1Мэдээний дохиоAI хайлтаар цуглуулсан гадаад эх сурвалж
01МонголТөсөв, бодлогоБарилга, үл хөдлөхТөрийн өмчит компаниGovernment of MongoliaТөрийн өмчит үйлдвэрийн газруудын 30%-ийг цомхотгох шийдвэр гарлааЗасгийн газар 9-р сарын 9-ний хурлаараа төрийн өмчит зарим үйлдвэрийн газрыг өөрчлөн байгуулах, татан буулгах тогтоол баталж, 25 байгууллагыг төсвөөс гарган, 108–324 орон тоог оновчлох, цалин болон бусад урсгал зардлаас жилд ойролцоогоор ₮30 тэрбум хэмнэх тооцоо танилцуулжээ.
Яагаад чухал
Энэ бол зүгээр төсвийн хэмнэлт биш. ТӨҮГ-уудын хөрөнгө, гэрээ, худалдан авалт, хүний нөөц, охин компаниудын бүтэц өөрчлөгдөх учраас нийлүүлэгчдийн зах зээлд шууд нөлөөлнө.
Боломж
төр өөрөө хийдэг зарим ажил private outsourcing руу шилжих боломжтой.
Эрсдэл
аль байгууллагын хөрөнгө, лиценз, гэрээ аль хуулийн этгээд рүү шилжиж байгааг ил тод хянахгүй бол шинэчлэл нь активын дахин төвлөрөл болж хувирах эрсдэлтэй. Засгийн газрын мэдээлэл
02МонголТөсөв, бодлогоУул уурхайБанк, санхүүGovernment of MongoliaЗасгийн газар BlackRock FMA-тай ТӨК-ийн шинэчлэлийн санамж бичиг байгууллаа9-р сарын 9-нд Засгийн газар BlackRock Financial Markets Advisory-тай санамж бичиг байгуулжээ. Хамгийн чухал заалт нь төрийн өмчит компаниудын хувьцааны тодорхой хэсгийг багцлан дотоодын болон олон улсын хөрөнгийн зах зээлд санал болгох боломжийг судлах явдал байна.
9-р сарын 9-нд Засгийн газар BlackRock Financial Markets Advisory-тай санамж бичиг байгуулжээ. Хамгийн чухал заалт нь төрийн өмчит компаниудын хувьцааны тодорхой хэсгийг багцлан дотоодын болон олон улсын хөрөнгийн зах зээлд санал болгох боломжийг судлах явдал байна. Ажлын хэсгийг ЗГХЭГ-ын дарга Б.Энхбаяр ахалж, Сангийн яам, Төрийн өмчийн бодлого, зохицуулалтын газар, “Чингис хаан баялгийн сан нэгдэл” зэрэг байгууллагууд оролцож байна. Засгийн газар дэлхийн 12 хөрөнгийн удирдлагын компанид санал хүргүүлснээс BlackRock оролцох сонирхол илэрхийлсэн гэж мэдээлжээ.
Яагаад чухал
Энэ нь Монголын томоохон ТӨК-уудыг IPO, partial listing, strategic placement зэрэг хэлбэрээр зах зээлд гаргах бодлого бодит институцийн шатанд орж байгаагийн хамгийн хүчтэй дохио.
Боломж
МХБ-ийн зах зээлийн үнэлгээ огцом томрох, институцийн хөрөнгө оруулагч татах, ТӨК-ийн санхүүгийн ил тод байдал сайжрах боломжтой.
Эрсдэл
хамгийн чухал асуудал нь ямар ТӨК-ийг, хэдэн хувиар, ямар үнэлгээгээр, хэнд санал болгох вэ гэдэг. Энэ процесс Монголын дараагийн том “өмчлөл redistribution” болж ч мэднэ. BlackRock FMA санамж бичгийн дэлгэрэнгүй
03МонголУул уурхайЭрчим хүч, түлшХудалдаа, хилiKon.mnХятадын ROX автомашины Монгол дахь гурав дахь showroom нээгдэвХятадын шинэ эрчим хүчний автомашины ROX брэндийн Улаанбаатар дахь гурав дахь албан ёсны үзэсгэлэнгийн танхим UG Motors төвд нээгдлээ. Монгол дахь албан ёсны импортлогч нь “Автоланд Эс Си” ХХК бөгөөд ROX 01, ADAMAS загваруудыг борлуулж байна.
Хятадын шинэ эрчим хүчний автомашины ROX брэндийн Улаанбаатар дахь гурав дахь албан ёсны үзэсгэлэнгийн танхим UG Motors төвд нээгдлээ. Монгол дахь албан ёсны импортлогч нь “Автоланд Эс Си” ХХК бөгөөд ROX 01, ADAMAS загваруудыг борлуулж байна. Тус брэнд REEV технологи болон CATL батарей ашигладаг.
Яагаад чухал
Хятадын EV/EREV брэндүүд Монголд туршилтын импортын түвшнээс гарч, дилер + showroom + service гэсэн тогтсон дэд бүтэцтэй болж эхэлж байна. Энэ нь Toyota Prius давамгай second-hand хайбрид зах зээлд шууд өрсөлдөөний дохио. Сүүлийн үед Монголын төр BEV болон EREV-д илүү таатай зохицуулалт өгч байгаатай нийлбэл Хятадын шинэ автомашины penetration хурдасч болно.
Боломж
charger, service, батарей diagnostics, auto finance, resale data зэрэг дагалдах бизнесүүд.
Эрсдэл
шинэ Хятад брэндүүд олноор орж ирвэл resale value болон aftermarket service-ийн чанарын ялгаа ихэснэ. ROX Монгол дахь шинэ салбарын мэдээлэл
04МонголБанк, санхүүХудалдаа, хилХАА, хүнсSonin.mnМонгол–Монтенегрогийн 70+ бизнесийн төлөөлөл уулзлааТөрийн айлчлалын хүрээнд зохион байгуулсан дугуй ширээний уулзалтад хоёр улсын 70 гаруй бизнесийн төлөөлөл оролцож, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын орчин болон хамтын ажиллагааны боломжуудыг хэлэлцжээ. Өмнөх хэлэлцээний хүрээнд Монголын ноос, ноолуур, арьс шир болон боловсруулах үйлдвэрийн бүтээгдэхүүнийг…
Төрийн айлчлалын хүрээнд зохион байгуулсан дугуй ширээний уулзалтад хоёр улсын 70 гаруй бизнесийн төлөөлөл оролцож, худалдаа, хөрөнгө оруулалтын орчин болон хамтын ажиллагааны боломжуудыг хэлэлцжээ. Өмнөх хэлэлцээний хүрээнд Монголын ноос, ноолуур, арьс шир болон боловсруулах үйлдвэрийн бүтээгдэхүүнийг Монтенегрогийн зах зээлд гаргах, аялал жуулчлалын компаниудын шууд хамтын ажиллагааг нэмэгдүүлэх чиглэл ярьсан.
Яагаад чухал
Монтенегро өөрөө жижиг зах зээл боловч ЕХ-той өндөр интеграцтай Балканы эдийн засаг тул Монголын нэмэгдэл cashmere, leather goods-ийн хувьд Европын niche distribution point болж болох талтай. Нөлөө: богино хугацаанд бага, харин экспортын шинэ суваг талаасаа боломжтой.
05МонголТөсөв, бодлогоМакро, ханшЭрчим хүч, түлшLemonPressХөгжлийн банкны ₮100 тэрбумын эхний бондын захиалгын цонх хаагдав“ХӨГЖЛИЙН БОНД” хөтөлбөрийн эхний ₮100 тэрбумын транчийн урьдчилсан захиалга 9-р сарын 9-нд дууссан. Нийт хөтөлбөр ₮500 тэрбум бөгөөд эх үүсвэрийг дэд бүтэц, эрчим хүч, үйлдвэрлэл, зам тээврийн төслүүдэд чиглүүлэхээр зарласан.
“ХӨГЖЛИЙН БОНД” хөтөлбөрийн эхний ₮100 тэрбумын транчийн урьдчилсан захиалга 9-р сарын 9-нд дууссан. Нийт хөтөлбөр ₮500 тэрбум бөгөөд эх үүсвэрийг дэд бүтэц, эрчим хүч, үйлдвэрлэл, зам тээврийн төслүүдэд чиглүүлэхээр зарласан. Хүү нь бодлогын хүү +2%-иас хэтрэхгүй нөхцөлтэй. Одоогоор миний олсон эх сурвалжаар захиалга хэд дахин давсан эсэх, яг хэдэн төгрөг татсан эцсийн үр дүн хараахан нийтлэгдээгүй байна. Энэ үр дүн их чухал. Хэрэв эрэлт өндөр гарвал төрийн хөгжлийн санхүүжилтийг гадаад валютаас бус дотоодын хөрөнгийн зах зээлээр босгох боломж нэмэгдэж байна гэсэн үг.
Дэлхий → Монголд хүрэх нөлөө
06Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоЭрчим хүч, түлшХудалдаа, хилReutersНефть $100 давлаа — Монголын хамгийн шууд эрсдэлBrent нефть 9-р сарын 9-нд $101.21/баррель дээр хаагдаж, 5-р сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрэв. Гол шалтгаан нь Иран–АНУ-ын мөргөлдөөн дахин хурцдаж, танкерууд руу халдлага нэмэгдсэн явдал.
Brent нефть 9-р сарын 9-нд $101.21/баррель дээр хаагдаж, 5-р сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрэв. Гол шалтгаан нь Иран–АНУ-ын мөргөлдөөн дахин хурцдаж, танкерууд руу халдлага нэмэгдсэн явдал. Хормузын хоолойгоор дэлхийн нефть, хийн худалдааны ойролцоогоор 20% дамждаг тул нийлүүлэлтийн эрсдэл огцом өссөн байна.
Дамжих суваг
Оросын нефть бүтээгдэхүүний үнэ → Монголын импортын бензин/дизель → тээвэр, уул уурхай, хүнс → инфляц. Монголын хувьд энэ нь дэлхийн дундаж нефтийн үнийн асуудал биш. Импортын өндөр хамааралтай тул дизель, бензиний үнэ өсөх эсвэл нийлүүлэлт тасалдах бүрт эдийн засагт шууд дамжина.
07Дэлхий → МНУул уурхайЭрчим хүч, түлшТехнологи, AIReutersЗэс рекорд $14,700/т орчим — Монголд хамгийн том эерэг дохиоReuters-ийн мэдээлснээр зэсийн үнэ тонн тутамд $14,700-аас дээш хүрч шинэ рекорд тогтоосон. Гол хүчин зүйл нь нийлүүлэлтийн хомсдол, цахилгаан сүлжээ, EV, AI дата төвийн эрэлт, АНУ-ын тарифын хүлээлт юм.
Дамжих суваг
зэсийн үнэ ↑ → Оюу Толгойн экспортын орлого ↑ → валютын урсгал, татвар, төсвийн орлого ↑. Энэ тренд тогтвортой үргэлжилбэл Монголын макро эдийн засагт нефтийн сөрөг шокийг тодорхой хэмжээнд зэсийн экспортын орлого нөхөх боломжтой. Нөгөө талд зэс strategic түүхий эд болж байгаа тул Хятадын зохицуулагчид хүртэл Anglo American–Teck-ийн $54 тэрбумын нэгдлийг хянаж, нийлүүлэлтийн нөхцөл шаардаж…
08Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоЭрчим хүч, түлшХууль, хариуцлагаReutersХятадын нефтийн эрэлт 2026 онд 8.9% буурна гэсэн шинэ тооцоо гарлааSinopec-ийн судалгааны байгууллага Хятадын нефтийн эрэлт энэ онд 600 мянган баррель/өдөр буюу 8.9% буурна гэж тооцжээ. Бензиний хэрэглээ −8.7%, дизель −11.4% буурах төлөвтэй.
Sinopec-ийн судалгааны байгууллага Хятадын нефтийн эрэлт энэ онд 600 мянган баррель/өдөр буюу 8.9% буурна гэж тооцжээ. Бензиний хэрэглээ −8.7%, дизель −11.4% буурах төлөвтэй. Энэ бол маш чухал бүтцийн дохио. Шалтгаан: EV хэрэглээ өссөн, логистик цахилгаанжиж байгаа, эдийн засгийн дотоод эрэлт сул, боловсруулах үйлдвэрийн илүүдэл хүчин чадал.
Дамжих суваг
хоёр талтай. Нэг талдаа дэлхийн нефтийн эрэлтийг сулруулж → урт хугацаанд нефтийн үнийг бууруулах хүчин зүйл. Нөгөө талдаа Хятад EV, батарей, цахилгаан ачааны машин зэрэг бүтээгдэхүүнээ улам их экспортлох шахалттай болно → Монголын автомашин, эрчим хүчний зах зээлд Хятадын penetration нэмэгдэнэ.
09Дэлхий → МНБанк, санхүүХудалдаа, хилДэлхийн зах зээлReutersХятадын автомашины экспортын дарамтаас болж ЕХ дахин хамгаалалтын арга хэмжээ ярьж эхлэвИталийн автомашин нийлүүлэгчдийн холбоо ЕХ-д Хятадын автомашин болон эд ангид тодорхой босгоос дээш 80% тариф тогтоох санал гаргалаа. 2026 оны эхний хагаст Хятадын брэндүүд ЕХ-ны шинэ автомашины зах зээлийн 9%-иас давсан байна.
Дамжих суваг
ЕХ Хятадын EV-д хаалт тавих тусам Хятадын үйлдвэрлэгчид Европоос гаднах зах зээл рүү экспортын дарамтаа нэмэгдүүлнэ. Монгол бол: - Хятадтай хил залгаа - тарифын саад харьцангуй бага - EV дэмжих бодлого нэмэгдэж байгаа - Хятадын дилерүүд хурдан орж ирж байгаа учраас илүүдэл EV экспорт шингээхэд тохиромжтой жижиг зах зээл болж байна.
10Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоМакро, ханшБанк, санхүүReutersЯпон хүүгээ 1.25% хүргэх төлөв — дэлхийн хөрөнгийн урсгалд эрсдэлReuters-ийн шинэ санал асуулгаар Bank of Japan 9-р сарын 18-нд бодлогын хүүгээ 1.25% болгож өсгөх магадлал өндөр болсон. 2027 оны II улирал гэхэд 1.75% хүрч магадгүй гэж эдийн засагчдын олонх үзэж байна.
Reuters-ийн шинэ санал асуулгаар Bank of Japan 9-р сарын 18-нд бодлогын хүүгээ 1.25% болгож өсгөх магадлал өндөр болсон. 2027 оны II улирал гэхэд 1.75% хүрч магадгүй гэж эдийн засагчдын олонх үзэж байна. Энэ нь yen carry худалдаад маш чухал. Иенээр хямд зээлээд өндөр өгөөжтэй хөрөнгөд байршуулсан cross-border borrowing орлуулах үзүүлэлт 360 их наяд иен орчим хүрсэн гэж Reuters тэмдэглэв.
Дамжих суваг
BOJ чангаруулалт → иен чангарна → global эрсдэл assets-аас мөнгө гарах → emerging market bonds / MNT дээр дарамт.
11Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоМакро, ханшУул уурхайReutersАлт $4,400 давлаа — Монголбанкны алт худалдан авалт, экспортод эерэгSpot алт 9-р сарын 9-нд $4,414/унц орчимд хүрч, 1.4% өссөн. Сул доллар, геополитикийн эрсдэл, нефтийн өсөлтөөс үүдэх инфляцын хүлээлт гол түлхэц болжээ.
Spot алт 9-р сарын 9-нд $4,414/унц орчимд хүрч, 1.4% өссөн. Сул доллар, геополитикийн эрсдэл, нефтийн өсөлтөөс үүдэх инфляцын хүлээлт гол түлхэц болжээ. Монголд: алт олборлогч компаниудын орлого, Монголбанкны худалдан авах алтны нийлүүлэлт, валютын нөөцөд эерэг. Гэхдээ АНУ хүүгээ өсгөвөл алтанд эсрэг дарамт бий болно.
12Дэлхий → МНТөсөв, бодлогоУул уурхайЭрчим хүч, түлшReutersЕХ Оросын эрчим хүчнээс гарах төлөвлөгөөндөө гацаж байнаЕвропын Аудитын танхимын дүгнэлтээр ЕХ Оросын эрчим хүчний хамаарлыг бууруулсан ч бүрэн салгах бодлого нь хангалттай хөрөнгө оруулалтгүйгээс эрсдэлтэй байна. Анхны төлөвлөгөө €300 тэрбумын хөрөнгө оруулалт шаардсан ч €54.3 тэрбум л баталгаажсан гэжээ.
Дамжих суваг
Европ Оросын LNG, нефтийг хязгаарлах → Орос шинэ зах зээл, худалдааны суваг хайна → Ази дахь нийлүүлэлтийн бүтэц өөрчлөгдөнө. Монголын хувьд энэ нь Оросоос түлш авах боломжийг шууд нэмэгдүүлнэ гэсэн үг биш. Харин Орос–Хятад эрчим хүчний худалдаа улам гүнзгийрэх нөхцөл бий болгож, Монголын bargaining position-д нөлөөлж болно.
13Дэлхий → МНТехнологи, AIГадаад хөрөнгө оруулалтReutersOpenAI–Samsung чипийн хамтын ажиллагаа гүнзгийрч байнаOpenAI Samsung электрониктэй дараагийн үеийн AI чипийн R&D болон үйлдвэрлэлийн чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлж байгаагаа мэдэгдлээ. Samsung, SK Hynix мөн Stargate төсөлд memory чип нийлүүлэх сонирхлоо илэрхийлсэн.
OpenAI Samsung электрониктэй дараагийн үеийн AI чипийн R&D болон үйлдвэрлэлийн чиглэлээр хамтын ажиллагаагаа гүнзгийрүүлж байгаагаа мэдэгдлээ. Samsung, SK Hynix мөн Stargate төсөлд memory чип нийлүүлэх сонирхлоо илэрхийлсэн. OpenAI өөрийн Jalapeno чипээ AI ашиглан ердөө 9 сарын дотор tape-out шатанд хүргэсэн гэж мөн мэдээлсэн.
Дамжих суваг
AI дэд бүтэцийн өртөг ↓ → inference үнэ ↓ → local AI бүтээгдэхүүн хийх өртөг ↓.
2Өгөгдлийн бүртгэлGoybiz дата пайплайн
Улсын бүртгэл · 2026-09-09
241
Нийт бүртгэлийн өөрчлөлт
81
Эзэмшил бүрэн солигдсон
77
Шинэ компани
59
Шинэ гүйцэтгэх удирдлага
21
Олон хөрөнгө оруулагчтай шинэ компани
3
Гадаадын хөрөнгө оруулагч нэмэгдсэн
Гадаадын хөрөнгө оруулагч:Япон1Хятад1Польш1
| Гадаадын хөрөнгө оруулагч нэмэгдсэн · Япон | Моншибасаки |
| Гадаадын хөрөнгө оруулагч нэмэгдсэн · Хятад | Ургах ан шин |
| Гадаадын хөрөнгө оруулагч нэмэгдсэн · Польш | Гранд виндлер групп монголиа |
| Олон хөрөнгө оруулагчтай шинэ компани | Тал хээрийн эрдэс |
| Олон хөрөнгө оруулагчтай шинэ компани | Хувьт хар усу дундын хоршоо |
| Олон хөрөнгө оруулагчтай шинэ компани | Мөнх сод нүнжиг хоршоо |
Монголбанкны албан ханш · 2026-09-09
| Валют | ₮ | 1 өдөр | 7 хоног |
|---|---|---|---|
| Ам.доллар | 3,595.32 | -0.01% | +0.03% |
| Юань | 536.03 | +0.04% | +0.25% |
| Рубль | 42 | +1.11% | +1.08% |
| Евро | 4,186.03 | +0.25% | +0.59% |
| Алт, 1 унц | 15,853,617.47 | +0.38% | +2.02% |
3Гүн шинжилгээмэдээ × өгөгдөл
1Улсын бүртгэлд 77 шинэ компани бүртгэгдэв — сүүлийн 4 долоо хоногийн ердийн түвшинд (79).
2Гадаадын хөрөнгө оруулагч нэмэгдсэн 3 компани бүртгэгдэв (Япон 1, Хятад 1, Польш 1).
381 компанийн эзэмшил бүрэн солигдсон нь хувьцааны худалдаа, бизнес шилжүүлэлт идэвхтэй байгааг харуулна.
4Төгрөгийн ам.долларын ханш 7 хоногт бараг өөрчлөгдөөгүй (₮3 595.32).
5Монголбанкны алтны үнэ 7 хоногт +2.0% өөрчлөгдлөө.
6Мэдээний урсгалд «Дэлхийн зах зээл», «Төсөв, бодлого» сэдэв өмнөх 7 хоногийн дунджаас огцом идэвхжсэн.
Дэлхийн зах зээлийн нөлөө. Монголын хувьд одоо хоёр том түүхий эд force эсрэг чиглэлд зэрэг хөдөлж байна: зэс ↑ → Монголын валютын орлого, төсөвт хүчтэй эерэг нефть ↑ → шатахуун, инфляц, импортын зардалд хүчтэй сөрөг. Тиймээс ойрын хэдэн долоо хоногт Монголын макро нөхцөлийг нэг тоогоор харах бус “зэс windfall vs oil шок” гэсэн хоёр хүчний баланс гэж харах нь илүү зөв.
+Боломж
Төрийн өмчит үйлдвэрийн газруудын 30%-ийг цомхотгох шийдвэр гарлаа
төр өөрөө хийдэг зарим ажил private outsourcing руу шилжих боломжтой.
Засгийн газар BlackRock FMA-тай ТӨК-ийн шинэчлэлийн санамж бичиг байгууллаа
МХБ-ийн зах зээлийн үнэлгээ огцом томрох, институцийн хөрөнгө оруулагч татах, ТӨК-ийн санхүүгийн ил тод байдал сайжрах боломжтой.
Хятадын ROX автомашины Монгол дахь гурав дахь showroom нээгдэв
charger, service, батарей diagnostics, auto finance, resale data зэрэг дагалдах бизнесүүд.
−Эрсдэл
Төрийн өмчит үйлдвэрийн газруудын 30%-ийг цомхотгох шийдвэр гарлаа
аль байгууллагын хөрөнгө, лиценз, гэрээ аль хуулийн этгээд рүү шилжиж байгааг ил тод хянахгүй бол шинэчлэл нь активын дахин төвлөрөл болж хувирах эрсдэлтэй. Засгийн газрын мэдээлэл
Засгийн газар BlackRock FMA-тай ТӨК-ийн шинэчлэлийн санамж бичиг байгууллаа
хамгийн чухал асуудал нь ямар ТӨК-ийг, хэдэн хувиар, ямар үнэлгээгээр, хэнд санал болгох вэ гэдэг. Энэ процесс Монголын дараагийн том “өмчлөл redistribution” болж ч мэднэ. BlackRock FMA санамж бичгийн дэлгэрэнгүй
Хятадын ROX автомашины Монгол дахь гурав дахь showroom нээгдэв
шинэ Хятад брэндүүд олноор орж ирвэл resale value болон aftermarket service-ийн чанарын ялгаа ихэснэ. ROX Монгол дахь шинэ салбарын мэдээлэл
Тоймчийн байр суурь
Өнөөдрийн хоёр гадаад дохио бие биеэ тэнцвэржүүлж байна: зэсийн үнэ дээд түвшиндээ ойртсон нь Оюу Толгой, Эрдэнэтийн орлогыг дэмжих ч 100 доллар давсан нефть импортын түлшээр дамжаад инфляцыг шууд түлхэнэ. ТӨК-ийн 30%-ийг цомхотгох шийдвэр зөв чиглэл боловч хэрэгжилтийн хуваарьгүй бол зарлал хэвээр үлдэнэ.
— Goybiz Analytics · Оройн аналитик тойм, 2026-09-09
Эх сурвалж: мэдээ бүрийн холбоост заасан хэвлэл мэдээлэл; Улсын бүртгэлийн өөрчлөлт; Монголбанк. Нэгтгэж, шинжилсэн: Goybiz Analytics.