Оройн аналитик тойм

Шадар сайдын ажлын албаны мэдээлснээр 10-р сарын 29-ний 20:56 цагт Дарханы дулааны цахилгаан станцад гэмтэл гарч, станцын үйл ажиллагаа бүрэн зогсжээ. Мэргэжлийн байгууллагууд шалтгааныг тодруулж, хэвийн горимд шилжүүлэхээр ажиллаж байна. Дархан-Уул, Сэлэнгэ, Төв аймгийн 26 сумын 74,000 км² нутагт 60,000 хэрэглэгчид цахилгаан түгээдэг сүлжээнд нөлөөлөх юм.

Оюу толгойн гүний уурхайд аравдугаар сарын 29-нд болсон чулуулгийн нуралтын дараах нөхцөл байдлын талаар шинэ мэдээллүүд гарлаа. Компанийн аравдугаар сарын 30-ны мэдэгдлээр осолд өртсөн 15 ажилтнаас 13 нь эмнэлгийн хяналтаас гарч, хоёр ажилтан Улаанбаатарт эмчилгээ хийлгэж байна. Тэдний гэмтэл амь насанд халгүй гэж мэдээлжээ. Гүний уурхайн үйл ажиллагааг аюулгүй байдлын үнэлгээний дараа хяналттайгаар сэргээх бэлтгэл хангаж байгаа аж. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яам, Ашигт малтмал, газрын тосны газар, Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлийн төлөөлөл оролцсон ажлын хэсэг байгуулж, газар дээр нь шалгалт эхлүүлжээ. Ослын шалтгаан эцэслэн тогтоогдоогүй, үйлдвэрлэлийн бодит алдагдлын хэмжээ ч баталгаажаагүй байна.

УИХ-ын гишүүн Р.Сэддорж Төв банкны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах төслөө танилцуулж, холбогдох байгууллагуудаас санал авлаа. Төсөлд Монголбанкны үндсэн зорилтыг үнийн тогтвортой байдал гэж тодорхойлох, төсвийн шинжтэй төсөл, хөтөлбөрийг шууд болон шууд бусаар санхүүжүүлэхийг хориглох, өөрийн хөрөнгийн дутагдлыг Засгийн газрын тусгай үнэт цаасаар нөхөх механизм бүрдүүлэх зэрэг зохицуулалт тусгажээ. Хуулийн төсөл батлагдаагүй. Зээлийн хүү буурах нь хууль санаачлагчийн хүлээлт болохоос баталгаатай үр дүн биш.

Гэр бүл, хөдөлмөр, нийгмийн хамгааллын сайд Т.Аубакир ажилгүйдлийн тэтгэмжийн санхүүжилтийн талаар мэдээлэв. Түүний тайлбарласнаар төрийн албаны есөн хувийн цомхотголын хүрээнд анх 14,400 хүнийг чөлөөлөхөөр тооцсон боловч бодит байдалд 16 мянга орчим хүн хамрагджээ. Үүний зэрэгцээ жижиг, дунд бизнесүүдийн үйл ажиллагаа доголдож, ажлын байрны цомхотгол нэмэгдсэн гэж сайд мэдээлсэн байна. 2026 оны анхны төсөв — 92 тэрбум ₮ Нэмж тусгасан санхүүжилт — 50 тэрбум ₮ 2027 оны төсвийн төсөл — 193 тэрбум ₮ 16 мянган хүний тоо нь салбарын сайдын мэдэгдэл бөгөөд хөдөлмөрийн зах зээлийн нийт ажилгүйдлийн статистиктай адил биш.

УИХ-ын асуулгын цагаар АН-ын бүлэг Ерөнхий сайд Н.Учралтай төсөв, санхүүгийн сахилга, төрийн өмчит компаниудын хариуцлагын асуудлаар мэтгэлцэв. АН-ын бүлгийн дарга Б.Түвшин 2017 онд улсын төсвийн зарлага 9 их наяд төгрөг байсан бол 2027 оны төсөлд 43.5 их наяд төгрөг болж өссөнийг онцолжээ. Ерөнхий сайд Үндэсний аудитын газраас хариуцлага тооцуулах 96 санал ирүүлсэн бөгөөд зарим төрийн өмчит үйлдвэрийн газрын удирдлагад хариуцлага тооцсон тухай мэдээлэв. 96 санал нь 96 гэмт хэрэг тогтоогдсон гэсэн үг биш. Мөн төсвийн зарлагын өсөлтийг инфляц, эдийн засгийн хэмжээний өөрчлөлтийг тооцохгүйгээр шууд үр ашиггүй зардал гэж дүгнэж болохгүй.

Сайд Т.Аубакир гадаад улсын харьяат болсон 182 хүний тэтгэвэр, халамжийн олголттой холбоотой асуудлыг шалгаж байгааг мэдээлэв. Түүний тайлбарласнаар гадаад улсын иргэн болсон болон нас барсан хүмүүсийн мэдээлэл нийгмийн даатгалын байгууллагад цаг тухайд нь хүрээгүйгээс олголтын зөрчил үүссэн байна. Ийм асуудал зөвхөн Баян-Өлгий аймагт бус, бусад газарт ч илэрчээ. Энэ нь шалгаж буй зөрчил бөгөөд бүх олголтыг залилан гэж дүгнэх үндэслэл биш.

Нийслэлийн гэр хорооллын дахин төлөвлөлтийн төсөлд хамрагдан газраа чөлөөлсөн боловч орон сууц аваагүй 750 иргэний асуудлыг шийдвэрлэхээр болсон тухай мэдээлэв. УИХ-ын гишүүн Ч.Ундрамын мэдээлснээр эдгээр иргэдийг нийслэлийн «Солонго» хороолол болон «Сэлбэ» дэд төвийн орон сууцжуулалтын төслүүдэд хамруулахаар төлөвлөжээ. Холбогдох ажлыг Барилга, хот байгуулалтын сайд Э.Бат-Амгалан, нийслэлийн Засаг дарга Б.Пүрэвдагва нарт даалгасан байна. Шийдвэрийг Засгийн газрын тэмдэглэлээр албажуулах ажиллагаа үлдсэн тул 750 иргэн орон сууцаа хүлээн авсан гэсэн үг биш.

Оросын Шадар сайд Александр Новак арваннэгдүгээр сард 2.15 сая тонн дизель экспортлохоор төлөвлөж байгааг Оросын хэвлэлүүдэд мэдээлжээ. Засгийн газар дизелийн экспортын хоригийг 2027 оны нэгдүгээр сарын эцэс хүртэл сунгахаар бэлтгэж байгаа боловч тодорхой нийлүүлэлтэд чөлөөлөлт олгохоор байна. Reuters-ийн өөр эх сурвалжууд хоригийг 2026 оны эцэс хүртэл сунгаж, квотын систем хэрэгжүүлэх хувилбарыг мэдээлсэн тул хоригийн эцсийн хугацаа одоогоор зөрүүтэй байна. Экспортын нийт квот өссөн нь Монголд нийлүүлэх хэмжээ автоматаар өснө гэсэн үг биш; Монголд ногдох бодит хэмжээ, хуваарийг баталгаажуулах шаардлагатай.

Brent, 1-р сарын гэрээ — $113.43 — +$2.63 WTI — $104.12 — +2.08% Арванхоёрдугаар сарын Brent гэрээний хугацаа аравдугаар сарын 30-нд дууссан тул дараагийн идэвхтэй гэрээний үнийг ялгаж үзэх хэрэгтэй. Нефтийн үнэ аравдугаар сард 13.6% өсжээ. Ормузын хоолойд танкерын их биед тэсрэх төхөөрөмж бэхэлсэн халдлага гарч, хөдөлгүүрийн хэсэгт гал гарсан ч багийнхан аюулгүй үлджээ. Ираны тал дөрвөн танкер халдлагад өртсөн гэж мэдэгдсэн боловч Reuters үүнийг бүрэн баталгаажуулж чадаагүй, хариуцлагыг хэн хүлээх нь тодорхойгүй.

Rio Tinto Монгол дахь Оюу толгойн гүний уурхайн үйл ажиллагааг аюулгүй байдлын үнэлгээ хийсний дараа шат дараатай сэргээж эхэлснээ мэдээллээ. Аравдугаар сарын 29-ний газар хөдлөлтийн шинжтэй чичирхийллийн улмаас үйлдвэрлэлийн бүсийн ойролцоох түр хадгалах талбайд чулуулгийн нуралт үүсжээ. Компанийн мэдээллээр уурхайн үндсэн байгууламжид бүтцийн гэмтэл учраагүй, гурван ажилтан гэмтсэн бөгөөд хоёр нь эмчилгээ хийлгэж байна. Хоёр дахь эрсдэл нь Хятадын Ганцмод боомтын нэвтрүүлэх ажиллагааны саатал баяжмал тээвэрлэх автомашины хүрэлцээнд нөлөөлсөөр байгаа явдал. Үйлдвэрлэлийг сэргээж эхэлсэн нь хэвийн хүчин чадалд бүрэн хүрсэн гэсэн үг биш.

Алтны спот үнэ аравдугаар сарын 30-ны 18:13 UTC цагийн байдлаар унц тутамд $3,880.97 болж, 3.5% буурсан нь 2025 оны аравдугаар сараас хойших хамгийн доод түвшин юм. Мөнгөний үнэ 6.5% буурч, унц тутамд $49 хүрчээ. Лондоны металлын биржийн зэсийн гурван сарын гэрээ өдрийн арилжааны явцад тонн тутамд $14,227 болж, 0.9% буурсан байна. Шинжээчдийн үзэж байгаагаар технологийн хувьцааны огцом уналтын үед хөрөнгө оруулагчид бусад хөрөнгөө зарж бэлэн мөнгө босгох шаардлагатай болсон нь нөлөөлсөн байж болзошгүй.

АНУ-ын Холбооны нөөцийн сангийн гурван бүсийн банкны ерөнхийлөгч инфляцыг бууруулахын тулд бодлогын хүүг цаашид өсгөх шаардлагатай гэж мэдэгдлээ. Далласын банкны ерөнхийлөгч Лори Логан дор хаяж хоёр удаа, тус бүр 0.25 нэгж хувиар хүү нэмэх шаардлагатай гэж үзэж байна. АНУ-ын бодлогын хүү одоогоор 3.75–4.00% байна. Энэ нь албан ёсны шийдвэр биш, гурван албан тушаалтны байр суурь юм.

S&P 500 — −1.82% Dow Jones — −1.09% Intel — −28.6% Nvidia — −4.2% AMD — −10.9% Хагас дамжуулагчийн индекс — −7.2% Intel-ийн улирлын орлогын төсөөлөл зах зээлийн хүлээлтээс нэг тэрбум гаруй ам.доллараар бага гарч, тус компани 2026 онд эерэг чөлөөт мөнгөн урсгалд хүрэхгүй гэж мэдэгдсэн.

Binance крипто хөрөнгийн халдлагын үр дагаврыг барагдуулах зорилгоор компанийн хөрөнгөөс $6.34 тэрбум гаруйг нөөцөлсөн гэж мэдэгдлээ. Халдлагын нийт хэмжээ $6.3 тэрбум бөгөөд салбарын байгууллагуудын тусламжтайгаар $3 тэрбум орчим хөрөнгийг царцаажээ. TRM Labs халдлагыг Хойд Солонгосын TraderTraitor бүлэгтэй холбон өндөр итгэлтэй дүгнэлт гаргасан боловч шалтгаан, хариуцлага эцэслэн тогтоогдоогүй.