Оройн аналитик тойм

Үндэсний статистикийн хорооны есдүгээр сарын мэдээллийг өнөө өглөө шинээр нийтэлжээ. Жилийн инфляц — 12.9% Өмнөх оны мөн үе — 9.0% Хүнсний үнэ — +20.8% Барааны үнэ — +13.5% Үйлчилгээний үнэ — +11.2% Сарын инфляц — +0.6% Нийт инфляцын 5.6 нэгж хувийг хүнсний бараа, ундаа, усны бүлэг, 2.2 нэгж хувийг тээврийн бүлэг бүрдүүлжээ.

2026 оны эхний есөн сарын төсвийн урьдчилсан гүйцэтгэлийн мэдээллийг нийтэллээ. Нийт орлого, тусламж — ₮26.1 их наяд Тэнцвэржүүлсэн орлого — ₮22.9 их наяд Нийт зарлага, цэвэр зээл — ₮24.6 их наяд Тэнцвэржүүлсэн тэнцэл — −₮1.6 их наяд Татварын орлого — ₮21.2 их наяд Татварын орлого 11.4%-иар өсөхөд НӨАТ-ын орлого 695 тэрбум, нийгмийн даатгалын орлого 687.7 тэрбум, орлогын албан татвар 557.6 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдсэн нь нөлөөлжээ. Харин онцгой албан татварын орлого 66.8 тэрбум төгрөгөөр буурсан байна. Гол өөрчлөлт: Татварын орлого нэмэгдэж байгаа ч төсвийн зарлага тэнцвэржүүлсэн орлогоос давсан хэвээр байна.

УИХ-ын өнөөдрийн чуулганы хуралдаанаар 2027 оны улсын төсөв болон Үндэсний баялгийн сан, Нийгмийн даатгалын сан, Эрүүл мэндийн даатгалын сангийн төсвийн төслүүдийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийжээ. Санал хураалтад 90 гишүүн оролцсоноос 71 нь буюу 78.9% нь дэмжсэн байна. Ингэснээр төслүүдийг гурав дахь хэлэлцүүлэгт бэлтгүүлэхээр Төсвийн байнгын хороо болон Төсвийн зарлагын хяналтын дэд хороонд шилжүүллээ.

Eguur.MN БНСУ-ын хөнгөлөлттэй зээлээр хэрэгжиж буй Солонго-1, 2 орон сууцны төслийн санхүүгийн нөхцөлд тооцоолол хийжээ. Нийт орон сууц — 5002 айл Эхний ээлж — 2042 айл Санхүүжилт — $266.9 сая Нэг м²-ийн үнэлгээ — ₮4.428 сая 50 м² байрны тооцоолсон үнэ — ₮221.4 сая Сарын түрээс, хуримтлалын тооцоо — ₮1.66–1.86 сая Төслийн захиалагч нь Хот байгуулалт, барилга, орон сууцны яам, захиалагчийн хяналтыг ТОСК хэрэгжүүлж байна. Ерөнхий гүйцэтгэгч нь Kolon Global, туслан гүйцэтгэгч нь Гранд Слаб Инвест ХХК. Эхний 2042 айлын бүртгэл аравдугаар сарын 10–24-нд явагдаж, арваннэгдүгээр сарын 1-нээс иргэдийг оруулахаар төлөвлөжээ. Гол асуудал: Орлогод нийцсэн орон сууцны хөтөлбөрийн төлбөр өрхийн бодит орлогод хэр нийцэж байна вэ? Нийтлэлд дурдсан сарын 1.66–1.86 сая төгрөг нь редакцын тооцоолол бөгөөд бүх өрхөд батлагдсан эцсийн төлбөр биш.

Сангийн яамны Хөгжлийн санхүүжилт, хөрөнгө оруулалтын газрын дарга Б.Дэлгэржаргал ирэх жилийн төсвийн хөрөнгө оруулалтын төлөвлөгөөг танилцуулжээ. 2027 онд санхүүжүүлэх хөрөнгө оруулалт — ₮5.774 их наяд Хэрэгжүүлэх төслүүдийн нийт өртөг — ₮14.2 их наяд Зам, боловсрол, эрчим хүчний санхүүжилт — ₮3.802 их наяд Эдгээр салбарын эзлэх хувь — 65.8% Орон нутгаас ирүүлсэн хөрөнгө оруулалтын санал — ₮11 их наяд Сангийн яамны тооцоогоор улсын төсөв болон гадаад зээлээр хэрэгжих хөрөнгө оруулалт 110 мянган ажлын байрыг хадгалах боломжтой аж.

Өнөө өглөөний улс төр, эдийн засгийн хамгийн том маргаан нь 2027 оны төсөвт тусгасан ногдол ашгийн орлого байлаа. Төсвийн төсөлд: - Төрийн өмчит есөн компаниас 3.5 их наяд төгрөг - Оюу толгой-оос 3 их наяд төгрөг авахаар төлөвлөжээ. Н.Учрал-ын Засгийн газар Оюу толгойн ногдол ашгаас хоёр их наядыг төсөл, хөтөлбөрт зарцуулж, нэг их наядыг Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлэхээр тусгасан. Харин УИХ-ын гишүүн Ш.Бямбасүрэн болон Ардчилсан намын Бодлогын ерөнхий зөвлөлийн дарга Д.Амарбаясгалан ногдол ашгийн эх үүсвэр, зарцуулалтын тодорхойгүй байдлыг шүүмжилжээ. Ш.Бямбасүрэн Үндэсний баялгийн санд төвлөрүүлэх нэг их наяд төгрөгийг мөн зарлага хэлбэрээр тусгасан атлаа зориулалтыг нь хангалттай тайлбарлаагүй гэж мэдэгдэв. Мөн уг мөнгийг ирэх сонгуульд зориулсан бэлэн мөнгөний тараалт болгох вий гэсэн хардлагаа илэрхийлжээ. Энэ нь улс төрийн хардлага болохоос сонгуулийн зориулалттай хууль бус зарцуулалт тогтоогдсон баримт биш. ### Засаглалын гол эрсдэл Ногдол ашгийн төлөвлөсөн дүн, бодитоор хуваарилах боломжтой дүн, төсөвт зарцуулах эрх зүйн үндэслэл, төсөл тус бүрийн үр ашгийг салгаж шалгах шаардлагатай. Өрөг.МН-ийн нийтлэлд төрийн өмчит 109 компани байгаагаас Чингис хаан баялгийн сан нэгдлийн харьяа ашигтай ажиллаж буй есөн компани 3.5 их наяд төгрөгийн төлөвлөгөөнд голлон оролцохоор байгааг дурджээ.

Эрүүл мэндийн сайдын багцын нийт зардлыг 2027 оны төсвийн төсөлд 2.618 их наяд төгрөгөөр тусгасан байна. Үүнээс 2.404 их наяд нь урсгал зардал, 213.8 тэрбум нь хөрөнгийн зардал юм. 2026 оны батлагдсан төсөвтэй харьцуулахад нийт төсөв 45.9%-иар өсөхөөр байна. Гэхдээ хөрөнгийн зардал ердөө 2.2 тэрбум төгрөгөөр нэмэгдэхээр байгаа нь анхаарал татаж байна.

ҮСХ-ны есдүгээр сарын статистикт тулгуурлан орон сууцны зах зээлийн шинэ мэдээлэл нийтэллээ. Орон сууцны үнийн жилийн өсөлт — +7.6% Хуучин орон сууцны өсөлт — +8.8% Шинэ орон сууцны өсөлт — +3.7% Хуучин байрны дундаж үнэ — ₮4.86 сая/м² Шинэ байрны дундаж үнэ — ₮4.78 сая/м² Хуучин орон сууцны үнэ шинэ орон сууцныхаас дунджаар 80 мянган төгрөгөөр өндөр гарсан байна.

Мах, малын үнийн өөрчлөлтийн талаар шинэ мэдээлэл нийтэлжээ. Аравдугаар сарын 12-ны байдлаар Улаанбаатар хотод хонины ястай мах килограмм нь 25,519 төгрөг, ямааны мах 20,328 төгрөгийн үнэтэй байжээ. Харин малын амьдын үнийг жилийн өмнөхтэй харьцуулахад эр хонины үнэ 210 мянган төгрөгөөр өсөж, 490 мянгад хүрсэн байна. Гунан үхрийн үнэ жилийн дотор 1.5 сая төгрөгөөр нэмэгджээ.

Хятадын төмрийн хүдэр, ган үйлдвэрлэлийн зах зээлд шинэ сөрөг дохио гарлаа. Далянийн биржийн төмрийн хүдрийн фьючерс — 671.5 юань/тонн Өдрийн өөрчлөлт — −0.44% Арилжааны үеийн доод үнэ — 667 юань Сингапурын төмрийн хүдрийн фьючерс — $89.85/тонн Коксжих нүүрсний фьючерс — −3.19% Коксын фьючерс — −2.47% Төмрийн хүдрийн үнэ 2024 оны есдүгээр сараас хойших хамгийн доод түвшинд хүрсэн байна. Гол шалтгаан нь Хятадын гангийн эрэлт сулрах, Гвинейн Симанду уурхайн нийлүүлэлт нэмэгдэх хүлээлт юм. Гэхдээ Хятадын төмрийн хүдрийн импорт оны эхний есөн сард 4.1%-иар өсөж, 954.97 сая тоннд хүрсэн нь зах зээлийн эрэлт, нийлүүлэлтийн дүр зураг зөрүүтэй байгааг харуулж байна.

жишиг Mineral Intelligence байгууллагын шинээр нийтэлсэн статистикаар есдүгээр сарын дэлхийн цахилгаан автомашины борлуулалт зургаан сар дараалан өссөний дараа буурлаа. Дэлхийн нийт EV борлуулалт — −2% Хятадын EV борлуулалт — −18% Хойд Америкийн борлуулалт — −44% Европын борлуулалт — Түүхэн дээд хэмжээ Дэлхийн есдүгээр сарын борлуулалт — 2.15 сая машин Оны эхний есөн сарын борлуулалт — 15.5 сая машин Хятадад 1.11 сая цахилгаан автомашин борлуулсан байна. Европт бараг 600 мянган автомашин борлуулсан нь өмнөх дээд амжилтаас 10%-иар өндөр үзүүлэлт болжээ. Хятадын дотоодын зах зээлийн сулрал үйлдвэрлэгчдийг экспортод улам түшиглэхэд хүргэж байна.

Ойрх Дорнодын мөргөлдөөн нефтийн үнийг өсгөхөөс гадна далайн тээврийн өртгийг огцом нэмэгдүүлж байна. Reuters-ийн шинэ шинжилгээнд АНУ-аас Япон хүрэх нэг том танкерын тээврийн зардал 81 сая ам.доллар болж, жилийн өмнөх 9.1 сая ам.доллараас бараг ес дахин өссөнийг мэдээлжээ. Энэ нь нэг баррель нефтийн тээврийн өртөг ойролцоогоор $40.50 болж буй жишээ юм. Аравдугаар сарын 16-ны Азийн өглөөний арилжаанд: Brent — $105.51/баррель — −0.39% WTI — $97.43/баррель — −0.55% АНУ хоригт орсон зарим танкераар хууль ёсны газрын тос тээвэрлэх боломжийг судалж байгаа нь тээврийн зардлыг бууруулах оролдлого юм.

АНУ-ын есдүгээр сарын үйлдвэрлэгчийн үнийн индекс буюу PPI хүлээлтээс мэдэгдэхүйц өндөр гарлаа. PPI сарын өсөлт — +1.3% PPI жилийн өсөлт — +6.3% Бензиний үйлдвэрлэгчийн үнэ — +20.3% Дизелийн үйлдвэрлэгчийн үнэ — +21.0% Жижиглэн худалдааны сарын өсөлт — +0.8% Сарын PPI өсөлт 2022 оны гуравдугаар сараас хойших хамгийн өндөр түвшинд хүрчээ. Шатахууны үнийн өсөлт тээвэр, хүнс, үйлчилгээний зардалд дамжиж эхэлсэн байна. Гэхдээ АНУ-ын санхүүгийн зах зээл Холбооны нөөцийн банк аравдугаар сард хүүгээ нэмэхээс илүүтэй арванхоёрдугаар сард нэмэх магадлалыг өндөр үнэлж байв.

Олон улсын валютын сан Азийн эдийн засгийн шинэ төлөвөө нийтэллээ. 2025 — 5.0% 2026 — 4.8% 2027 — 4.4% ОУВС-ийн үзэж буй гол эрсдэлүүд нь эрчим хүчний өндөр үнэ, АНУ-ын мөнгөний хатуу бодлого, дэлхийн бондын өгөөжийн өсөлт, AI хөрөнгө оруулалтын зах зээлийн огцом засвар юм. Мөн Азийн хөгжиж буй эдийн засгуудын валют, хөрөнгийн урсгалын хэлбэлзэл нэмэгдсэнийг онцолжээ. ОУВС нийтлэг шатахууны татаас, үнийн хязгаарлалтаас илүү зорилтот, түр хугацааны дэмжлэг хэрэглэхийг зөвлөсөн байна.

Өмнөд Солонгос-ын хөрөнгийн зах зээл AI салбарын санхүүжилтийн эрсдэлийн улмаас хүчтэй унав. KOSPI индекс — −7.57% Арилжааны үеийн хамгийн их уналт — −9.29% Samsung электроник — −9.5% орчим SK Hynix — −11.1% орчим Гадаадын хөрөнгө оруулагчдын цэвэр борлуулалт — $2.68 тэрбум орчим Индекс 5,554.22 нэгжид хаагдаж, зургаан сарын доод түвшинд хүрсэн байна. Арилжааны үеэр индекс огцом унаснаар 20 минутын circuit breaker идэвхжжээ. Японы Nikkei индекс мөн бараг 5%-иар буурсан байна.