ордын геологийн нөөц 4.6 тэрбум тонн болж нэмэгдэв
Маш өндөр. Уурхайн цахилгаанжуулалт, боловсруулах хүчин чадлын шинэчлэл, тоног төхөөрөмж, инженерчлэл.
Нефтийн үнэ 7.6% унаж, Brent $104.77 боллоо
Маш өндөр. Нөлөөлөх магадлал өндөр.
Хятад хөрөнгийн зах зээлээ дэмжих шинэ арга хэмжээ зарлав
Маш өндөр. Нөлөөлөх магадлал дунд — бодит нөлөөг үйлдвэрлэл, импортын статистикаар шалгах шаардлагатай.
Marvell компани Lumentum-ийг $115 тэрбумаар худалдан авах хэлцэл зарлав
Дата төвийн инженерчлэл, оптик сүлжээ, AI дэд бүтцийн интеграцчилал.
−Эрсдэл
ББСБ-ын сарын зээлийн хүү 4.5 хувиас хэтэрвэл тусгай зөвшөөрөлд нь арга хэмжээ авна
Өндөр (зохицуулалт). ББСБ-уудын ашигт ажиллагаа буурах, өндөр эрсдэлтэй хэрэглэгчдийн зээл авах боломж хумигдах, шимтгэлээр хүүгийн хязгаарлалтыг тойрох оролдлого.
2027 оны төсөвт зураг төсөв нь баталгаажаагүй 76 төсөл байгааг онцоллоо
Маш өндөр. Зураг төсөвгүй төслүүдэд төсөв суулгах, өртөг өсөх, хөрөнгө оруулалтыг улс төрийн нөлөөгөөр дахин хуваарилах эрсдэл.
«Монголын төмөр зам» ТӨХК-ийн 10 сая төгрөгийн дэмжлэгийн асуудлыг шалгуулна
Өндөр (засаглал). Шалгах: мөнгө компанийн хөрөнгө байсан эсэх, ямар эрх зүйн үндэслэлээр олгосон, хүлээн авагч ба шийдвэр гаргагчийн хооронд ашиг сонирхлын холбоо байсан эсэх.
ОСНААУГ-ын хуримтлагдсан өрийг нийслэлийн төсвөөс барагдуулах асуудал
Өндөр. Өр дахин хуримтлагдах, төсвийн татаасаас байнгын хамааралтай болох. Шалгах: өрийн бүтэц, хугацаа, татварын өрийн хэмжээ, үйлчилгээний бодит өртөг.
Эрдэнэтийн-Овоо ордын геологийн нөөц 4.6 тэрбум тонн болж нэмэгдэв
Дунд. Геологийн нөөц өссөн нь эдийн засгийн хувьд олборлох боломжтой баталгаат нөөц ижил хэмжээгээр өссөн гэсэн үг биш. Агуулга, олборлолтын өртөг, металл авалт, хөрөнгө оруулалтын өгөөжийг тусад нь шалгах шаардлагатай.
Орос дизелийн экспортын хоригоо сунгаж, Монгол 100 мянган тонн АИ-92 импортлохоор төлөвлөжээ
Маш өндөр. Оросын экспортын зохицуулалт, нийлүүлэлтийн хугацаа, импортын үнийн өсөлт.
Тоймчийн байр суурь
Хамгийн том эерэг өөрчлөлт нь Эрдэнэт үйлдвэрийн геологийн нөөцийн шинэчлэл, төлбөрийн тэнцлийн $1.69 тэрбумын ашиг, Ханги боомтын экспортын өсөлт. Хамгийн тодорхой бизнесийн боломж нь ХААН Банкны ЖДҮ-ийн санхүүжилт, эрчим хүчний шинэ төслүүд, ус хангамжийн дэд бүтэц. Хамгийн чухал зохицуулалтын өөрчлөлт нь чухал ашигт малтмалын жагсаалт болон тусгай зөвшөөрлийн сонгон шалгаруулалтын журмын шинэчлэл. Засаглалын хувьд Цемент шохойн НӨАТ-ын өглөг, Оюу толгойн гэрээт компаниудын аюулгүй ажиллагааны шалгалт, Эрдэнэзамтай холбоотой мөрдөн шалгах ажиллагаа хамгийн чухал. Өнөөдөр Оюу толгойн ослын дүгнэлт, шатахууны бодит импортын гүйцэтгэл, нийслэлийн төсвийн тодотголыг хянах шаардлагатай.
— Goybiz Analytics · Оройн аналитик тойм, 2026-11-02
Эх сурвалж: мэдээ бүрийн холбоост заасан хэвлэл мэдээлэл; Улсын бүртгэлийн өөрчлөлт; Монголбанк. Нэгтгэж, шинжилсэн: Goybiz Analytics.