Өглөөний тойм

Үндэсний статистикийн хорооны есдүгээр сарын хэрэглээний үнийн мэдээллийг iKon шинэчилсэн тойм болгон нийтэлжээ. Улсын инфляц — 12.9% Хүнсний бүлэг — 20.8% Барааны бүлэг — 13.5% Үйлчилгээний бүлэг — 11.2% Хүнсний бус бүлэг — 10.0% Инфляцын 12.9 нэгж хувийн өсөлтөд хүнс, ундаа, усны бүлэг 5.6 нэгж хувь, тээврийн бүлэг 2.2 нэгж хувь, боловсролын үйлчилгээ 1.2 нэгж хувийн нөлөө үзүүлжээ. Баруун бүсийн хүнсний үнийн жилийн өсөлт 27.3%-д хүрсэн байна. Энэ статистик аравдугаар сарын 12-нд мөн нийтлэгдсэн тул шинээр гарсан үзүүлэлт бус, сүүлийн 24 цагт нийтлэгдсэн дэлгэрэнгүй тайлбар юм.

Тавантолгой түлш (албан сайт) 2026–2027 оны халаалтын улиралд 280 мянган тонн хагас коксон түлш импортлохоор ажиллаж байна. Худалдан авалтын тендерийн төсөвт өртөг 288,780,676,800 төгрөг. iKon компанийн төлөөллөөс тодруулснаар түлшийг өнгөрсөн өвөл нийлүүлсэн БНХАУ-ын “Шаньси нүүрс-химийн групп”-ийн Шэньмү эрчим хүчний хөгжил ХХК-ийн Вужоу салбараас авч байгаа аж. Нийлүүлэлтийн явц: - Дөрвөн цуваа, 200 вагон түлш Монголын хилээр орж ирсэн. - Эхний 50 вагоныг Тавантолгой түлшний Зүүн үйлдвэрт хүлээн авч, савлаж эхэлсэн. - 25 кг-ын шуудай түлшийг 5,000 төгрөгөөр борлуулахаар мэдээлсэн. Өнгөрсөн өвөл 306 мянган тонн түлшийг 226 тэрбум төгрөгөөр авсан байна. ### Үнийн харьцуулалт Хэмжээ — 306,000 тонн — 280,000 тонн Нийт дүн — ₮226 тэрбум — ₮288.78 тэрбум Нэг тонн дахь тооцоолсон дүн — ~₮738 мянга — ~₮1.031 сая Тооцоолсон нэгж дүнгийн зөрүү ойролцоогоор 39.7% байна. Гэхдээ энэ жилийн дүн нь тендерийн төсөвт өртөг тул эцсийн гэрээний нэгж үнэ мөн эсэхийг баталгаажуулах шаардлагатай. Мөн хоёр жилийн нийлүүлэлтийн нөхцөл, тээвэр, татвар, чанарын үзүүлэлт ялгаатай байж болно.

Үндэсний статистикийн хорооны есдүгээр сарын мал, мал аж ахуйн бүтээгдэхүүний үнийн мэдээллийг нийтэлжээ. Хязаалан гунан үхэр — ₮2.9 сая — +₮1.5 сая Ат — ₮2.4 сая — +₮900 мянга Соёолон үрээ — ₮1.8 сая — +₮500 мянга Эр хонь — ₮490 мянга — +₮210 мянга Эр ямаа — ₮320 мянга — +₮140 мянга Цагаан ноолуур, кг — ₮135 мянга — +₮33 мянга Харин үхрийн ширний үнэ өмнөх оны мөн үеэс буурсан байна.

Өнөөдрийн төсвийн зарцуулалт, ашиг сонирхлын холбоостой хамгийн чухал нийтлэлүүдийн нэг. iKon Монголын хувийн сургуулиудын тоо, сурагчдын эзлэх хувь, улсын төсвөөс олгодог санхүүжилтийн талаар судалгаа нийтэлжээ. Гол тоонууд: Нийт ЕБС — 900 Хувийн сургууль — 183 Хувийн сургуулийн эзлэх хувь — 20.4% Хувийн сургуульд суралцагч — 80,525 Нийт сурагчдад эзлэх хувь — ~10% Хувьсах зардлын жилийн санхүүжилт — ₮80–90 тэрбум Боловсролын сайд Л.Энх-Амгалан-гийн өмнөх тайлбараар 10 сая төгрөгөөс доош төлбөртэй хувийн сургуулиудад хувьсах зардлын санхүүжилт олгодог. Мөн 2026 оны төсвийн тодотголд хувийн сургуулийн анги танхим түрээслэх, хотхоны бага сургууль байгуулах зэрэгт 50 тэрбум төгрөг зарцуулахаар тусгасан талаар нийтлэлд дурджээ. Энэ хөтөлбөртэй холбоотойгоор Ерөнхий сайд Н.Учрал-ын хамаарал бүхий сургууль гэх асуудал улс төрийн маргаан үүсгэсэн байна. Гэхдээ тухайн сургууль хууль бус санхүүжилт авсан нь тогтоогдсон гэсэн үг биш.

iKon-ийн ерөнхий редактор А.Ням-Өлзий 2026 оны төсвийн тодотголын хэлэлцүүлгийн явцыг шинжилжээ. Есдүгээр сарын 7-нд эхэлсэн ээлжит бус чуулганаар хэлэлцэхээр төлөвлөсөн төсвийн тодотгол аравдугаар сарын 13-ны байдлаар эцэслэн батлагдаагүй байна. Нийтлэлд төсвийн тодотголын хэлэлцүүлэг удааширсан шалтгааныг эрх баригчдын улс төрийн зөрчил, парламентын үйл ажиллагаатай холбон тайлбарлажээ.

Цагдаагийн ерөнхий газрын мэдээллээр цахим мөрийтэй тоглоом зохион байгуулсан байж болзошгүй таван бүлгийн 34 хүнийг баривчилжээ. Мөрдөн шалгах ажиллагааны явцад 43.1 тэрбум төгрөгийн хууль бус гүйлгээ, өндөр үнэтэй орон сууц, автомашин болон бусад эд хөрөнгийг илрүүлсэн байна. Зарим цахим сайтын серверийг орон нутагт байршуулсан байжээ. ### Санхүүгийн эрсдэл ₮43.1 тэрбум бол илрүүлсэн гүйлгээний хэмжээ болохоос гэмт этгээдүүдийн цэвэр ашиг биш. Энэ нь цахим төлбөр тооцоо, мөнгө угаах эрсдэлийн хяналт, эцсийн ашиг хүртэгчийг тогтоох шаардлагатай холбоотой.

Нөмрөгийн дархан цаазат газрын түймрийн талаар анх мэдээлсэн Дорнод аймгийн “Шинэ суваг” телевизийн сурвалжлагч С.Дэлгэр шинэ ярилцлага өгчээ. Тэрээр Мобиком корпораци-ийн төлөөлөгчид сүлжээний судалгааны ажлаар бус, өөр зорилгоор тусгай хамгаалалттай газар зорчсон байж болзошгүй гэж хардаж байгаагаа илэрхийлжээ. Мөн хилийн 0198 дугаар ангийн удирдлагуудын зөвшөөрөл, зорчих зохицуулалттай холбоотой асуудлыг хөндсөн байна. Харин Мобиком өмнөх мэдэгдэлдээ харилцаа холбооны дэд бүтцийн ажлын хүрээнд зорчиж явах үед автомашинд гал гарсан гэж тайлбарласан. С.Дэлгэрийн ярилцлагад дурдсан буруутгалуудыг бие даасан мөрдөн шалгах ажиллагаагаар баталгаажуулсан мэдээлэл нийтлэгдээгүй байна.

ЛэндМН олон нийтэд санал болгож буй шинэ бондын анхдагч зах зээлийн арилжааг нээлээ. Нийт татан төвлөрүүлэх зорилт — ₮20 тэрбум Жилийн хүү — 18.5% Хугацаа — 24 сар Нэгж бондын нэрлэсэн үнэ — ₮100,000 Нийт ширхэг — 200,000 Хөрөнгийн зориулалт — Зээлийн үйл ажиллагааг санхүүжүүлэх Тус компанийн гүйцэтгэх захирал Ц.Ууганбаяр 20 мянга гаруй бизнес эрхлэгчид санхүүжилт олгосон талаар мэдээлжээ. Бондын арилжааг нээх ажиллагаанд Монголын хөрөнгийн биржийн Х.Эрдэнэнбүрэн, Санхүүгийн зохицуулах хорооны Б.Дөлгөөн, Би Ди СЕК ҮЦК-ийн Б.Лхагвадорж нар оролцсон байна. Чухал ялгаа: 20 тэрбум төгрөгийг бүрэн татан төвлөрүүлсэн гэсэн үг биш. Энэ нь санал болгож буй бондын нийт хэмжээ юм.

Шинэ мэдээлэл: 2026.10.14, 08:06 — Монголын цагаар Reuters Ираны хоёр өндөр албан тушаалтан болон АНУ-ын цэргийн эх сурвалжид тулгуурласан шинэ эрэн сурвалжлах мэдээлэл нийтэллээ. Иран Ормузын хоолойгоор дамжих хөлөг онгоцны хөдөлгөөнд нөлөөлөх зорилгоор довтолгооны арга, давтамжаа өөрчилсөн байна. Мэдээлэлд дурдсанаар сүүлийн 48 цагт Ормузын орчимд худалдааны хөлөг онгоц, танкертай холбоотой дор хаяж таван халдлага, аюулгүй байдлын зөрчил бүртгэгджээ. Ираны албан тушаалтнуудын мэдээлснээр ажиллагааны хамрах хүрээ Оманы булан, Катар болон Арабын Нэгдсэн Эмиратын ойролцоох усан бүс рүү тэлж байна. Ираны талын зорилго нь АНУ-ын арваннэгдүгээр сарын сонгуулийн өмнө дэлхийн нефтийн үнийг өндөр байлгах явдал гэж эх сурвалжууд тайлбарлажээ. Гэхдээ АНУ-ын цэргийн албан тушаалтан Иран нефтийн экспортын хөдөлгөөнийг бүрэн зогсоож чадахгүй байгааг онцолсон. Ираны албан тушаалтны анхааруулгыг Ормузын хоолой бүрэн хаагдсан тухай баталгаажсан мэдээ гэж үзэхгүй.

Шинэ тайлан: 2026.10.13 Олон улсын валютын сан дэлхийн эдийн засгийн шинэ төсөөллөө танилцууллаа. Дэлхий — 3.1% — 3.4% Хятад — 4.5% — 4.0% АНУ — 2.3% — 2.3% Евро бүс — 1.1% — — Япон — 0.7% — 0.7% Энэтхэг — 7.0% — 7.0% Дэлхийн өсөлтийн төсөөлөл өмнөхөөс 0.1 нэгж хувиар нэмэгдсэн боловч Хятадынх 2026, 2027 оны аль алинд нь 0.1 нэгж хувиар буурчээ. Хятадын эдийн засгийн гол хүндрэл нь дотоодын хэрэглээ, хөрөнгө оруулалтын сул байдал, үл хөдлөх хөрөнгийн зах зээлийн уналт хэвээр байна. Харин экспорт, ялангуяа AI-тэй холбоотой технологийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл өсөлтийг дэмжиж байна. ОУВС дэлхийн өсөлт улам цөөн улсад төвлөрч байгааг анхааруулжээ. Одоогоор 32 улс дэлхийн эдийн засгийн өсөлтийн 95%-ийг бүрдүүлж байгаа бол дөрөвдүгээр сард энэ тоо 54 байжээ.

Шинэ мэдээлэл: 2026.10.13 Аравдугаар сарын 13-ны арилжааны хаалтаар: Brent — $105.69/баррель — −0.9% WTI — $94.14/баррель — +0.4% АНУ–Оросын дизелийн нийлүүлэлтийн тохиролцоо зах зээлд нийлүүлэлт нэмэгдэх хүлээлт үүсгэсэн. Гэхдээ Оросын тал уг тохиролцоог Украинтай хийх энхийн хэлэлцээтэй шууд холбогдоогүй гэж мэдэгджээ. Мөн OPEC+ есдүгээр сард олборлолтоо нэмэгдүүлсэн боловч OPEC 2026 оны дэлхийн нефтийн эрэлтийн өсөлтийн төсөөллийг дахин бууруулсан байна. Дизелийн нийлүүлэлтийн эрсдэл арилаагүй бөгөөд АНУ-ын дизелийн фьючерсийн үнэ мягмар гарагт ойролцоогоор 5%-иар өсжээ. ### Хятадын шинэ нөхцөл Reuters Breakingviews-ийн аравдугаар сарын 13-ны шинжилгээнд Хятад түлшний экспортын хэмжээг жилээр бус, богино хугацааны нөөц, хэрэглээний нөхцөлд илүү уялдуулан зохицуулж байж болзошгүйг онцолсон. Хятад энэ онд түлшний экспортоо хоёр удаа хязгаарласан бөгөөд аравдугаар сарын эхний түр зогсолтын дараа экспортыг сэргээсэн. Хятадын боловсруулах үйлдвэрийн нийт хүчин чадал өдөрт ойролцоогоор 19 сая баррельд хүрдэг тул экспортын бодлогын өөрчлөлт Азийн боловсруулсан түлшний зах зээлд нөлөөлөх боломжтой.

Шинэ мэдэгдэл: 2026.10.13 Federal Reserve-ийн Удирдах зөвлөлийн гишүүн Christopher Waller АНУ-ын урт хугацааны бондын өгөөж өсөж буй шалтгааны талаар шинэ тайлбар өглөө. АНУ-ын 10 жилийн Засгийн газрын бондын өгөөж сүүлийн өдрүүдэд 24 жилийн дээд түвшинд хүрсэн байна. Waller-ийн тайлбарласнаар өсөлтийн гол шалтгаан нь инфляцын хүлээлтээс гадна эдийн засгийн өсөлт, AI хөрөнгө оруулалт, улсын өрийн хэмжээ, АНУ-ын бондын аюулгүй хөрөнгийн давуу тал буурч байж болзошгүй явдал юм. Түүний дурдсан судалгаагаар АНУ-ын Засгийн газрын бондын эрэлтэд гарсан бүтцийн өөрчлөлт өгөөжийг 0.5–0.7 нэгж хувиар өсгөх боломжтой. Гэхдээ энэ нь уг хэмжээгээр өссөн нь батлагдсан гэсэн үг биш, судалгаанд тулгуурласан тайлбар юм.

Шинэ үйл явдал: 2026.10.13 Дэлхийн AI салбарын хувьцааны уналт Азийн зах зээлд хүчтэй нөлөөллөө. Reuters-ийн мэдээлснээр Өмнөд Солонгосын KOSPI индекс 6%-иас дээш буурсан байна. SK hynix, Samsung электроник зэрэг санах ойн чип үйлдвэрлэгчдийн хувьцаа хүчтэй унажээ. Үүнд Хятадын CXMT компанийн санах ойн технологийн дэвшлийн талаарх мэдээлэл, AI дата төвүүдийн өндөр өртөг, хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн эргэлзээ нөлөөлсөн. Reuters-ийн шинжилгээнд AI дата төвийн санхүүжилтийн өртөг нэмэгдэж байгааг мөн онцолсон. Жишээлбэл, CoreWeave-ийн нэг бондын зах зээлийн өгөөж анх гаргасан үеийн 9.625%-аас 15% орчимд хүрсэн байна. Гэхдээ энэ нь AI технологийн эрэлт зогссон гэсэн үг биш. Зах зээл AI хөрөнгө оруулалтын бодит ашиг, санхүүжилтийн өртгийг илүү хатуу үнэлж эхэлж байгааг харуулна.