Оройн аналитик тойм

UBN.mn-ийн өнөөдрийн мэдээллээр Авлигатай тэмцэх газраас нийслэлийн Засаг дарга асан Х.Нямбаатар-ыг есдүгээр сарын 25-нд Эрүүгийн хуулийн 22.1.3-т заасан үндэслэлээр яллагдагчаар татсан тухай мэдээлэл өгчээ. Мөн Улсын ерөнхий прокурорын тушаалаар Цагдаагийн ерөнхий газар, АТГ, Тагнуулын ерөнхий газрын хамтарсан ажиллагаагаар нийслэлээс хэрэгжүүлж буй төсөл, хөтөлбөрүүдийг шалгаж байгааг мэдээлсэн байна.

UBN.mn өнөөдөр нийслэлийн өмчит болон өмчийн оролцоотой байгууллагуудын удирдах зөвлөлийн томилгооны талаарх шинэ судалгаа нийтэллээ. Нийтлэлд дурдсанаар наймдугаар сарын 10-ны томилгооны шийдвэрээр: Нийслэлийн өмчит болон өмчийн оролцоотой байгууллага — 43 УЗ, ТУЗ-д томилсон нийт суудал — 287 НИТХ-ын нийт төлөөлөгч — 45 УЗ, ТУЗ-д багтсан НИТХ-ын төлөөлөгч — 37 Төлөөлөгчдийн эзэлсэн нийт суудал — 127 Нэг төлөөлөгчийн давхар эзэлсэн суудлын дээд тоо — 7 Өөрөөр хэлбэл, нийт суудлын 44.3%-ийг НИТХ-ын төлөөлөгчид эзэлж байна гэсэн тооцоо гарчээ.

Баян-Өлгий аймгийн Онцгой комисс ямааны годрон өвчний эрсдэлтэй холбоотойгоор бусад аймгаас ямаа, ухна оруулах хөдөлгөөнийг 30 хоног хязгаарлажээ. Хязгаарлалтад отор нүүдэл, худалдаа, үржил зэрэг зориулалтаар ямаа оруулах хөдөлгөөн хамрагдана. Шалтгаан нь Говь-Алтай болон Төв аймагт бүртгэгдсэн өвчний нөхцөл байдал юм.

ХасБанк III улирлын санхүүгийн үр дүнгээ танилцууллаа. Татварын дараах цэвэр ашиг — ₮50.2 тэрбум Зээл, санхүүгийн түрээсийн багц — ₮4.85 их наяд Зээлийн багцын улирлын өөрчлөлт — −0.8% Чанаргүй зээлийн хувь — 2.2% Харилцах, хадгаламж — ₮5.17 их наяд Харилцах, хадгаламжийн улирлын өсөлт — +28.4% Жилийн түвшинд шилжүүлсэн ROE — 20.5% Банкны мэдээллээр байгууллагын банкны зээл 5.3%-иар буурсан бол бизнесийн банкны зээл 6.5%-иар өсжээ. Мөн эхний хагас жилийн ашгаас нэгж хувьцаанд ₮18-ын ногдол ашиг тараах шийдвэрийг хувьцаа эзэмшигчдийн хурлаар батлуулахаар төлөвлөсөн байна. Бизнесийн утга: Хадгаламж, харилцахын үлдэгдэл огцом өссөн ч нийт зээлийн багц бага зэрэг хумигдсан нь банкны хөрвөх чадвар, зээлийн эрэлтийн өөрчлөлтийг судлах чухал сигнал. Хөрөнгө оруулалтын боломж: Банкны хувьцааны үнэлгээ, ногдол ашгийн өгөөж, зээлийн өсөлтийн цаашдын төлөвийг харьцуулан шинжлэх. Тайланг банк өөрийн сайтад аравдугаар сарын 8-нд байршуулсан бөгөөд өнөө өглөө iKon сурталчилгааны нийтлэлээр дахин танилцуулжээ.

Нийслэлийн Засаг дарга Б.Пүрэвдагва “Сэлбэ ухаалаг хот” төслийн гүйцэтгэгч байгууллагуудын төлөөлөлтэй уулзжээ. Төслийн цар хүрээ: Төслийн талбай — 158 га Орон сууц — 8,575 айл Орон сууцны блок — 113 Сургууль — 5 Цэцэрлэг — 8 Өрхийн эмнэлэг — 4 Эхний блокуудын ашиглалтын төлөв — 2027 оны IV сар Гүйцэтгэгчид бараа материалын үнэ, татан авалт, ажиллах хүчний хүрэлцээтэй холбоотой хүндрэлүүдийг танилцуулсан байна. Хотын дарга төслийн санхүүгийн загварт асуудал байгааг хэлж, шийдвэрлэхээр ажиллахаа мэдэгджээ.

Нийслэлийн удирдлагууд Богдхан уулын дархан цаазат газрын хязгаарлалтын бүсэд газар ашиглалт, барилга байгууламжийн зөвшөөрөл, хот төлөвлөлтийн хэрэгжилтийг шалгаж дүгнэлт гаргахаар болжээ. Одоогоор тус бүсэд 2,499 нэгж талбарт нийт 2,561 га газар ашиглагдаж байгаа гэж мэдээлсэн байна. Мөн барилга барих болон барилгын ажил эхлүүлэх зөвшөөрлийг түр зогсоох саналыг боловсруулж танилцуулах үүрэг өгчээ.

Asian Development Bank-ны Монголын залуучуудын хөдөлмөр эрхлэлтийн судалгааны үр дүнг танилцуулжээ. Судалгаагаар: 18–24 насныхны анхны ажлын байрны дундаж хугацаа — 0.9 жил 30-аас дээш насныхны анхны ажлын байрны дундаж хугацаа — 3.6 жил Төгсөөд нэг жилийн дотор ажилд орсон залуус — 39% 18–29 насны ажиллагчдаас сүүлийн ажлаа танилын холбоогоор олсон хувь — Бараг 40% Судалгаанд Улаанбаатарын 803 өрхийн хөдөлмөрийн насны 816 иргэний мэдээлэл, ажил олгогчдын ярилцлага ашиглажээ. Залуусын хувьд байгууллагын соёл, ажлын тогтвортой байдал, ажилтныг хүндэтгэх хандлага цалингаас гадна шийдвэрлэх ач холбогдолтой байна.

Монголын банк бус санхүүгийн байгууллагуудын холбоо олон улсад ашигладаг Cerise+SPTF-ийн харилцагчийг хамгаалах стандартыг Монголын ББСБ-ын салбарт нэвтрүүлэх ажлаа танилцууллаа. Тус холбоо Египетийн Каир хотод болсон олон улсын уулзалтын үеэр Cerise+SPTF байгууллагатай хамтын ажиллагааны санамж бичиг байгуулахаар тохиролцжээ. Стандарт нь зээлийн бодит өртөг, шимтгэлийг ил тод мэдээлэх, хэрэглэгчийн төлбөрийн чадварыг харгалзах, хувийн мэдээллийг хамгаалах, гомдлыг шийдвэрлэх зэрэг шаардлагыг хамардаг. Монголын холбоо ББСБ-уудын дагаж мөрдөх ёс зүйн дүрэм боловсруулан хэрэгжүүлж эхэлсэн байна.

Гаалийн ерөнхий газрын статистикт үндэслэсэн шинэ шинжилгээгээр 2026 оны эхний есөн сард Монгол Улс нийт $81.9 саяын тамхи, тамхин бүтээгдэхүүн импортолжээ. Үүнд: Янжуур тамхи — 2.9 тэрбум ширхэг — +2.4% Электрон тамхи — 5.5 сая ширхэг — +51.8% Халаадаг тамхи — 9.8 сая ширхэг — 177 дахин Халаадаг тамхины импорт 2025 оны эхний есөн сарын 55,200 ширхгээс 2026 онд 9.8 сая ширхэгт хүрсэн байна. Мөн электрон болон халаадаг тамхины татвар, худалдааны зохицуулалтыг өөрчлөх хуулийн төсөл УИХ-д хэлэлцэгдэхээр хүлээгдэж байгаа тухай нийтлэлд дурджээ.

Шинэ шийдвэр: 2026.10.09 АНУ-ын Ерөнхийлөгч Donald Trump ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Vladimir Putin-тай хэлэлцсэний дараа Оросын дизель түлшийг АНУ болон дэлхийн зах зээлд нийлүүлэх тохиролцоонд хүрснээ зарлав. АНУ-ын Сангийн яам Оросын дизель түлшийг импортлохыг 2027 оны дөрөвдүгээр сарын 7 хүртэл зөвшөөрсөн байна. Зарласан нийлүүлэлтийн төлөвлөгөө: Нэн даруй — 300,000 гаруй тонн Арваннэгдүгээр сар — 500,000 тонн Дараагийн шат — 1 сая тонн Эхний гурван шатны нийлбэр — 1.8 сая тонн орчим Гэхдээ Оросын боловсруулах үйлдвэрүүдийн хүчин чадал, Украины цохилтоос үүссэн гэмтэл нийлүүлэлтийн бодит хэмжээг хязгаарлаж болзошгүй. АНУ-ын дизелийн фьючерсийн үнэ мэдэгдлийн дараа бараг 5%-иар буурсан ч шинжээчид энэхүү нийлүүлэлт дэлхийн хомсдолыг бүрэн арилгахад хангалтгүй гэж үзэж байна.

Арилжааны дүн: 2026.10.09 Орос, Хятадын түлшний нийлүүлэлтийн эерэг мэдээлэл гарсан ч түүхий нефтийн үнэ өндөр хэвээр байна. Баасан гарагийн хаалтын үнэ: Brent — $104.72/баррель — +0.42% WTI — $91.85/баррель — +0.39% АНУ-ын Мексикийн буланд Исайас хар салхины улмаас өдөрт ойролцоогоор 1.3 сая баррель олборлолт зогсоосон нь үнэд дэмжлэг үзүүлжээ. Мөн Ормузын хоолойн тээврийн эрсдэл хэвээр байна.

Зах зээлийн мэдээлэл: 2026.10.09 АНУ-ын 10 жилийн хугацаатай Засгийн газрын бондын өгөөж баасан гарагт 5.261% болжээ. Францын төсөв, өрийн эрсдэл Европын бондын зах зээлд дарамт үзүүлсээр байна. Харин АНУ-ын хувьцааны зах зээл өсөлттэй хаагдав. S&P 500 — +0.6% орчим Nasdaq — +0.6% орчим Европын STOXX 600 — +1.0% АНУ-ын 10 жилийн бондын өгөөж — 5.261% Эрчим хүчний өндөр үнэ, инфляц, улсын өрийн өсөлтөөс үүдэлтэй өндөр хүүгийн орчин үргэлжилж байна. Үүнтэй зэрэгцэн АНУ-ын Мичиганы их сургуулийн хэрэглэгчдийн итгэлийн индекс аравдугаар сард 48.1-ээс 46.3 болж буурлаа. Иргэдийн ирэх нэг жилийн инфляцын хүлээлт 4.7% болж өсжээ.

Нийтэлсэн: 2026.10.09, 12:24 — Улаанбаатарын цагаар Reuters-ийн мэдээлснээр Өмнөд Солонгосын есөн банк болон хоёр томоохон байгууллагад хийсэн кибер халдлагыг шалгаж байна. Японд ч кибер халдлагын тоо нэмэгдсэн бөгөөд есдүгээр сард 86 тохиолдол бүртгэгдсэн нь наймдугаар сараас 18%-иар өссөн үзүүлэлт юм. AI хэрэгслүүд эмзэг байдал илрүүлэх, фишинг мессеж боловсруулах, халдлагын ажиллагааг автоматжуулахад ашиглагдаж байж болзошгүй. Гэхдээ шалгаж буй халдлага бүрд AI ашигласан нь тогтоогдоогүй.

Шинэ мэдэгдэл: 2026.10.09 European Union болон Хятад худалдааны маргаанаа зөөлрүүлэх шинэ тохиролцоонд хүрэв. ЕХ-ны худалдааны комиссар Maroš Šefčovič-ийн мэдээлснээр: Хятадын хайбрид болон plug-in хайбрид автомашины ЕХ руу хийх экспортыг тал орчим хувиар бууруулах тохиролцоонд хүрсэн. Үүнтэй зэрэгцэн Хятад Европын компаниудын зах зээлд нэвтрэх нөхцөлийг сайжруулж, газрын ховор элементийн экспортын зөвшөөрлийг хөнгөвчлөхөөр тохиролцжээ. Энэ нь худалдааны маргааныг бүрэн шийдвэрлэсэн гэрээ биш, хэрэгжилтийн нарийвчилсан нөхцөл цаашид тодорхой болно.

Шинэ статистик: 2026.10.09 Хятадын Үндэсний баярын долоо хоногийн аялал жуулчлалын статистик гарлаа. Нэг дотоод аялалд ногдох дундаж зарцуулалт 893.92 юань болж, өмнөх оны мөн үеэс 1.9%-иар буурсан байна. Энэ нь 2022 оноос хойших хамгийн бага үзүүлэлт. Харин гадаад аяллын зарим үзүүлэлт хүчтэй өсжээ. Дотоод аяллын нэг удаагийн дундаж зарцуулалт — −1.9% Гадаадын зочид буудалд 7+ хоног байрлах захиалга — +123% Олон чиглэл дамнасан аяллын захиалга — +84% Баярын кино театрын орлого — −36.6% Энэ нь Хятадын хэрэглэгчид бүх төрлийн хэрэглээгээ адилхан танаж байгаа бус, зарцуулалтаа илүү сонгомол болгож байгааг харуулж байна.

Шинэ шинжилгээ: 2026.10.09 OpenAI (албан сайт)-ийн есдүгээр сарын орлогын жилийн түвшинд шилжүүлсэн үзүүлэлт ойролцоогоор $50 тэрбум байгааг шинэ мэдээллүүд онцоллоо. Өмнө нь энэ үзүүлэлтийг $70 тэрбумд ойртсон гэж мэдээлж байжээ. Гэхдээ $20 тэрбумын зөрүү нь бодит борлуулалт тэр хэмжээгээр унасан гэсэн үг биш. Үүнд орлогыг нийт дүнгээр эсвэл үүлэн үйлчилгээний түншүүдийн орлогыг хасаж тооцох аргачлалын ялгаа голлон нөлөөлжээ. Энэ асуудал AI компаниудын үнэлгээ, хөрөнгө оруулалтын өгөөжийн талаарх маргааныг эрчимжүүлж байна.