Оройн аналитик тойм

Сангийн сайд З.Мэндсайхан-ы дэлгэрэнгүй ярилцлага нийтлэгдлээ. Тэрээр Оюу толгой төслөөс 2037 онд авах байсан ногдол ашгийг 2027 онд авахаар тохиролцсон гэж мэдэгдэв. Гэхдээ ярилцлагаас дараах чухал ялгаа харагдаж байна. ₮3 их наядын ногдол ашгийн эцсийн тооцоолол хоёр талын ажлын хэсгийн түвшинд шийдвэрлэгдэхээр байна. Сангийн сайд уг мөнгийг төсөвт төлөвлөсөн боловч нарийвчилсан тооцооллыг талууд үргэлжлүүлэн хийхийг тайлбарлажээ. Мөн 2027 оны төсвийн төслийн хүрээнд: - ₮1 их наядыг иргэдийн Хуримтлалын санд; - ₮2 их наядыг эрчим хүч, боловсрол, боомт зэрэг 52 төсөлд; - Төрийн өмчит компаниудаас төвлөрүүлэх ₮3.5 их наядыг улсын төсөвт тусгахаар төлөвлөжээ.

УИХ-ын гишүүн Л.Гантөмөр Оюу толгойн ногдол ашгийг иргэдэд шууд хүртээх тогтоол санаачлахаар ажиллаж байгаагаа мэдээлэв. Түүний саналд ногдол ашгийн 51 хувийг Хуримтлалын санд, 49 хувийг иргэдэд бэлнээр олгох хувилбар багтжээ. Мөн Оюу толгой, Эрдэнэт үйлдвэрийн хувьцааг иргэдэд эзэмшүүлэх, ТУЗ-ийн төлөөллийг иргэд сонгодог болгох санал дэвшүүлсэн байна.

Өнөөдөр нийтлэгдсэн редакцын шинжилгээнд “Нэг суралцагч – нэг компьютер, нэг анги – нэг ухаалаг самбар” хөтөлбөрийн үр ашиг, санхүүжилтийн бүтцийг хөнджээ. Төлөвлөсөн хөрөнгө оруулалт — ₮817.6 тэрбум Зөөврийн компьютер — 300,000 Ухаалаг самбар — 15,000 Нэг компьютерын тооцоолсон үнэ — ₮1.5 сая Компьютерын тооцоолсон нийт өртөг — ₮450 тэрбум Санхүүжилтийг Хөгжлийн банкны санхүүгийн лизингийн механизмаар бүрдүүлж, гурваас таван жилийн хугацаанд төлөхөөр төлөвлөснийг нийтлэлд дурджээ.

Шатахууны хангамжийн Шуурхай штабаас улсын хэмжээнд байгаа нөөц, нийлүүлэлтийн шинэ мэдээллийг танилцуулав. АИ-92 — 22,000 тонн — 10 хоног АИ-95 — 2,079 тонн — 17 хоног Дизель — 108,000 тонн — 27 хоног Онгоцны түлш — 7,081 тонн — 34 хоног Төлөвлөсөн 78 мянган тонн шатахууны нийлүүлэлтээс 38 мянган тонн АИ-92 орж ирсэн, үлдсэн хэсэг тээвэрлэгдэж байгаа гэж мэдээлжээ. Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн дэд сайд Б.Мөнхтамирын мэдээлснээр Монголын компаниуд БНХАУ, БНСУ зэрэг улсаас шатахуун нэмж импортлохоор хэлэлцэж байна. Мөн Улаанбаатарын 264 шатахуун түгээх станцын борлуулалтын мэдээллийг Benzin.mn системээр харах боломж бүрдүүлжээ.

Монополын эсрэг газрын дарга Б.Амарсанаа шатахуун импортлогч компаниудын үнийн өсөлтийг шалгаж буй ажлын хэсгийн урьдчилсан дүгнэлтийг танилцуулав. Түүний мэдээлснээр АИ-92 бензиний импортын тонн тутмын үнэ: Есдүгээр сар — $873 Аравдугаар сар — $1,063 Зөрүү — +$190 Энд анхаарал татах тооцооны зөрүү байна. Б.Амарсанаа үнийн өсөлтийг 17.8% гэж тайлбарласан боловч өмнөх сарын $873 үнэтэй харьцуулбал өсөлт 21.8% байна. 17.8% нь үнийн зөрүүг шинэ үнэд харьцуулсан тооцоотой ойролцоо. Аль суурь үнээр өсөлтийг тооцсоныг тодруулах шаардлагатай.

Прокурорын байгууллага төрийн өмчит компанийн удирдах албан тушаалтнуудтай холбоотой хэрэгт яллах дүгнэлт үйлдэж, шүүхэд шилжүүлсэн талаар мэдээлэв. Нийтлэлд компанийг “Ц...” ХХК гэж нэрийг нь нууцалжээ. Прокурорын мэдээлэлд дурдсан асуудлууд: “М...” ХХК-д цемент зээлээр олгосон гэх — ₮1.646 тэрбум “Т...” ХХК-д цемент зээлээр олгосон гэх — ₮548.7 сая “Ө...” ХХК-д цемент зээлээр олгосон гэх — ₮2.446 тэрбум Нийт — ₮4.64 тэрбум орчим Мөн нүүрсний техникийн тодорхойлолт дахь төсөвт өртөг, тээвэрлэлтийн хэмжээг үндэслэлгүй өөрчилж, “Ш...” ХХК-д давуу байдал бий болгосон гэх асуудал багтжээ. Эдгээрт компанийн гүйцэтгэх захирал, борлуулалт, санхүү, стратеги төлөвлөлт, хуулийн хэлтсийн албан тушаалтнууд холбогдсон гэж прокурор мэдээлсэн байна.

Прокурорын мэдээллээр тариалан эрхлэгч Л.А, Э.У нар шар манжин худалдан борлуулсан мэтээр хуурамч төлбөрийн баримт үүсгэж, хүнсний ногооны урамшуулал авсан гэх хоёр хэргийг шүүхэд шилжүүлжээ. Л.А — ₮2.203 тэрбум Э.У — ₮354 сая Нийт — ₮2.557 тэрбум Баримтыг 2024 онд үүсгэсэн, урамшууллыг 2024–2025 онд авсан гэх бөгөөд шинэ үйл явдал нь 2026 оны аравдугаар сарын 19-нд нийтлэгдсэн прокурорын мэдээлэл юм.

2027 оны төсвийн төсөлд төрийн байгууллагуудын мэдээлэл, сурталчилгааны зардлыг ₮26.4 тэрбум байхаар тусгасан тухай шинэ шинжилгээ нийтлэгдэв. 2026 оны зардал — ₮17.4 тэрбум 2027 оны төсөл — ₮26.4 тэрбум Нэмэгдэх хэмжээ — ₮8.9 тэрбум орчим Улсын төсвөөс — ₮9.3 тэрбум Орон нутгийн төсвөөс — ₮15.8 тэрбум Нийгмийн даатгалын сангаас — ₮1.2 тэрбум Сангийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга М.Санжаадоржийн тайлбарласнаар энэ төрлийн зардлыг хэвлэл мэдээллийн байгууллагуудтай гэрээ байгуулах хэлбэрээр зарцуулдаг.

Хятад-ын Үндэсний статистикийн товчоо III улирлын эдийн засгийн бодит үзүүлэлтүүдийг нийтэллээ. III улирлын ДНБ — +4.5% — Хүлээлт +4.4% II улирлын ДНБ — +4.3% — — Есдүгээр сарын аж үйлдвэрийн үйлдвэрлэл — +5.5% — Хүлээлт +5.5% Есдүгээр сарын жижиглэн худалдаа — +1.1% — Хүлээлт +0.6% I–IX сарын үндсэн хөрөнгийн хөрөнгө оруулалт — −7.2% — Сөрөг хэвээр I–IX сарын үл хөдлөх хөрөнгийн хөрөнгө оруулалт — −20.6% — Гүнзгий уналт Хятадын өсөлтийг экспорт, өндөр технологийн үйлдвэрлэл, аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүн дэмжжээ. Гэхдээ дотоодын хэрэглээ, хувийн хөрөнгө оруулалт, үл хөдлөх хөрөнгийн салбар сул хэвээр байна.

Хятадын есдүгээр сарын гангийн үйлдвэрлэлийн шинэ статистик нийтлэгдлээ. Есдүгээр сарын гангийн үйлдвэрлэл — 73.59 сая тонн Жилийн өөрчлөлт — +0.1% I–IX сарын гангийн үйлдвэрлэл — 724.77 сая тонн Есөн сарын жилийн өөрчлөлт — −2.9% Далянийн төмрийн хүдрийн фьючерс — 682.5 юань/тонн Өдрийн өөрчлөлт — +1.26% Сингапурын төмрийн хүдрийн фьючерс — $91.60/тонн Өдрийн өөрчлөлт — +0.41% Хятадын эдийн засгийн өсөлт хүлээлтээс өндөр гарсны дараа төмрийн хүдрийн үнэ өссөн боловч гангийн салбарын суурь эрэлт сул хэвээр байна. Хятадын гол боомтуудын төмрийн хүдрийн нөөц 153.06 сая тоннд хүрчээ.

Хятадын Худалдааны яам туннель өрөмдөх, газар доорх малталтын зориулалттай тоног төхөөрөмжийн экспортод тусгай зөвшөөрөл шаардах болсноо зарлав. Шинэ зохицуулалт 2026 оны 11 дүгээр сарын 18-наас хэрэгжинэ. Экспортлогч компаниуд холбогдох зөвшөөрлийг Хятадын экспортын хяналтын хууль, давхар зориулалттай бүтээгдэхүүний журмын дагуу авах шаардлагатай. Хятад 2025 онд нүүрс, чулуулгийн өөрөө явагч огтлогч болон туннель малталтын тоног төхөөрөмжийг ойролцоогоор $793 саяар экспортолжээ. Мөн дрон болон ёроолын гүн ухах тоног төхөөрөмжийн экспортын хяналтыг өөрчлөхөөр мэдээлсэн байна.

Өнөө өглөө газрын тосны үнэ бага зэрэг буурлаа. Brent — $109.06/баррель Өөрчлөлт — −0.45% WTI, арваннэгдүгээр сарын гэрээ — $103.32 WTI, арванхоёрдугаар сарын гэрээ — $98.08 Brent-ийн өмнөх өдрийн дээд үнэ — $110.70 АНУ-ын Ерөнхийлөгч Donald Trump Оросын эрчим хүчний экспорттой холбоотой зарим хориг, тарифын шаардлагаас чөлөөлөх захирамж гаргасан. Гэхдээ зохицуулалтын эцсийн хэрэгжилт, цаашдын шийдвэрийн талаар тодорхойгүй байдал хэвээр байна. Нөгөө талаас Йемений хуситууд Саудын Арабын газрын тос, нисэх буудал, цэргийн байгууламжуудад халдсан гэж мэдэгдэв. Эдгээр халдлагын талаарх зарим мэдэгдлийг Саудын Арабын эрх баригчид баталгаажуулаагүй, Reuters бие даан нотолж чадаагүй байна. Оросын газрын тосны олборлолт есдүгээр сард өдөрт 65 мянган баррелиар нэмэгдэж, 8.43 сая баррель болсон ч өмнөх жилийнхээс доогуур хэвээр байгааг Олон улсын эрчим хүчний агентлаг мэдээлжээ.

АНУ-ын Холбооны нөөцийн сангийн албан тушаалтнууд AI дэд бүтцэд оруулж буй асар их хөрөнгө оруулалт эдийн засгийн эрэлт, үнийн өсөлтөд нөлөөлж байгааг анхааруулж байна. AI компаниуд өндөр хүүтэй орчинд ч дата төв, чип, эрчим хүчний дэд бүтцэд хөрөнгө оруулалтаа үргэлжлүүлж байгаа нь төв банкны бодлогыг хүндрүүлж байна. Reuters-ийн мэдээллээр: АНУ-ын бодлогын хүүгийн хүрээ — 3.75–4.00% Дараагийн хурлын тов — 10 сарын 27–28 Хурлаар хүүг хэвээр үлдээх хүлээлт — Өндөр AI салбарын ирэх жилийн хөрөнгө оруулалтын төсөөлөл — Ойролцоогоор $1 их наяд Эдийн засагчдын үзэж байгаагаар AI салбарын томоохон компаниуд өндөр хүүд харьцангуй бага мэдрэмтгий байхад жижиг бизнес, өрхүүд зээлийн өртгийн өсөлтөд илүү өртөж болзошгүй.

Франц-д болсон эсэргүүцлийн жагсаал, эмх замбараагүй байдал, төсвийн алдагдалтай холбоотой болгоомжлол санхүүгийн зах зээлд хүчтэй нөлөөллөө. Францын 10 жилийн бондын өгөөж — ~4.9% Өдрийн өсөлт — +13 суурь нэгж CAC 40 индекс — −1.5% орчим Томоохон банкнуудын хувьцаа — −3% орчим Франц–Германы бондын өгөөжийн зөрүү — 146 суурь нэгж Францын засгийн газар төсвийн алдагдлаа бууруулах шаардлагатай байгаа ч олон нийтийн эсэргүүцэл нь шинэчлэлийн хэрэгжилтийг хүндрүүлж байна. Еврогийн ханш мөн суларчээ.

Reuters-ийн эх сурвалжуудын мэдээлснээр OpenAI өрсөлдөгч Anthropic-ийн хүлээгдэж буй IPO-оос өмнө шинэ санхүүжилтийн хэлэлцээгээ эрчимжүүлж байна. Шинэ санхүүжилтийн хэлэлцээ — ~$30 тэрбум Боломжит үнэлгээ — $1.4 их наядаас дээш Өмнөх үнэлгээ — $852 тэрбум Мэдээлэгдсэн жилийн дүйцүүлсэн орлого — ~$50 тэрбум Жилийн эцсийн орлогын зорилт — ~$70 тэрбум SoftBank Group, Абу Дабигийн MGX болон бусад хөрөнгө оруулагчид санхүүжилтэд оролцохоор хэлэлцэж байгаа аж. Reuters-ийн мэдээлснээр OpenAI хямд загваруудынхаа үнийг бууруулснаар хэрэглээг нэмэгдүүлсэн бөгөөд AI загварын үнийг цаашид бууруулах боломжтой гэж хөрөнгө оруулагчдад танилцуулжээ.

Nscale компани Anthropic-той АНУ-ын Баруун Виржиниа муж дахь Monarch дата төвийн цогцолборын хоёр дахь байгууламжид тооцоолох хүчин чадал нийлүүлэх шинэ гэрээ хэлэлцэж байна. Шинэ гэрээний боломжит дүн $45 тэрбум орчим гэж мэдээлжээ. Төслийн гол үзүүлэлтүүд: Шинээр хэлэлцэж буй гэрээ — ~$45 тэрбум Төлөвлөсөн тооцоолох дэд бүтцийн хүчин чадал — 460 МВт Ашиглах технологи — Nvidia Vera Rubin Байршил — Баруун Виржиниа, АНУ Anthropic наймдугаар сард мөн Nscale-тай $45 тэрбумын үүлэн тооцооллын гэрээ байгуулсан. Шинэ хэлэлцээ нь түүнээс тусдаа, хоёр дахь байгууламжтай холбоотой. Энэ нь батлагдсан шинэ гэрээ биш, үргэлжилж буй хэлэлцээ юм.