Үдийн шуурхай тойм

УИХ-ын гишүүн С.Цэнгүүн өнөөдөр Төрийн ордонд мэдээлэл хийхдээ 2026 оны төсвийн тодотголоос ₮23 тэрбумын захиргааны болон бусад зардлыг хасуулсан боловч зарим сайд уг мөнгийг аль хэдийн зарцуулсан учраас хасаж болохгүй гэсэн тайлбар өгч байгаа хэмээн мэдэгдлээ. Түүний дурдсан нэг жишээ нь Хархорум хотын зөвлөлийн ажлын албанд нэмж төсөвлөсөн ₮1.5 тэрбум юм. Тус ажлын албанд 2026 оны анхны төсвөөр ₮4 тэрбум баталсан байхад тодотголоор нэмэлт санхүүжилт хүссэн, зардлын дэлгэрэнгүй задаргаа УИХ-ын гишүүдэд өгөөгүй гэж шүүмжилжээ.

Өнөө өглөө нийтэлсэн төсвийн задлан шинжилгээгээр УИХ-ын байнгын хороодын хэлэлцүүлгийн явцад нийт ₮42.9 тэрбумыг өмнө төлөвлөсөн зардлаас нийгмийн хамгаалал, боловсролын санхүүжилт рүү шилжүүлэх санал дэмжигджээ. Эрчим хүчний их засвар, тоног төхөөрөмж — ₮13.9 тэрбум — Хөгжлийн бэрхшээлтэй иргэдийн тэтгэвэр, тэтгэмж Мах, гурил, хүнсний ногооны хангамжийн татаас — ₮15.8 тэрбум — Нийгмийн хамгааллын тэтгэмж Хүнсний болон хөрөнгө оруулалтын бусад зардал — ₮13.2 тэрбум — Боловсролын зээлийн сан Нийт — ₮42.9 тэрбум Энэ нь төсөвт шинээр нэмэгдсэн мөнгө биш, өмнө төлөвлөсөн зардлын дахин хуваарилалт юм. Хэлэлцүүлгийн зарим санал аравдугаар сарын 5-нд дэмжигдсэн бөгөөд өнөөдөр тэдгээрийн дэлгэрэнгүйг нийтэлжээ.

Гаалийн ерөнхий газрын есөн сарын мэдээллээр Монголын нийт импорт $9.7 тэрбум хүрсэн байна. Хүнсний зарим бүтээгдэхүүний импорт огцом нэмэгджээ. Улаанбуудай — 138 мянган тонн — 11 дахин Хүнсний ногоо — 114.9 мянган тонн — +9.1% Элсэн чихэр — 51.8 мянган тонн — +15.5% Жимс, самар — 64 мянган тонн — +35.5% Тахиа, гахайн мах, өөх — 40.5 мянган тонн — +25.2% Мөн автобензиний импорт 9.6%, дизелийн импорт 7.5%-иар өссөн байна.

Нийслэлийн Засаг дарга Б.Пүрэвдагва Яармаг–Хархорин чиглэлийн дүүжин тээврийг 2026 оны 12 дугаар сарын 15-нд ашиглалтад оруулахаар төлөвлөж, зорчих үнийг ₮1,500–2,000 байхаар мэдээллээ. Төслийн үзүүлэлт: Урт: 4.2 км. Кабин: 98. Тээвэрлэх хүчин чадал: цагт 2,320 зорчигч. Гүйцэтгэгч талд POMA групп, “Моннис инженеринг” ХХК, “Цагаан уран хийц” ХХК оролцож байгаа бөгөөд Францын Bureau Veritas хөндлөнгийн инженерийн аудит хийхээр байна. Бизнесийн утга: Тасалбарын үнэ, өдөр тутмын зорчигчдын тоо, ашиглалтын зардал тодорхой болохын хэрээр төслийн орлогын загварыг тооцох боломж бүрдэнэ. Гэхдээ зарласан үнэ нь эцэслэн баталсан тариф мөн эсэх, ашиглалтын зардлыг бүрэн нөхөх эсэх нь тодорхойгүй. 🟢 Хотын тээврийн шинэ үйлчилгээ | 🟠 Санхүүгийн тогтвортой байдлын эрсдэл.

Онцгой байдлын ерөнхий газар алба хаагчдын орон сууцны хангамжийг сайжруулах зорилготой “Онцгой хотхон” төслийн үлдэгдэл барилгын ажлыг дуусгах гүйцэтгэгчийг сонгон шалгаруулах урилга нийтэллээ. Төслийн үзүүлэлт: Орон сууц — 512 айл Барилга — 5 блок Давхар — 16 Одоогийн гүйцэтгэл — 65% Үлдсэн ажил — Ойролцоогоор 35% Материал авах хугацаа — 2026.10.09, 13:00 хүртэл Оролцогч нь барилгын тусгай зөвшөөрөл, ижил төстэй ажлын туршлага, санхүүгийн чадамжтай байх шаардлагатай. Мөн 2024, 2025 оны санхүүгийн тайланг шаардаж байна.

Онцгой байдлын ерөнхий газар Улаанбаатар хотод газрын тосны бүтээгдэхүүн хадгалах 60,000 м³ багтаамжтай улсын нөөцийн терминал байгуулах төслийг судалж байна. Шадар сайд Н.Номтойбаяр, ОБЕГ-ын дарга Г.Ариунбуян нар Сонгинохайрхан дүүргийн 21 дүгээр хороонд төлөвлөсөн газартай танилцжээ. Төслийг төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр хэрэгжүүлэх хувилбар судалж байгаа бөгөөд 14-өөс доошгүй хоногийн газрын тосны бүтээгдэхүүний нөөц бүрдүүлэх зорилготой. Энэ нь Монголын шатахууны хангамжийн эмзэг байдлыг бууруулах стратегийн төсөл.

“Улаанбаатар төмөр зам” ХНН 2026 оны эхний есөн сард 25.8 сая тонн ачаа тээвэрлэсэн нь өмнөх оны мөн үеэс 1.5 сая тонноор өссөн байна. Тээврийн бүтцийг харвал: Импорт — 3.2 сая тонн — +17.4% Экспорт — 9.5 сая тонн — +11.0% Дотоод — 8.8 сая тонн — +2.7% Транзит — 4.3 сая тонн — −3.4% Нийт — 25.8 сая тонн — Ойролцоогоор +6.2% Өсөлтөд экспорт болон импортын тээвэр голлон нөлөөлжээ. Харин транзит ачаа буурсан байна.

Гаалийн ерөнхий газрын мэдээлэлд үндэслэсэн өнөөдрийн нийтлэлээр 2026 оны эхний есөн сард Монгол Улс 3.16 мянган тонн самнасан ноолуур экспортолсон нь өмнөх оны мөн үеэс 37%-иар өссөн байна. Мөн уул уурхайн экспортын биет хэмжээ өсжээ. Нүүрс: 82.3 сая тонн, +40.9%. Зэсийн баяжмал: 1.98 сая тонн, +20.5%. Төмрийн хүдэр: 6.75 сая тонн, +4.1%. Бизнесийн утга: Самнасан ноолуурын экспортын өсөлт нь түүхий ноолуурын анхан шатны боловсруулалт, ангилан ялгалт, самнах үйлдвэрлэлийн эрэлт нэмэгдсэний эерэг дохио. Гэхдээ энэ нь эцсийн бүтээгдэхүүний экспорт мөн адил өссөн гэсэн үг биш. Самнасан ноолуурын экспортын үнэ, худалдан авагч улс, эцсийн бүтээгдэхүүний экспортын өсөлтийг тусад нь шалгах хэрэгтэй. 🟢 Боломж: өндөр |

Өнөөдрийн мэдээллээр Чингис хаан олон улсын нисэх буудлын хөөрч буух зурваст $250 мянгын өртөгтэй нислэгийн цаг уурын автомат ажиглалтын нөөц систем ашиглалтад орсон байна. Системийг аравдугаар сарын 2-нд ашиглалтад оруулсан бөгөөд Дэлхийн цаг уурын байгууллага, БНСУ-ын Цаг уурын байгууллагын хамтын ажиллагааны хүрээнд хэрэгжүүлжээ. Сонгон шалгаруулалтад Campbell Scientific компани шалгарч, салхи, алсын барааны харагдац болон бусад цаг уурын үзүүлэлт хэмжих тоног төхөөрөмж суурилуулсан байна.